Հրաչյա Հովհաննիսյան (բանաստեղծ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Հրաչյա Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)
Picto infobox auteur.png
Հրաչյա Հովհաննիսյան
Հրաչյա Հովհաննիսյան.png
Ծնվել է դեկտեմբերի 8, 1919({{padleft:1919|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})
Ծննդավայր Մայակովսկի, Կոտայքի մարզ, Հայաստան
Վախճանվել է նոյեմբերի 22, 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (77 տարեկանում)
Վախճանի վայր Երևան
Մասնագիտություն բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, արձակագիր և հասարակական գործիչ
Լեզու Հայերեն
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Զավակներ Դավիթ Հովհաննես
Թամարա Հովհաննիսյան
Հրաչյա Հովհաննիսյան Վիքիդարանում

Հրաչյա Կարապետի Հովհաննիսյան (1919, դեկտեմբերի 8, գ. Շահաբ (այժմ՝ Աբովյանի շրջանի Մայակովսկի - 1997, նոյեմբերի 22, Երևան), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1974 թ.)։

Գրող Դավիթ Հովհաննեսի և դերասանուհի Թամար Հովհաննիսյանի հայրն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1941 թվականին, Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի երրորդ կուրսից, մեկնել է խորհրդային բանակ, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1944 թվականին զորացրվելուց հետո աշխատել է Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերությունում, ռադիոհաղորդումների կոմիտեում, «Սովետական գրականություն» ամսագրի խմբագրությունում։ 1955-1959 թթ. եղել է «Գրական թերթ»-ի խմբագիրը, 1959-1975 թթ.՝ Հայաստանի գրողների միության վարչության երկրորդ քարտուղարը, 1988-1990 թթ.՝ նախագահ։ 1978 թվականից «Գրական թերթի» գլխավոր խմբագիր[1]։

Հովհաննիսյանի բանաստեղծությունների առաջին գիրքը («Իմ կյանքի երգը») լույս է տեսել 1948 թվականին։ Այնուհետև հրատարակվել են նրա «Երկրորդ հանդիպում» (1951 թ.), «Հրաշալի այգեպան» (1956 թ.), «Ծովի լռությունը» (1964 թ.), «Վայրի վարդ» (1968 թ.), «Սուրը դափնու վրա» (1970 թ.), «Հայրական երգ» (1977 թ.) ժողովածուները։ Հովհաննիսյանը քնարական բանաստեղծ է։ Սեր, հայրենիք, Հայրենական մեծ պատերազմ, բնություն, հողի աշխատավոր, ժողովրդի ճակատագիր. սրանք են այն առանցքային թեմաները, որոնց շուրջը հյուսված է Հովհաննիսյանի պոեզիան։ Հովհաննիսյանը գրել է նաև հրապարակախոսական, գրականագիտական, քննադատական հոդվածներ, էսսեներ, պատմվածքներ, ուղեգրական նոթեր («Մոտիկն ու հեռուն», 1967 թ., «Ժամանակի շունչը», 1976 թ.)։

Թարգմանել է խորհրդային բանաստեղծների, ինչպես նաև Ալեքսանդր Պուշկինի, Նիկոլայ Նեկրասովի, Իվան Ֆրանկոյի, Լուի Արագոնի, Մաքսիմ Ռիլսկու ստեղծագործություններից։ Հովհաննիսյանի երկերը թարգմանվել են աշխարհի շատ լեզուներով։

Զոհվել է 1997 թվականի նոյեմբերի 22-ին, ավտովթարից[2]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
  • Կարմիր աստղի, ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
  • «Պատվո նշան» շքանշան
  • ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր, 1979 թ.
  • ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, 1974 թ.
  • ՀԳՄ Ավետիք Իսահակյանի անվան մրցանակ, 1982 թ.
  • ԼՂՀ Եղիշեի անվան մրցանակ, 1994 թ.

Երկերի մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Իմ կյանքի երգը, Երևան, 1948 թ., 100 էջ:
  • Երկրորդ հանդիպում, Երևան, 1951 թ., 114 էջ:
  • Հրաշալի այգեպան, Երևան, 1956 թ., 236 էջ:
  • Ծովի լռությունը, Երևան, 1964 թ., 264 էջ:
  • Մոտիկն ու հեռուն, Երևան, 1967 թ., 392 էջ:
  • Վայրի վարդ, Երևան, 1968 թ., 184 էջ:
  • Սուրը դափնու վրա, Երևան, 1970 թ., 112 էջ:
  • Բանաստեղծություններ, գիրք 1, Երևան, 1971 թ., 388 էջ:
  • Բանաստեղծություններ, գիրք 2, Երևան, 1972 թ., 404 էջ:
  • Ժամանակի շունչը (ակնարկներ, հրապարակախոսական հոդվածներ), Երևան, 1976 թ., 512 էջ:
  • Հայրական երգ, Երևան, 1977 թ., 244 էջ:
  • Արևոտ կղզու երգը (Քնարական հատընտիր), Երևան, 1980 թ., 544 էջ:
  • Իրիկնային ղողանջներ, Երևան, 1982 թ., 128 էջ:
  • Ոսկե ամպ (հուշագրական վիպակ), Երևան, 1984 թ., 304 էջ:
  • Մշտադալար ծառ (հոդվածներ, էսսեներ), Երևան, 1985 թ., 376 էջ:
  • Պատերազմի դեմքը (հուշագրություն), Երևան, 1986 թ., 344 էջ:
  • Չարենցի լապտերը (բանաստեղծություններ, պոեմ), Երևան, 1988 թ., 104 էջ:
  • Ընտիր երկեր, հատ. 1. Բանաստեղծություններ, Երևան, 1989 թ., 608 էջ:
  • Ընտիր երկեր, հատ. 2. Ոսկե ամպ, Պատերազմի դեմքը, Երևան, 1990 թ., 688 էջ:
  • Դաժան դրախտավայր (բանաստեղծություններ), Երևան, 1993 թ., 96 էջ:
  • Անկախության պերճանքն ու խեղճությունը, Երևան, 1994 թ., 106 էջ:
  • Կապույտ լեռան շուքը, Երևան, 1995 թ., 312 էջ:
  • Մենության օրեր (բանաստեղծություններ), Երևան, 1996 թ., 140 էջ:
  • Հուշերի երեկո, Երևան, 1997 թ., 308 էջ:
  • Հրաշալի այգեպան (բանաստեղծություններ), Երևան, 2010 թ., 124 էջ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  2. ԹԵ ԻՆՉՊԵՍ ՀՐԱՉՅԱ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԸ ՔԻՉ ԷՐ ՄՆՈՒՄ ԴԱՌՆԱՐ ՀՐԱՉՅԱ ԱՄԱԶՈՆ