Ֆիններեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Ֆիններեն
suomi
W-pääty, Turun lentoasema, Turku, 11.7.2010.JPG
Ֆիններենով գրված տեքստ
Տեսակ լեզու և կցական լեզուներ
Ենթադաս մերձբալթա-ֆիննական լեզուներ
Երկրներ Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա
Շվեդիա Շվեդիա
Էստոնիա Էստոնիա
Նորվեգիա Նորվեգիա
Ռուսաստան Ռուսաստան (Կարելիա, Սանկտ Պետերբուրգ)
Պաշտոնական կարգավիճակ

Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա
Եվրամիություն Եվրամիություն
Տարածաշրջանային կամ տեղի պաշտոնական լեզու՝
Շվեդիա Շվեդիա
Ռուսաստան Ռուսաստան

Խոսողների քանակ 5 398 780[1] և 272 000[1]
Վերահսկող կազմակերպություն Ֆինլանդիայի լեզուների հետազոտական ինստիտուտ
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը 7 մլն․
Ռեյտինգ 52
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ անվտանգ
Դասակարգում

Ուրալյան ընտանիք

Ուգրո-ֆիննական ճյուղ
Ֆիննավոլգյան խումբ
Մերձբալթյաֆիննական ենթախումբ
Գրերի համակարգ Լատինական այբուբեն (ֆիննական այբուբեն)
IETF fi
ԳՕՍՏ 7.75–97 ֆին 740
ISO 639-1 fi
ISO 639-2 fin
ISO 639-3 fin

Finnish language map, detailed areas.png

     Ֆիններենն ունի պաշտոնական կարգավիճակ։

     Ֆիններենով խոսում է բնակչության զգալի մասը։

Finsktalande södra sverige.png
Ֆիններենի տարածվածությունը Շվեդիայում
Finnish language Վիքիպահեստում

Ֆիններենը( suomi սուոմի , կամ suomen kieli սուոմեն կիելի) Ֆինլանդիայի բնակչության մեծամասնության (92% ըստ 2006 թ. տվյալների [2]) և Ֆինլանդիայից դուրս բնակվող էթնիկ ֆինների լեզուն է։ Ֆիններենը Ֆինլանդիայի պետական լեզուներից մեկն է և պետականորեն ընդունված փոքրամասնության լեզու է Շվեդիայում։ Շվեդիայում օգտագործվում են և ավանդական ֆիններենը և «մեյանկիելի» (Meänkieli) կոչվող ֆիննական բարբառը։ Դրանից բացի հյուսիսային Նորվեգիայում օգտագործվում է նաև մեկ այլ ֆիննական բարբառ կվեն լեզուն, որպես Նորվեգիայում պետականորեն ընդունված փոքրամասնության լեզու։

Ֆիններենը ուգրո-ֆիննական լեզուների ընտանիքի նույնանուն անդամ լեզու է և իր տիպոլոգիայով պատկանում է միաձուլվող և ագգլուտինատիվ լեզուների դասին։ Ֆիններենում ձևափոխվում են գոյականների, ածականների, դերանունների, թվականների և բայերի ձևերը ՝ կախված նախադասության մեջ դրանց կատարած դերից։

Քերականությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիններենն ագլուտինատիվ (կցական) լեզու է։ Ֆինլանդիայի տարածքում կա ֆիններենի 7 բարբառ։ Նկատվում է բարբառների համահարթում։ Ֆիններենի համար բնորոշ է ձայնավորների հաճախությունը (խոսքի շղթայում 100 ձայնավորին ընկնում է 96 բաղաձայն), բաղաձայնների աստիճանների հերթագայումը և ձայնավորների ներդաշնակությունը։ Հոլովման համակար գում կա 15 հոլով։ Անվանական սեռի կարգը բացակայում է։ Բայն ունի 2 սեռ (ներգործական և կրավորական), 4 խոնարհում, 4 ժամանակ։ Գիրը լատիներեն այբուբենի հիմքի վրա է։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բառարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դասագրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wiktionary-logo-hy.png Ընթերցե՛ք «ֆիններեն» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։