Դամբարաններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Դամբարաններ, (լատ.՝ mausoleum, հին հուն․՝ Μαυσωλεῖον[1], արևելքում արաբ․՝ مزار‎‎ մազար),  կոթող, թաղման վայր, անջատված սենյակով, որտեղ դրվում էր մահացածի մնացորդները, երբեմն նաև հուշահամալիր։

Անունը ստացել է Հալիկառնաս քաղաքի Մավզոլի Հալիկառնասոսի դամբարանից (որը գտնվում է նեկայիս Թուրքիայի Բոդրում քաղաքի մոտ)։ Հետագայում դամբարանները լայն տարածում գտան Հին Հռոմում՝ Օգոստոսի դամբարան, Ադրիանի դմաբարան, Գալլի Պլացիդի դամբարան, Սեն Ռեմի դը Պրովանսում, Հուլյանների դամբարան։

Դամբարան կարող է կոչվել նաև այն շինությունը, որտեղ կան բազմաթիվ ընտանեկան թաղումներ։ ժամանակակից դամբարանները հաճախ ունենում են կոլումբարիում աճյունասափորների համար։ Դամբարանները կարող են լինել ինքնուրույն՝ առանձին կառույցներ կամ էլ մեծ շինությունների եկեղեցու մի մաս։ Իսլամական երկրներում շատ դամբարաններ կան, հարգարժան մարդկանց, կրոնական և ճարտարապետական արժեքներ նեկայացնող (տես՝ Խիվա, Պասարգադում Կյուրոս Բ Մեծ, Գուր-Էմիր, Թաջ Մահալ, Յասավի դամբարանները)։

Լենինի դամբարանը Մոսկվայում

Ժամանակակից դամբարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընդգծված են այն գործիչների դամբարանները, որոնց մարմինը զմռսվել է։

Շեղագիր նշված են այն գործիչների դամբարանները, որոնք կապ չունեն քաղաքական և ռազմական գործի հետ։

Եվրոպա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ասիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աֆրիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հյուսիսային Ամերիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարավային ամերիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բայցի այդ, 1985 թվականի Գայանայի կառավարությունը հրաժարվեց դամբարան կառուցել Բյորնեմ Ֆորբսի մամնի զմռսման համար։

Օվկիանիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]