Սերբախորվաթերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Սերբախորվաթերեն
ранее Srpskohrvatski jezik, Српскохрватски језик
Srpskohrvatski jezik 2 scripts.svg
Երկրներ Բոսնիա և Հերցեգովինա Բոսնիա և Հերցեգովինա
Սերբիա Սերբիա
Խորվաթիա Խորվաթիա
Չեռնոգորիա Չեռնոգորիա
Պաշտոնական կարգավիճակ Flag of Serbia.svg Սերբիա
{{{2}}} Խորվաթիա
{{{2}}} Բոսնիա և Հերցեգովինա
Չեռնոգորիա Չեռնոգորիա
Կոսովո Կոսովո[1]
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը մոտ 21 մլն[2]
Դասակարգում
Կատեգորիա Եվրասիայի լեզուներ
Հնդեվրոպական ընտանիք
Սլավոնական ճյուղ
Հարավսլավոնական խումբ
Արևմտյան ենթախումբ
Գրերի համակարգ կիրիլիցա (վուկովիցա), լատինական այբուբեն (գաևիցա
Լեզվի կոդեր
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO/DIS 639-3 hbs
Քարտեզ
     Տարածք, որտեղ սերբախորվաթերենը խոսվում է մեծամասնության կողմից։ (2005)
     Տարածք, որտեղ սերբախորվաթերենը խոսվում է մեծամասնության կողմից։ (2005)

Սերբախորվաթերեն, սերբերի, խորվաթների, չեռնոգորցիների և մուսուլման-բոսնիացիների լեզուն։ Խոսողների թիվը՝ 21 միլիոն (2005 թվական)։

Պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի սլավոնական, լեզուների հարավային խմբին։ Ունի 3 հիմնական բարբառ՝ շտոկավական, չակավական, կայկավական։ Միջին հայերենի յուրաքանչյուր ձայնավոր (ի, ե, ա, օ, ու) կարող է լինել ե՝ երկար, և՝ կարճ։ Ունի 25 բաղաձայն, որոնցից 5-ը փափուկ է։ Բաղաձայն ր-ն հանդես է գալիս վանկարար դերով։ Շեշտը արտաշնչական տոնային (երաժշտական) է (բարձրացող երկար և կարճ, իջնող երկար և կարճ)։ Ունի 6 հոլով և կոչականի առանձին ձև, բայը՝ 4 անցյալ և 2 ապառնի ժամանակ։ Սերբախորվաթերենը օգտագործում է 12-րդ այբուբեն՝ կիրիլիցան, որը մոտ է ռուսերեն այբուբենին, և լատինիցան, որը լատիներեն այբուբենի ձևափոխված տարբերակն է։ Հնագույն հուշարձանները դարից են։ ժամանակակից գրական լեզուն ձևավորվել է 19-րդ դարի 1-ին կեսին՝ շտոկավական բարբառի ժողովրդական խոսվածքների հիման վրա։ Գրական լեզվում կան տարածքային (մեծ մասամբ բառապաշարային) տարբերություններ, որոնք պայմանավորված են խորվաթիայի և սերբիայի մարզերում նրա զարգացման ոչ միօրինակ պայմաններով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png