Ֆիններեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Ֆիններեն
suomi
W-pääty, Turun lentoasema, Turku, 11.7.2010.JPG
Ֆիններենով գրված տեքստ
Երկրներ Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա
Շվեդիա Շվեդիա
Էստոնիա Էստոնիա
Նորվեգիա Նորվեգիա
Ռուսաստան Ռուսաստան (Կարելիա, Սանկտ Պետերբուրգ)
Պաշտոնական կարգավիճակ Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա
Եվրամիություն Եվրամիություն
Տարածաշրջանային կամ տեղի պաշտոնական լեզու՝
Շվեդիա Շվեդիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը 7 մլն․
Ռեյտինգ 52
Դասակարգում
Կատեգորիա Եվրասիայի լեզուներ
Ուրալյան ընտանիք
Ուգրո-ֆիննական ճյուղ
Ֆիննավոլգյան խումբ
Մերձբալթյաֆիննական ենթախումբ
Գրերի համակարգ Լատինական այբուբեն (ֆիննական այբուբեն)
Լեզվի կոդեր
ԳՕՍՏ 7.75–97 ֆին 740
ISO 639-1 fi
ISO 639-2 fin
ISO/DIS 639-3 fin
Քարտեզ
     Ֆիններենն ունի պաշտոնական կարգավիճակ։      Ֆիններենով խոսում է բնակչության զգալի մասը։
     Ֆիններենն ունի պաշտոնական կարգավիճակ։      Ֆիններենով խոսում է բնակչության զգալի մասը։
Ֆիններենի տարածվածությունը Շվեդիայում
Ֆիններենի տարածվածությունը Շվեդիայում

Ֆիններենը( suomi սուոմի , կամ suomen kieli սուոմեն կիելի) Ֆինլանդիայի բնակչության մեծամասնության (92% ըստ 2006թ. տվյալների [1]) և Ֆինլանդիայից դուրս բնակվող էթնիկ ֆինների լեզուն է։ Ֆիններենը Ֆինլանդիայի պետական լեզուներից մեկն է և պետականորեն ընդունված փոքրամասնության լեզու է Շվեդիայում։ Շվեդիայում օգտագործվում են և ավանդական ֆիններենը և «մեյանկիելի» (Meänkieli) կոչվող ֆիննական բարբառը։ Դրանից բացի հյուսիսային Նորվեգիայում օգտագործվում է նաև մեկ այլ ֆիննական բարբառ կվեն լեզուն, որպես Նորվեգիայում պետականորեն ընդունված փոքրամասնության լեզու։

Ֆիններենը ուգրո-ֆիննական լեզուների ընտանիքի նույնանուն անդամ լեզու է և իր տիպոլոգիայով պատկանում է միաձուլվող և ագգլուտինատիվ լեզուների դասին։ Ֆիններենում ձևափոխվում են գոյականների, ածականների, դերանունների, թվականների և բայերի ձևերը ՝ կախված նախադասության մեջ դրանց կատարած դերից։

Քերականությունը[խմբագրել]

Ֆիններենն ագլուտինատիվ (կցական) լեզու է։ Ֆինլանդիայի տարածքում կա ֆիններենի 7 բարբառ։ Նկատվում է բարբառների համահարթում։ Ֆիններենի համար բնորոշ է ձայնավորների հաճախությունը (խոսքի շղթայում 100 ձայնավորին ընկնում է 96 բաղաձայն), բաղաձայնների աստիճանների հերթագայումը և ձայնավորների ներդաշնակությունը։ Հոլովման համակար գում կա 15 հոլով։ Անվանական սեռի կարգը բացակայում է։ Բայն ունի 2 սեռ (ներգործական և կրավորական), 4 խոնարհում, 4 ժամանակ։ Գիրը լատիներեն այբուբենի հիմքի վրա է։

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Բառարաններ[խմբագրել]

Դասագրքեր[խմբագրել]

Wiktfavicon en.svg Ընթերցեք «ֆիններեն» բառի բացատրությունը հայերեն Վիքիբառարանում։