Ուկրաիներեն
 українська мова (ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ) | |
|---|---|
 | |
| Տեսակ | բնական լեզու և կենդանի լեզու |
| Ենթադաս | արևելա-սլավոնական լեզու[1] |
| Երկրներ |  Ուկրաինա Խորվաթիա Ռումինիա Ռուսաստան Սերբիա Սլովակիա |
| Պաշտոնական կարգավիճակ | Ուկրաինա |
| Խոսողների քանակ | 26 900 000 մարդ (2023)[2] |
| Վերահսկող կազմակերպություն | Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ուկրաիներենի ինստիտուտ, Potebnia Institute of Linguistics? և Commissioner for the Protection of the State Language? |
| Լեզվակիրների թիվը | 45 միլիոն . |
| ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ | անվտանգ |
| Դասակարգում | Հնդեվրոպական ընտանիք |
| Գրերի համակարգ | Ուկրաիներենի այբուբեն |
| IETF | uk |
| ԳՕՍՏ 7.75–97 | 639 |
| ISO 639-1 | uk |
| ISO 639-2 | ukr |
| ISO 639-3 | ukr |
 | |
| Ուկրաիներենի տարածվածությունը | |
 | |
| Ուկրաիներենն ամբողջ աշխարհում | |
 Ukrainian language Վիքիպահեստում | |
Ուկրաիներեն (ինքնանվանում՝ українська мова [ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ]), հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևելա-սլավոնական լեզվախմբի լեզու։ Ուկրաիներեն խոսում են աշխարհում 41 միլիոն մարդ։ Պետական լեզու է Ուկրաինայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման խոսողների թվով 26-րդն է։
Ընդհանուր տեղեկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Խոսողների թիվ - 45 մլն.
- Լեզվի կոդ - uk
- Անվանում - uk - українська мова (ukrains’ka mova); en - Ukrainian; eo - Ukraina
- Տառատեսակ - Կիրիլիցա
Պետական կարգավիճակ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պետական լեզու է՝
Աշխարհագրական տարածում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ուկրաիներենը տարածված է հիմնականում Ուկրաինայում, Բելառուսում, Ռուսաստանում և նրանց հարակից շրջաններում, Կուբանում, Լեհաստանում, Սլովակիայում, ինչպես նաև Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Արգենտինայում և Ավստրալիայում։
Այբուբեն և գիր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| ուկրաինատառ | այբբենական անվանում | մոտավոր արտասանություն |
|---|---|---|
| А а | ա | ա |
| Б б | բե | բ |
| В в | վե | վ |
| Г г | հե | հ |
| Ґ ґ | գե | գ[3] |
| Д д | դե | դ |
| Е е | է | է |
| Є є | ե | ե (IPA։ je, ʲe) |
| Ж ж | ժե | ժ |
| З з | զե | զ |
| И и | ը | ը (IPA։ I) |
| І і | ի | ի (IPA։ i) |
| Ї ї | յի | յի (IPA։ ji) |
| Й й | յոտ | յ (IPA։ j) |
| К к | կա | կ |
| Л л | էլ | լ |
| М м | էմ | մ |
| Н н | էն | ն |
| О о | օ | օ |
| П п | պե | պ |
| Р р | էռ/էր | ռ/ր |
| С с | էս | ս |
| Т т | տե | տ |
| У у | ու | ու |
| Ф ф | էֆ | ֆ |
| Х х | խա | խ |
| Ц ц | ցե | ց |
| Ч ч | չե | չ |
| Ш ш | շա | շ |
| Щ щ | շչա | շչ |
| Ь ь | (ռուս.՝) мягкий знак | – (IPA։ ʲ ) |
| Ю ю | յու | յու (IPA։ ju, ʲu) |
| Я я | յա | յա (IPA։ ja, ʲa) |
| ’ | (ապաթարց) | – |
Բառապաշար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Բարի օր/Բարև/Ողջույն - Добрий день (Dobri den); Привіт (Pryvit)
- Բարի լույս - Доброго ранку (Dobroho ranku)
- Բարի երեկո - Добрий вечір (Dobryy̆ vechir)
- Ինչպե՞ս եք - як ви поживаєте? (yak vy pozhyvayete?)
- Ինչպե՞ս ես - як поживаєш? (yak pozhyvayesh?)
- Բարի գալուստ - Ласкаво просимо (Laskavo prosymo); Вітаємо (Vitaemo)
- Ինչպե՞ս են Ձեր գործերը - Як у вас справи? (Yak u vas spravy?)
- Շնորհակալություն - Дякую (Dyakuyu); Спасибі (Spasybi)
- Այո | Ոչ - Так | Ні (Tak / Ni)
- Խնդրում եմ - Будь ласка (Bud' laska); Прошу (Proshu)
- Ցտեսություն/Հաջողություն - До побачення (Do pobachennya)
Թվեր
(մնացած թվանշանների անվանումները ընդհանուր են)
|
|
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Archaeology and Language: The Puzzle of Indo-European Origins — Pimlico, 1998. — P. 69. — ISBN 0-7126-6612-5
- ↑ Ethnologue — 25, 19 — Dallas, Texas: SIL, 1951. — ISSN 1946-9675
- ↑ Ґ տառը ուկրաիներենում հանդիպում է շատ հազվադեպ։ Հիմնականում հանդիպում է անձնանուններում։ Ուկրաինացիները այս տառը արտասանում են ինչպես „գ“, թեև դա ավելի նման է հայերեն „ղ“-ի (որոշ դեպքերում հնչում է ինչպես „ղ“ և „հ“ տառերի միջև ընկած մի տառ)։
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
| ||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
 |
Ընթերցե՛ք «ուկրաիներեն» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ուկրաիներեն» հոդվածին։ |
| ||||||||||
