Հրանտ Մաթևոսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մաթևոսյան (այլ կիրառումներ)
Picto infobox auteur.png
Հրանտ Իգնատի Մաթևոսյան
Hrant Matevosyan 2.JPG
Ծնվել է փետրվարի 12, 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Ծննդավայր Թումանյան կամ Ահնիձոր
Վախճանվել է դեկտեմբերի 19, 2002({{padleft:2002|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:19|2|0}}) (67 տարեկանում)
Վախճանի վայր Երևան, Հայաստան
Մասնագիտություն գրող, սցենարիստ և արձակագիր
Լեզու հայերեն և հայերեն
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Կրթություն Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան և Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացներ
Պարգևներ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի և Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան
Հրանտ Մաթևոսյան Վիքիքաղվածքում
Հրանտ Մաթևոսյան Վիքիդարանում

Հրանտ Իգնատի Մաթևոսյան (փետրվար 12, 1935, Թումանյանի շրջան, գյուղ Ահնիձոր - դեկտեմբերի 18, 2002, Երևան), հայ արձակագիր, կինոսցենարիստ։

Կենսագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ալավերդի-Թումանյանի շրջանի Ահնիձոր գյուղում։ Սովորել է գյուղի դպրոցում, ապա կրթությունը շարունակել է Կիրովականի մանկավարժական ուսումնարանում։ 1952 թվականից տեղափոխվել է Երևան։ 1955-1958 թվականներին աշխատել է որպես լինոտիպիստ Երևանի N2 տպարանում։ 1958-1962 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմալեզվագրական ֆակուլտետում և ուսմանը զուգահեռ որպես սրբագրիչ աշխատել է «Սովետական գրականություն» ամսագրում ու Գրական թերթում։

Գրական ասպարեզ է իջել 1961 թվականին լայն արձագանք գտած «Ահնիձոր» ակնարկով։ Պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Օգոստոս», լույս է տեսել 1967 թ.։ ՍՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից։ 1996-2000 թվականներին նախագահել է Հայաստանի գրողների միությունը։ Ստեղծագործությունները թարգմանվել և հրապարակվել են ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, լիտվերեն, մոլդովերեն, էստոներեն, վրացերեն, ղազախերեն, ղրղզերեն, ուկրաիներեն, չեխերեն, հունգարերեն, նորվեգերեն, բուլղարերեն և այլ լեզուներով։ Ունի դուստր և որդի։

Առաջին տպագիր գործը «Ահնիձոր» ակնարկն էր։ Մաթևոսյանը նկարագրում էր ժամանակակից գյուղի և գյուղացու ծանր վիճակը։ Մաթևոսյանի հետագա ամբողջ ստեղծագործությունը կապված է գյուղի և գյուղացու հետ։

Կրթությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտ
  • 1958-1962 - Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-լեզվաբանական ֆակուլտետ։
  • 1966-1967 - Մոսկվայի բարձրագույն կինոսցենարական կուրսեր։
  • 1965-1967 - Մոսկվայի բարձրագույն սցենարական դասընթացներ

Մրցանակները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրանտ Մաթևոսյանի հուշարձանը Վանաձորում, քանդակագործ՝ Սևո
Մահարձանը Պանթեոնում

Հիմնական ստեղծագործությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1967 - «Օգոստոս» (Երևան, «Հայաստան»)
    • Արջը
    • Բեռնաձիեր
    • Թախիծ
    • Մենք ենք մեր սարերը
    • Միամիտ պատմություն
    • Շները
  • 1978 - «Ծառերը» (Երևան, «Սովետական գրող»)
    • Աշնան արև
    • Գոմեշը
    • Խումհար
    • Ծառերը
    • Մեծամոր
    • Մեսրոպ
    • Սկիզբը
  • 1978 - «Մեր վազքը» (Երևան, «Սովետական գրող»)
    • Բաց երկնքի տակ հին լեռներ
    • Իմ գայլը
    • Կանաչ դաշտը
    • Հացը
    • Մեր վազքը
    • Պատիժը
  • 1983 - «Տերը» (Երևան, «Սովետական գրող»)
    • Այս կանաչ կարմիր աշխարհը
    • Աշնան արև
    • Չեզոք գոտի (պիես)
    • Ջաղացը
    • Տերը

Հրապարակախոսություն, էսսեներ, հոդվածներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մեծամոր
  • Սպիտակ թղթի առջև
  • Ես ես եմ

Կինոսցենարներն ու պիեսները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն Հրանտ Մաթևոսյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կիմ Աղաբեկյան, Հրանտ Մաթևոսյան. Ծմակուտի վիպասքը, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1988, 356 էջ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են