Ամրակից

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Ամրակից
Amrakitc 2010.jpg
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԼոռի
ԳյուղապետԱրթուր Ներկարարյան
Հիմնադրված է1840-ական թթ. թ.
Այլ անվանումներԿիրովո, Նիկոլաևկա, Նովոնիկոլաևկա
Մակերես12.148 կմ²
ԲԾՄ1380 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն, Ռուսերեն
Բնակչություն675[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր, Ռուսներ, Ուկրաինացիներ
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի, Ռուս ուղղափառ եկեղեցի
Տեղաբնականունամրակիցեցի
Ժամային գոտիUTC+4
Պաշտոնական կայքlori.mtaes.am/about-communities/475/ (հայ.)
##Ամրակից (Հայաստան)
Red pog.png

Ամրակից, գյուղ Լոռու մարզում` Ստեփանավանի տարածաշրջանում, Ստեփանավան քաղաքից 4 կմ դեպի արևելք: Մարզկենտրոնից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղը հիմնադրվել է 1840-ական թթ. պատմական Ամրակ (Ամրակից) գյուղի տեղում։ Նախկինում ունեցել է Կիրովո, Նիկոլաևկա, Նովոնիկոլաևկա անվանումները։ Ամրակից է վերանվանվել 1991 թ.-ին։

Գյուղը կոչվել է Նովոնիկոլաևկա և Նիկոլաևկա` ի պատիվ Նիկոլայ Հրաշագործի, որը կառուցել է նաև Սբ. Նիկոլայ Հրաշագործ եկեղեցին:

Ըստ գյուղի բնակիչների` Կիրովո անունը կապված է Կիրով հեղափոխականի անվան հետ, որն այդ ժամանակ գործունեություն է ծավալել գյուղում:

Գյուղը գտնվում է Ձորագետի աջափնյակում` Բազումի լեռնաշղթայի հյուսիսահայաց լանջին` բլրապատ հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 1380 մ բարձրության վրա։

Գյուղում կա քարաշեն եկեղեցի։

2017 թվականին այն ներառվել է Գյուլագարակ խոշորացված համայնքի մեջ: Համարվում է, որ Ամրակիցը հիմնադրվել է 1840-ական թթ., չնայած այստեղ ավելի հին պատմական կառույցներ կան, օրինակ՝ 13-րդ դարի եկեղեցիներ, 13-18-րդ դարերի գերեզմանոց, մ.թ.ա. 2-1 հազարամյակների դամբարանադաշտ, ինչպես նաև միջնադարյան Ամրակ (Ամրակից) գյուղատեղին, որի անունն էլ կրում է ներկա բնակավայրը:

Ամրակիցը մինչև 1960-ականները ռուսական գյուղ էր, սակայն այդ տարիներին այստեղ սկսել են հայեր հաստատվել, որոնց թիվը կտրուկ աճել է 1988-ի երկրաշարժից հետո: Հայերը եկել են տարբեր վայրերից, այդ թվում՝ Ստեփանավանից, Երևանից, մի մասն էլ (35-40 %) գաղթել է Ադրբեջանից:

1970-ականներին Ամրակիցում նաև ադրբեջանցիներ էին ապրում, որոնք հետագայում հեռացել են, իսկ ռուսների թիվն սկսել է նվազել երկրաշարժից հետո, նրանք տեղափոխվել են հատկապես Ստավրոպոլի ու Կրասնոդարի երկրամասեր:

Այսօր շուրջ 600 բնակիչ ունեցող Ամրակիցում միայն 15-20 ռուս է ապրում, մյուսները հայեր են:

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիման բարեխառն լեռնային է, տևական, ցուրտ ձմեռներով։ Ամեն տարի հաստատվում է կայուն ձնածածկույթ։ Ամառները տաք են, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան թափվում են 600-700 մմ մթնոլորտային տեղումներ։ Ագրոկլիմայական տեսակետից ընկած է մասնակի ոռոգման գոտում։ Շրջակայքում կան անտառներ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1979 թ.-ին ունեցել է 495 հայ և ռուս բնակիչ։ Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների` 2011 թ.-ին համայնքի բնակչությունը կազմել է 530 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 48%, կանայք՝ 52%։

Ամրակիցի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[2]

Տարի 1873 1897 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 289 413 611 589 520 495 407 675 463

Գյուղատնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (428 հա), ինչպես նաև խոտհարքները (137 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 46 և 371 հեկտար։ Գյուղի մասնագիտացման ուղղությունը երկրագործությունն է։ Զբաղվում են դաշտավարությամբ, պտղաբուծությամբ (տանձ, խնձոր, կեռաս), մշակում են հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, կարտոֆիլ։ Զբաղվում են նաև խոշոր եղջերավոր անասնաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ։

Հասարակական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, գրադարան, մանկապարտեզ և կապի հանգույց։ 2013 թ.-ի դրությամբ համայնքում գործում են 1 վերամշակող և 1 էլեկտրաէներգիա արտադրող ձեռնարկություններ[3]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Լոռու մարզի մարդահաշիվ (անգլ.)
  2. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 17»։ Վերցված է 2013 Նոյեմբերի 10 
  3. «Ամրակից»։ Վերցված է 2013 Նոյեմբերի 22 

3.https://peoplemedia.am/surb-nikolay-hrashagorc-ekexeci-haykakan-gyuxi-rusakan-ekexecin