Ուկրաիներեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Ուկրաիներեն
українська мова
(ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ)
Komar newspaper.png
Տեսակ լեզու
Ենթադաս արևելա-սլավոնական լեզու[1]
Երկրներ Ուկրաինա Ուկրաինա
Խորվաթիա Խորվաթիա
Ռումինիա Ռումինիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Սերբիա Սերբիա
Սլովակիա Սլովակիա
Պաշտոնական կարգավիճակ Ուկրաինա Ուկրաինա
Խոսողների քանակ 47 000 000
Վերահսկող կազմակերպություն Ուկրաինայի Ազգային գիտությիւնների ակադեմիա
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը 45 միլիոն [1].
Դասակարգում Հնդեվրոպական ընտանիք
Գրերի համակարգ Ուկրաիներենի այբուբեն
IETF uk
ԳՕՍՏ 7.75–97 639
ISO 639-1 uk
ISO 639-2 ukr
ISO 639-3 ukr

Idioma ucraniano.png
Ուկրաիներենի տարածվածությունը

Ukrainian in the world.svg
Ուկրաիներենն ամբողջ աշխարհում
Ukrainian language Վիքիպահեստում

Ուկրաիներեն (ինքնանվանում՝ українська мова [ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ]), հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևելա-սլավոնական լեզվախմբի լեզու։ Ուկրաիներեն խոսում են աշխարհում 41 միլիոն մարդ։ Պետական լեզու է Ուկրաինայում, Լեհաստանում, Սլովակիայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման խոսողների թվով 26-րդն է։

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Խոսողների թիվ - 45 մլն.
  • Լեզվի կոդ - uk
  • Անվանում - uk - українська мова (ukrains’ka mova); en - Ukrainian; eo - Ukraina
  • Տառատեսակ - Կիրիլիցա

Պետական կարգավիճակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պետական լեզու է՝

Աշխարհագրական տարածումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուկրաիներենը տարածված է հիմնականում Ուկրաինայում, Բելառուսում, Ռուսաստանում և նրանց հարակից շրջաններում, Կուբանում, Լեհաստանում, Սլովակիայում, ինչպես նաև Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Արգենտինայում և Ավստրալիայում։

Այբուբենը և գիրը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ուկրաինատառ այբբենական անվանում մոտավոր արտասանություն
А а ա ա
Б б բե բ
В в վե գ
Г г հե հ
Ґ ґ գե գ[2]
Д д դե դ
Е е է է
Є є ե ե (IPA։ je, ʲe)
Ж ж ժե ժ
З з զե զ
И и ի ի (IPA։ I)
І і ի ի (IPA։ i)
Ї ї յի յի (IPA։ ji)
Й й յոտ յ (IPA։ j)
К к կա կ
Л л էլ լ
М м էմ մ
Н н էն ն
О о օ օ
П п պե կ
Р р էռ ռ
С с էս ս
Т т տե տ
У у ու ու
Ф ф էֆ ֆ
Х х խա խ
Ц ц ցե ց
Ч ч չե չ
Ш ш շա շ
Щ щ շչա շչ
Ь ь (ռուս.՝) мягкий знак – (IPA։ ʲ )
Ю ю յու յու (IPA։ ju, ʲu)
Я я յա յա (IPA։ ja, ʲa)
(ապաթարց)

Բառապաշար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բարի օր/Բարև/Ողջույն - Добрий день (Dobri den); Привіт (Pryvit)
  • Բարի լույս - Доброго ранку (Dobroho ranku)
  • Բարի երեկո - Добрий вечір (Dobryy̆ vechir)
  • Ինչպե՞ս եք - як ви поживаєте? (yak vy pozhyvayete?)
  • Ինչպե՞ս ես - як поживаєш? (yak pozhyvayesh?)
  • Բարի գալուստ - Ласкаво просимо (Laskavo prosymo); Вітаємо (Vitaemo)
  • Ինչպե՞ս են Ձեր գործերը - Як у вас справи? (Yak u vas spravy?)
  • Շնորհակալություն - Дякую (Dyakuyu); Спасибі (Spasybi)
  • Այո | Ոչ - Так | Ні (Tak / Ni)
  • Խնդրում եմ - Будь ласка (Bud' laska); Прошу (Proshu)
  • Ցտեսություն/Հաջողություն - До побачення (Do pobachennya)

Թվեր

  • 1 - один (ody'n) արական սեռ
  • 1 - одна (odna) իգական սեռ
  • 1 - одне (odne) միջին սեռ
  • 2 - два (dva) և՛ արական, և՛ միջին սեռ
  • 2 - дві (dvi) իգական սեռ

(մնացած թվանշանների անվանումները ընդհանուր են)

  • 3 - три (tri)
  • 4 - чотири (choty'ry)
  • 5 - п'ять (pyat')
  • 6 - шість (shist')
  • 7 - сім (sim)
  • 8 - вісім (vísim)
  • 9 - дев'ять (devyat')
  • 10 - десять (desyat')

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. (untranslated title) — С. 69.
  2. Ґ տառը ուկրաիներենում հանդիպում է շատ հազվադեպ։ Հիմնականում հանդիպում է անձնանուններում։ Ուկրաինացիները այս տառը արտասանում են ինչպես „գ“, թեև դա ավելի նման է հայերեն „ղ“-ի (որոշ դեպքերում հնչում է ինչպես „ղ“ և „հ“ տառերի միջև ընկած մի տառ)։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wiktfavicon en.svg Ընթերցեք «ուկրաիներեն» բառի բացատրությունը հայերեն Վիքիբառարանում։