Հրանտ Մաթևոսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Հրանտ Մաթևոսյան (այլ կիրառումներ)
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մաթևոսյան (այլ կիրառումներ)
Picto infobox auteur.png
Հրանտ Մաթևոսյան
Hrant Matevosyan 2.JPG
Ծնվել է փետրվարի 12, 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Ծննդավայր Թումանյան, Լոռու մարզ, Հայաստան կամ Ահնիձոր, Լոռու մարզ, Հայաստան
Վախճանվել է դեկտեմբերի 19, 2002({{padleft:2002|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:19|2|0}}) (67 տարեկանում)
Վախճանի վայր Երևան, Հայաստան
Մասնագիտություն գրող, սցենարիստ և արձակագիր
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Կրթություն Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան և Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացներ
Ժանրեր վիպակ
Պարգևներ
Հրանտ Մաթևոսյան Վիքիքաղվածքում
Հրանտ Մաթևոսյան Վիքիդարանում

Հրանտ Իգնատի Մաթևոսյան (փետրվար 12, 1935, Թումանյանի շրջան, գյուղ Ահնիձոր - դեկտեմբերի 18, 2002, Երևան), հայ արձակագիր, կինոսցենարիստ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ալավերդի-Թումանյանի շրջանի Ահնիձոր գյուղում։ Սովորել է գյուղի դպրոցում, ապա կրթությունը շարունակել է Կիրովականի մանկավարժական ուսումնարանում։ 1952 թվականից տեղափոխվել է Երևան։ 1955-1958 թվականներին աշխատել է որպես լինոտիպիստ Երևանի N2 տպարանում։ 1958-1962 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմալեզվագրական ֆակուլտետում և ուսմանը զուգահեռ որպես սրբագրիչ աշխատել է «Սովետական գրականություն» ամսագրում ու Գրական թերթում։

Գրական ասպարեզ է իջել 1961 թվականին լայն արձագանք գտած «Ահնիձոր» ակնարկով։ Պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Օգոստոս», լույս է տեսել 1967 թ.։ ՍՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից։ 1996-2000 թվականներին նախագահել է Հայաստանի գրողների միությունը։ Ստեղծագործությունները թարգմանվել և հրապարակվել են ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, լիտվերեն, մոլդովերեն, էստոներեն, վրացերեն, ղազախերեն, ղրղզերեն, ուկրաիներեն, չեխերեն, հունգարերեն, նորվեգերեն, բուլղարերեն և այլ լեզուներով։ Ունի դուստր և որդի։

Առաջին տպագիր գործը «Ահնիձոր» ակնարկն էր։ Մաթևոսյանը նկարագրում էր ժամանակակից գյուղի և գյուղացու ծանր վիճակը։ Մաթևոսյանի հետագա ամբողջ ստեղծագործությունը կապված է գյուղի և գյուղացու հետ։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրանտ Մաթևոսյանի հուշարձանը Վանաձորում, քանդակագործ՝ Սևո
Մահարձանը Պանթեոնում

Հիմնական ստեղծագործությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1967 - «Օգոստոս» (Երևան, «Հայաստան»)
    • Արջը
    • Բեռնաձիեր
    • Թախիծ
    • Մենք ենք մեր սարերը
    • Միամիտ պատմություն
    • Շները
  • 1978 - «Ծառերը» (Երևան, «Սովետական գրող»)
    • Աշնան արև
    • Գոմեշը
    • Խումհար
    • Ծառերը
    • Մեծամոր
    • Մեսրոպ
    • Սկիզբը
  • 1978 - «Մեր վազքը» (Երևան, «Սովետական գրող»)
    • Բաց երկնքի տակ հին լեռներ
    • Իմ գայլը
    • Կանաչ դաշտը
    • Հացը
    • Մեր վազքը
    • Պատիժը
  • 1983 - «Տերը» (Երևան, «Սովետական գրող»)
    • Այս կանաչ կարմիր աշխարհը
    • Աշնան արև
    • Չեզոք գոտի (պիես)
    • Ջաղացը
    • Տերը

Հրապարակախոսություն, էսսեներ, հոդվածներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մեծամոր
  • Սպիտակ թղթի առջև, Երևան, 2004:
  • Ես ես եմ, Երևան, 2005:

Կինոսցենարներն ու պիեսները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Օգոստոս, Երևան, 1967, 291 էջ:
  • Մենք ենք, մեր սարերը, Երևան, 1968, 92 էջ:
  • Մեր վազքը (պատմվածքներ), Երևան, 1978, 240 էջ:
  • Ծառերը (վիպակներ), Երևան, 1978, 460 էջ:
  • Տերը (կինովիպակներ), Երևան, 1983, 408 էջ:
  • Երկեր, հատ. 1–2, Երևան, 1985:
  • Մեր վազքը (պատմուածքներ), Պէյրութ, 1987, 194 էջ:
  • Վիպակներ, Երևան, 1990, 733 էջ:
  • Սպիտակ թղթի առջև (հոդվածներ), Երևան, 2004, 366 էջ:
  • Հատընտիր, հատ. 1–2, Երևան, 2005:
  • Ես եմ (հարցազրույցներ), Երևան, 2005, 518 էջ:
  • Նանա իշխանուհու կամուրջը (Անտիպներ), Երևան, 2006:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]