Էդուարդ Թոփչյան (գրականագետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Էդուարդ Թոփչյան (այլ կիրառումներ)
Էդուարդ Թոփչյան
Ծնվել էհուլիսի 11, 1911(1911-07-11)
ԾննդավայրՍուրմալու, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էսեպտեմբերի 3, 1975(1975-09-03) (64 տարեկանում)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունգրականագետ
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանբանասիրական գիտությունների թեկնածու
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԱշխատավայրԳրական թերթ, ԱրմՖԱՆ, Հայաստանի գրողների միություն և ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտ
ՊարգևներՀայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և «Պատվո նշան» շքանշան
ԶավակներԱլեքսանդր Թոփչյան

Էդուարդ Ստեփանի Թոփչյան (հուլիսի 11, 1911(1911-07-11), Սուրմալու, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 3, 1975(1975-09-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1970), քաղաքական գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1942 թվականից, Հայաստանի Գրողների Միության նախագահ (1959-1975ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Սուրմալուի գավառի Էվջիլար գյուղում։ 1932 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը։ 1935 թվականին ուսուցչություն է արել Երևանի դպրոցներում։ 1935-1938 թթ. սովորել է Լենինգրադի արվեստագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1938-1939 թվականներին եղել է «Գրական թերթի» խմբագրի տեղակալ, 1939-1941 թթ.՝ Արմֆանի լեզվի և գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ 1941-1943 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943-1944 թթ. «Սովետական գրականություն և արվեստ» ամսագրի խմբագիրն էր, 1944-1946 թթ.՝ Հայաստանի գրողների միության վարչության պատասխանատու քարտուղարը, 1946-1952 թթ.՝ ՀԽՍՀ ԳԱ գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, ապա խորհրդային գրականության սեկտորի վարիչ, 1953-1954 թթ.՝ նույն ինստիտուտի տնօրեն, 1954-1975 թթ. Հայաստանի գրողների միության վարչության առաջին քարտուղար։

Էդուարդ Թոփչյանի հուշատախտակը Երևանում

Եղել է ՀԽՍՀ IV-VIII գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ, 1967-1971 թթ.՝ ՀԽՍՀ գերագույն սովետի նախագահ։

Նրա առաջաբանով են լույս տեսել Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան քառասուն օրը» վեպի հայերեն թարգմանությունը և Լևոն Շանթի երկերի ժողովածուն[1]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշան
  • Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (2)
  • «Պատվո նշան» (2) շքանշան

Երկերի մատենագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վահան Տերյան, Երևան, Հայպետհրատ, 1945, 47 էջ։
  • Հոկտեմբերը և հայ ժողովրդի ճակատագիրը, Երևան, «Միտք», 1965, 27 էջ։
  • Վերածնունդ (ժողովածուի մեջ տեղ է գտել Էդ. Թոփչյանի «Արնաթաթավ գիրքը» հոդվածը), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 552 էջ։
  • Երկեր երկու հատորով, գիրք 1, Վերածնության խորհուրդը, Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 516 էջ։
  • Հայ նոր գրականության պատմություն, հատոր 5 (գրքի «Լևոն Շանթ» գլուխը գրել է Էդ. Թոփչյանը), Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1979, 1016 էջ։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ էջ 200-201