Աքորի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գյուղ
Աքորի
Կոորդինատներ: 41°5′32″ հս․ լ. 44°36′58″ ավ. ե. / 41.09222° հս․. լ. 44.61611° ավ. ե. / 41.09222; 44.61611
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Լոռի
Այլ անվանումներ Ագորի, Ախորի, Ախուրի, Ակոռի, Աքոռի
Մակերես 24.8 կմ²
ԲԾՄ 1400 մ
Պաշտոնական լեզու հայերեն
Բնակչություն 2468[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմ Հայեր
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն աքորեցի
Ժամային գոտի UTC+04:00
Պաշտոնական կայք lori.mtaes.am/about-communities/484/ (հայ.)
##Աքորի (Հայաստան)
Red pog.png

Աքորի, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում, Ալավերդու տարածաշրջանում, Ալավերդի քաղաքից 3 կմ հարավ-արևելք, Լալվար լեռան հարավ-արևելյան ստորոտին։ Գտնվում է մարզկենտրոնից 52 կմ հյուսիս-արևելք՝ Ալավերդի-Վանաձոր ավտոմայրուղու վրա։

Նախկինում գյուղը պատկանել է կոմս Լոռիս Մելիքովներին (Լոռվա մելիքներին)։

1800-ական թվականներին տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով այս գյուղն ավերվել է, սակայն հետո փլատակների վրա նոր գյուղ է կառուցվել և վերանվանվել է Յենի Դողան։

Պատմական Ակոռին, հայերի ամենահին բնակավայրերից է համարվում‌[փա՞ստ]:

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախկինում ունեցել է Ագորի, Ախորի, Ախուրի, Ակոռի, Աքոռի անվանումները։ Գյուղի անվանման տարբերակներից մեկը կապված է «ախոռ» բառի հետ, որի համաձայն բնակավայրը նախկինում ձիերի համար իջևանատուն և ախոռ է եղել[2]։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիման բարեխառն լեռնային է, տևական և ցուրտ ձմեռներով։ Ամեն տարի հաստատվում է կայուն ձնածածկույթ։ Ամառները տաք են և համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան մթնոլորտային տեղումների քանակը կազմում է 600-700 մմ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակիչների մի մասը եկել է Թիֆլիսից և Ստեփանավանի գյուղերից։

Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների 2005 թ-ին համայնքի բնակչությունը կազմել է 2903 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 45%, կանայք՝ 55%։

Աքորիի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[3]

Տարի 1897 1926 1939 1959 1970 1979 2001 2004
Բնակիչ 824 1169 1816 1701 2309 2235 2617 2682

Գյուղատնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղատնտեսությունում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (203 հա), խոտհարքեր (201 հա)։ Պետական հողերը հիմնականում օգտագործվում են որպես արոտավայրեր (702 հա), վարելահողեր (42 հա) և խոտհարքեր (52 հա)։

Գյուղի մասնագիտացման ուղղությունը երկրագործությունն է։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ (տանձ, խնձոր, կեռաս), դաշտավարությամբ, մշակում են հացահատիկային, կերային և բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Բնակիչների որոշ մասն էլ զբաղվում է նաև խոշոր եղջերավոր անասնաբուծությամբ և մեղվաբուծությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվում է “Բգավոր” գյուղատեղին (10-14 դդ.) իր համանուն եկեղեցիով։ Գյուղում են գտնվում Սբ. Գրիգոր (X-XII դդ.), “Ագեղցի” (X-XIII դդ.) եկեղեցիները, իսկ 4 կմ հարավ-արևելք՝ ձորի մեջ, գտնվում է Սբ. Գևորգ եկեղեցին։

Հասարակական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2013 թ.-ի դրությամբ գյուղն ունի 2 միջնակարգ դպրոց, գրադարան, ծննդատուն, բուժկետ, մանկապարտեզ և կապի հանգույց։[4]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]