Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա
National Academy of Sciences of Ukraine.png
Владимирская 54 Киев 2010 01.JPG
Տեսակ գիտությունների ակադեմիա
Հիմնադրված է 1918
Երկիր Flag of the Ukranian State.svg Ուկրաինա
Տեղագրություն Կիև
Պարգևներ
Լենինի շքանշան
Կայք nas.gov.ua/en/Pages/default.aspx
Կոորդինատներ: 50°26′41.589996099996″ հս․ լ. 30°30′45.069984099994″ ավ. ե. / 50.44488611002777390° հս․. լ. 30.51251944002777705° ավ. ե. / 50.44488611002777390; 30.51251944002777705
National Academy of Sciences of Ukraine Վիքիպահեստում

Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա (ուկր.՝ Національна академія наук України), պետական բարձրագույն գիտական կազմակերպություն Ուկրաինայում: Գործում է համաձայն Ակադեմիայի 2002 թվականի ապրիլի 5-ին ընդունած կանոնադրության և Ուկրաինայի օրենսդրության (п. 1 Устава)։

Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիան իրականացնում է հետազոտություններ բնական, հումանիտար, սոցիալական գիտությունների բնագավառներում (п. 3 Устава)։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակադեմիան հիմնադրվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 27-ին Ուկրաինական իշխանության ներկայացուցիչ Պավել Սկորոպադսկու կողմից։ Վլադիմիր Վերնանդսկին եղել է Ակադեմիայի հիմնադիր-անդամ և Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիայի առաջին նախագահը[1]:

Ակադեմիայի համակարգում ընդգրկված են 174 ինստիտուտներ։ 2014 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների համաձայն՝ աշխատակիցների թիվը կազմել է 40.000 մարդ[2] (1991 թվականին՝ շուրջ 89000 աշխատակից[3]

Ակադեմիայի անվանումները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1918-1921 - Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիա (ՈւԳԱ)
  • 1921-1936 - Համաուկրաինական գիտությունների ակադեմիա (ՀՈւԳԱ) (ուկր.՝ Всеукраїнська академія наук)
  • 1936-1991 - ՈւԽՍՀ գիտությունների ակադեմիա (ՈւԽՍՀ ԳԱ)
  • 1991-1993 - Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիա (Ուկրաինայի ԳԱ) (ուկր.՝ Академія наук України)
  • 1994 - Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա (ՈւԳԱԱ) (ուկր.՝ Національна академія наук України)

Ակադեմիայի ղեկավարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակադեմիայի ղեկավարները
Վլադիմիր Վերնանդսկի 1918-1921
Նիկոլայ Վասիլենկո 1921-1922
Օրեստ Լևիցկի 1922
Վլադիմիր Լիպսկի 1922-1928
Դանիիլ Զաբոլոտնի 1928-1929
Ալեքսանդր Բոգոմոլեց 1930-1946
Ալեքսանդր Պալլադին 1946-1962
Բորիս Պատոն 1962 թվականից

Ակադեմիայի կառուցվածքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ֆիզիկա-տեխնիկական և մաթեմատիկական գիտությունների սեկցիա
    • Սեկցիայի բյուրո
    • Մաթեմատիկայի բաժին
    • Ինֆորմատիկայի բաժին
    • Մեխանիկայի բաժին
    • Ֆիզիկայի և աստղագիտության բաժին
    • Երկրի մասին գիտության բաժին
    • Նութագիտության Ֆիզիկա-տեխնիկական խնդիրների բաժին
    • Էներգետիկայի Ֆիզիկա-տեխնիկական խնդիրների բաժին
    • Միջուկային ֆիզիկայի և էներգետիկայի բաժին
  • Քիմիական և կենսաբանական գիտությունների սեկցիա
    • Սեկցիայի բյուրո
    • Քիմիայի բաժին
    • Կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի և մոլեկուլային կենսաբանության բաժին
    • Ընդհանուր կենսաբանության բաժին
  • Սոցիալական և հումանիտար գիտությունների սեկցիա
    • Սեկցիայի բյուրո
    • Տնտեսագիտության բաժին
    • Պատմության, փիլիսոփայության և իրավունքի բաժին
    • Ուկրաինայի ԳԱԱ գրականության, լեզվի և արվեստաբանության բաժին
  • Ուկրաինայի ԳԱԱ կից հաստատություններ
    • Հրատարակչություն
    • Գրախանութներ
    • Ամսագրեր
    • Գիտական հաստատություններ
    • Այլ կազմակերպություններ
  • Խորհուրդներ, որոնց գործունեությունն ապահովում է Ուկրաինայի ԳԱԱ (4 խորհուրդ)
  • Ուկրաինայի ԳԱԱ կից խորհուրդներ, կոմիտեներ (ընդհանուր՝ 51)
  • Ուկրաինայի ԳԱԱ գիտական կենտրոն և Ուկրաինայի կրթության և գիտության նախարարություն
  • Գիտական սարքավորումների կոլեկտիվ օգտագործման կենտրոն
  • Ուկրաինայի ԳԱԱ կառավարմանը կից կազմակերպություններ
  • Հասարակական կազմակերպություններ

