Անտառամուտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Անտառամուտ (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Անտառամուտ
Կոորդինատներ: 40°56′19″ հս․ լ. 44°33′33″ ավ. ե. / 40.93861° հս․. լ. 44.55917° ավ. ե. / 40.93861; 44.55917
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Լոռի
Հիմնադրված է 1870 թ.
Այլ անվանումներ Քոլագերան, Քոլագիրան
Մակերես 5.49 կմ²
ԲԾՄ 1300 մ
Պաշտոնական լեզու Հայերեն
Բնակչություն 410[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմ Հայեր
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն անտառամուտցի
Ժամային գոտի UTC+4
Պաշտոնական կայք lori.mtaes.am/about-communities/477/ (հայ.)
##Անտառամուտ (Հայաստան)
Red pog.png

Անտառամուտ, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում, Գուգարքի տարածաշրջանում՝ Վանաձոր քաղաքից 27 կմ հեռավորության վրա։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնադրվել է 1870 թ.-ին։ Նախկինում մտել է Թիֆլիսի նահանգի Բորչալուի գավառի մեջ և ունեցել է Քոլագերան, Քոլագիրան անվանումները։ Անտառամուտ է վերանվանվել 1948 թ.-ին։

Գյուղը հիմնադրել են հարևան Կուրթան գյուղից եկած Ավետիքյանները (Մատրուկանք), Հարությունյանները (Ըրիցանք), Գևորգյանները (Գևորգանք), Ոսկանյանները (Գյարանանք կամ մորմոնջանք) և Սուքիասյանները (Սքոանք)։ Մինչ 1872 թվականը գյուղ են տեղափոխվել մնացած 9 տոհմերը։ Գյուղն ունի 98 բնակելի տնտեսություն։

Գյուղն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Հայրենական Մեծ Պատերազմին, 140 մարդ մեկնել են ռազմաճակատ, որոնցից 64-ը հերոսի փառքով ընկել են մարտի դաշտում, իսկ երկուսը Գուրգեն Արշակի Գևորգյանը (1915-1995) և Դավիթ Սիմոնի Մեսրոպյանը (1981-2011) մասնակցել են նաև խորհրդա-ֆիննական պատերազմին։ Զոհված մարտիկների պատվին 1968 թ.-ին գյուղում կառուցվել է հուշարձան-պուրակ։ Հայրենական Պատերազմի վետերաններից Թահիր Էրեգլիի Ոսկանյանը(1923-2001) արժանացել փառքի լրիվ ասպետի կոչման։ 76 վետերաններից այսօր ոչ մեկը կենդանի չէ։

Անտառամուտը զերծ չի մնացել նաև ստալինյան բռնապետությունից 1937-1939 թթ. գյուղից աքսորվել են 11 մարդ։

Բնությունը և կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը տեղադրված է ծովի մակարդակից 1300 մ բարձրության վրա։ Ունի աղբյուրներ, որոնք օգտագործվում են որպես խմելու ջուր։

Կլիման բարեխառն լեռնային է, տևական, ցուրտ ձմեռներով։ Ամեն տարի հաստատվում է կայուն ձնածածկույթ։ Ամառները տաք են, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան թափվում են 600-700 մմ մթնոլորտային տեղումներ։ Ագրոկլիմայական տեսակետից ընկած է մասնակի ոռոգման գոտում։

Գյուղի մոտակայքում կան նաև գորշ ածխի երևակումներ, որոնք չունեն արդյունաբերական նշանակություն։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների 2005 թ.-ին համայնքի բնակչությունը կազմել է 322 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 47%, կանայք՝ 53%։

Անտառամուտի ազգաբնակչության փոփոխությունը[2].

Տարի 1886 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 233 470 539 637 641 407 494 410 256

Գյուղատնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (110 հա), խոտհարքեր (55 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 22 և 218 հեկտար։ Գյուղի մասնագիտացման ուղղությունը երկրագործությունն է։ Զբաղվում են դաշտավարությամբ, պտղաբուծությամբ (տանձ, խնձոր, սալոր), մշակում են հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են նաև խոշոր եղջերավոր անասնաբուծությամբ, մեղվաբուծությամբ։

Պատմամշակույթային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղի շրջակայքում՝ հանդամասերում կան ավերակ գյուղատեղիներ, հին բերդի մնացորդներ։ Ունի կիսավեր եկեղեցի։

Հասարակական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2013 թ.-ի դրությամբ գյուղն ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ և կապի հանգույց։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]