Գեղաձոր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղաձոր (այլ կիրառումներ)
Գյուղական համայնք
Գեղաձոր
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԱրագածոտնի մարզ
Համայնքի ղեկավարՍմբատ Պետրոսյան
Այլ անվանումներԳյոզալդարա, Գյոզալդարա Թուրքի, Գյոզալդարա Վերին
Մակերես135 կմ²
ԲԾՄ2190 մետր
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն1192 մարդ (2004)[1]
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունգեղաձորցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Գեղաձոր (Հայաստան)
Red pog.png
##Գեղաձոր (Արագածոտնի մարզ)
Red pog.png

Գեղաձորը գյուղ է Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։ Մարզկենտրոնից գտնվում է 55 կմ հեռավորության, ծովի մակերևույթից 2190մ բարձրության վրա։Նախկինում ունեցել է Գյոզալդարա, Գյոզալդարա թուրքի, Գյոզալդարա Վերին անվանումը,մտել է Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառի մեջ։ Գեղաձոր է վերանվանվել 1946թ.-ին։Գյուղն ընկած է Արագածի ստորին սարավանդում, Գեղաձոր գետակի հովտում։ Իր ողջ երկայնքով այն ձգվում է Արագած լեռան ստորոտին։

Պատմություն

Գյուղն ունի շատ հին պատմություն,իսկ բուն հայկական պատմությունը 1 դարից ավելի է։ Ամբողջությամբ թուրքաբնակ գյուղն,ըստ գյուղացիների,ազատագրել է Զորավար Դրոյի օգնական Գարեգին Նժդեհը` իր խմբով,1918թ.-ի Բաշ-Ապարանի հերոսամարտի օրերին։

Կլիման ցուրտ լեռնային է։ Ձմեռները տևական են, ցուրտ, հաստատուն ձնածածկույթով։ Ամառները տաք են, համեմատաբար խոնավ։ Հուլիսյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 16-18-ի սահմաններում, հունվարյանը՝ -6 - -8-ի սահմաններում։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 450-600 մմ։ Բնական լանդշաֆտները սևահողային տափաստաններ են։Այստեղ աճում են էնդեմիկ և հազվագյուտ տեսակի բույսեր ու ծաղիկներ։



Գեղաձորի բնակչության նախնիները գաղթել են Մշո գավառի Բուլանուղ շրջանի յոթ գյուղերից`Մաշտվլու,Յոնջալու,Խոտալու,Խրափշար,Ոտնչոր(լարախաղացների գյուղ) ,Քեքառլու։

Համայնքի բնակչությունը կազմում է 1189 մարդ, որից 46% տղամարդիկ են, իսկ կանայք՝ 54%։ Գյուղն ունի 266 տնտեսություն։ Ունի միջնակարգ դպրոց(կառուցվել է 1937թ-ին), որն անվանակոչվել է Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ զոհված հերոս Արտակ Օհանյանի անունով, գրադարան, կապի հանգույց, նախակրթարան, մանկապարտեզ։

Գյուղատնտեսական հողահանդակները ծառայում են որպես վարելահողեր, խոտհարքեր։ Մշակում են հացահատիկ(գարի,ցորեն),կորնգան, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ՝ հիմնականում կարտոֆիլ,նաև կաղամբ, ճակնդեղ,գազար։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնապահությամբ, ոչխարաբուծությամբ։

Գյուղն ակտիվ մասնաակցություն է ունեցել Հայրենական Մեծ պատերազմին,Արցախյան երեք պատերազմներին:Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ զոհվել են գյուղի բնակիչներ Արտակ Ռազմիկի Օհանյանը և Յուրա Կիրակոսյանը:


Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախկինում ունեցել է Գյոզալդարա, Գյոզալդարա թուրքի, Գյոզալդարա Վերին։ Գեղաձոր է վերանվանվել 1946 թվականին։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գեղաձորը գյուղ է Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։ Մարզկենտրոնից գտնվում է 55 կմ հեռավորության, ծովի մակերևույթից 2190մ բարձրության վրա։Նախկինում մտել է Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառի մեջ։Գյուղն ընկած է Արագածի ստորին սարավանդում, Գեղաձոր գետակի հովտում։ Իր ողջ երկայնքով այն ձգվում է Արագած լեռան ստորոտին։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գեղաձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը[2].Գեղաձորի բնակչության նախնիները գաղթել են Մշո գավառի Բուլանուղ շրջանի յոթ գյուղերից`Մաշտվլու,Յոնջալու,Խոտալու,Խրափշար,Ոտնչոր,Քեքառլու։

Համայնքի բնակչությունը կազմում է 1189 մարդ, որից 46% տղամարդիկ են, իսկ կանայք՝ 54%։ Գյուղն ունի 266 տնտեսություն։

Տարի Բնակչություն
1831 68 մարդ [1]
1897 618 մարդ [1]
1914 894 մարդ [1]
Տարի Բնակչություն
1926 623 մարդ [1]
1939 1059 մարդ [1]
1959 694 մարդ [1]
Տարի Բնակչություն
1970 908 մարդ [1]
1979 847 մարդ [1]
2001 1099 մարդ [1]
Տարի Բնակչություն
2004 1192 մարդ [1]


Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղատնտեսական հողահանդակները ծառայում են որպես վարելահողեր, խոտհարքեր։ Մշակում են հացահատիկ(գարի,ցորեն), կորնգան, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ՝ հիմնականում կարտոֆիլ,նաև կաղամբ,գազար ճակնդեղ։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնապահությամբ,ոչխարաբուծությամբ,շնորհիվ լեռնային հարուստ արոտավայրերի։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղում է գտնվում 1927 թվականին կառուցված Սուրբ Գևորգ եկեղեցին։

Տեղական ինքնակառավարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համայնքի ղեկավարներ'

Սուրեն Հարոյան

Յուրա Մարգարյան

Սմբատ Պետրոսյան (2018թ.-)

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]