ՈւԳԱԱ ինստիտուտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գլխավոր աստղադիտարան
  • ՈւԳԱԱ հնագիտության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ կենսաօրգանական քիմիայի և նավթաքիմիայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ա. Վ. Պալադինայի անվան կենսաօրգանական քիմիայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Նիկոլայ Խոլոդնիի անվան բուսաբանության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ագաթանգեղոս Կրիմսկու անվան արևելագիտության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ աշխարհագրության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Վլադիմիր Կորցկու անվան պետության և իրավունքի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Իվան Շմալգաուզենի անվան կենդանաբանության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ պատմության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Վիկտոր Գլուշկովի անվան կիբերնետիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Տարաս Շևչենկոյի անվան գրականության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Գ. Կուրդյումովի անվան մետաղաֆիզիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ստեպան Տիմոշենկոյի անվան մեխանիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ ընդհանուր էներգետիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ի. Կուրասի անվան քաղաքական և էթնիկ հետազոտությունների ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ կիրառական մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ կիրառական ֆիզիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ մաթեմատիկական մեքենաների և համակարգերի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ նյութագիտության խնդիրների ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ միջուկային անվտանգության հարցերի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ա. Ուսիկի անվան ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ գերծանր նյութերի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ սորբումի և էնդոէկոլոգիայի խնդիրների ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Նիկոլայ Բոգոլյուբովի անվան տեսական ֆիզիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ տեխնիկական մեխանիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ տրանսպորտային համակարգերի և տեխնոլոգիաների ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ուկրաիներեն լեզվի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Միխայիլ Գրուշևսկու անվան Ուկրաինական հնագիտության և աղբյուրագիտության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ ֆիզիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Վ. Լաշկարովի անվան կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ բույսերի ֆիզիոլոգիայի և գենետիկայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Լև Պասարժևսկու անվան ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Գրիգորի Սկովորոդայի անվան փիլիսոփայության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ բարձր մոլեկուլային միացությունների ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ գունավոր մետալուրգիայի ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Եվգենի Պատոնի անվան էլեկտրաեռակցման ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ հանրագիտարանային հետազոտությունների ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ալեքսանդր Պոտեբնյայի անվան լեզվաբանության ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ տիեզերական հետազոտությունների Լվովի կենտրոն
  • ՈւԳԱԱ ծովային հիդրոֆիզիկայի ինստիտուտ
  • Վլադիմիր Վերնադսկու անվան Ուկրաինայի ազգային գրադարան
  • ՈւԳԱԱ աստղագիտության ինստիտուտ
  • Ուկրաինայի լեզվա-տեղեկատվական հիմնադրամ
  • Ուկրաինայի լեռնային երկրաբանության, գեոմեխանիկայի և հանքավայրերի գիտահետազոտական և նախագծային ինստիտուտ
  • ՈւԳԱԱ Ալեքսեյ Բոտատսկու անվան ֆիզիկա-քիմիական ինստիտուտ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Основные даты жизни и деятельности академика В. И. Вернадского // Владимир Иванович Вернадский. М.: Наука 1992. С. 7. (Материалы к библиографии учёных; Вып. 44)
  2. http://www.nas.gov.ua/UA/About/Documents/2013_dovidka.pdf
  3. Могут ли украинские учёные быть богатыми? / Статьи / Finance.ua

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]