Ադրբեջաներեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Infoboxforlang.png
Ադրբեջաներեն
Տեսակլեզու և macrolanguage[1]
Ենթադասօղուզական լեզուներ
Մասն էԹյուրքական լեզվախումբ[2]
ԵրկրներFlag of Azerbaijan.svg Ադրբեջան, Flag of Iran.svg Իրան, Flag of Iraq.svg Իրաք, Flag of Georgia official.svg Վրաստան, Flag of Russia.svg Ռուսաստան, Flag of Afghanistan.svg Աֆղանստան, Flag of Ukraine.svg Ուկրաինա, Flag of Turkey.svg Թուրքիա, Flag of Kazakhstan.svg Ղազախստան, Flag of Armenia.svg Հայաստան, Flag of Turkmenistan.svg Թուրքմենստան, Flag of Uzbekistan.svg Ուզբեկստան և Flag of Kyrgyzstan.svg Ղրղզստան
Խոսողների քանակ32 000 000 մարդ
Գրերի համակարգլատինական այբուբեն, պարսկերենի այբուբեն և կիրիլիցա
IETFaz
ԳՕՍՏ 7.75–97азе 025
ISO 639-1az
ISO 639-2aze
ISO 639-3aze
Azerbaijani language Վիքիպահեստում

Ադրբեջաներենը (ադրբեջաներեն՝ Azərbaycan dili; آذربايجان ديلی), թյուրքական լեզվախումբի լեզուներից մեկն է։ Ադրբեջանի պետական, ազգային լեզուն է, պատկանում է թյուրքական լեզվախմբի հարավարևմտյան ճյուղին, օղուզական ենթախմբին։ Լեզվի բառապաշարի վրա մեծ ազդեցություն են գործել արաբերենը, պարսկերենը և կովկասյան ժողովուրդների լեզուները։ Կցական տիպի լեզու է, ունի 6 հոլով, հարուստ բայական ձևեր։ Նախապես օգտագործվել է արաբական գիրը, հեղափոխությունից հետո մտցվել է լատինական և ապա ռուսական գրի հիման վրա կազմված այբուբենը[3]։

Ադրբեջաներենը տարածված է Ադրբեջանում, Ռուսաստանում (Դաղստանում), Վրաստանում, Իրանում, Թուրքիայում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում և Միջին Ասիայի երկրներում։ Ադրբեջանի Հանրապետության պետական լեզուն է։ Մոտավորապես 20–30 միլիոն մարդ է խոսում այս լեզվով[4][5][6][7][8]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ethnologue — 19 — Dallas, Texas: SIL International, 2016.
  2. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of LanguageCambridge University Press, 1987. — P. 307. — ISBN 978-0-521-42443-1
  3. Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 2։
  4. "Peoples of Iran" in Looklex Encyclopedia of the Orient. Վերցված է Հունվարի 22 2009.
  5. http://www.terrorfreetomorrow.org/upimagestft/TFT%20Iran%20Survey%20Report%200609.pdf
  6. "Iran: People", CIA: The World Factbook: 24% Իրանի բնակչության։ Վերցված է Հունվարի 22 2009.
  7. G. Riaux, "The Formative Years of Azerbaijan Nationalism in Post-Revolutionary Iran", Central Asian Survey, 27(1): 45-58, Մարտ 2008: 12-20% Իրանի բնակչության (էջ. 46)։ Վերցված է Հունվարի 22 2009.
  8. "Iran", Amnesty International report on Iran and Azerbaijan people։ Վերցված է Հուլիսի 30 2006.