Կիև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մայրաքաղաք
Կիև
Київ
Դրոշ Զինանշան
Դրոշ Զինանշան
Collage of Kiev.png
50°27′00″ հս. լ. 30°30′00″ ավ. ե. / 50.45° հս. լ. 30.5° աե. ե.
Երկիր Ուկրաինա Ուկրաինա
Բնակչություն 2,888,710 մարդ (2015)
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
Հեռախոսային կոդ (+380) 44
Փոստային ինդեքսներ 01xxx — 06xxx
Ավտոմոբիլային կոդ 11, АА
Պաշտոնական կայք kievcity.gov.ua
##Կիև (Ուկրաինա)
Red pog.png

Կիև (ուկր.՝ Київ), Ուկրաինայի մայրաքաղաքը, նավահանգիստ Դնեպր գետի ափին։

Անվանում[խմբագրել]

Անվանումը կապում են քաղաքի առասպելական հիմնադիր Կիյի անվան հետ։ Ըստ հնագիտական տվյալների՝ Կիևն առաջացել է 5-րդ դարի վերջին 6-րդ դարի սկզբին որպես պոլյաններ արևելասլավոնական ցեղի կենտրոն։

Միջնադարյան աղբյուրներում հիշատակվում է հաճախ որպես Մանքերման (Մանկերման)[1]։

Պատմություն[խմբագրել]

Կիև անունը կապվում է քաղաքի առասպելական հիմնադիր Կիյի հետ։ Հիմնադրվել է VI-VII դար։ Մինչև 1132 թվականը եղել է Կիևյան Ռուսիայի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը։ 1240 թվականին ավերել են մոնղոլ-թաթարները։ 1471-ին եղել է Լիտվական մեծ իշխանութայն Կիևյան վոյեվոդության կենտրոն։ 1569 թվականին Լյուբլինյան ունիայով անցել է Լեհաստանին։ 1654 թվականին Ուկրաինայի վերամիավորումը Ռուսաստանին պատմական մեծ նշանակություն է ունեցել նաև Կիևի համար: XIX դարում զարգացել է արդյունաբերությունը, բացվել են բուհեր (1834 թվականին՝ համալսարանը, 1898 թվականին՝ պոլիտեխնիկական ինստիտուտը և այլն):

Ճարտարապետություն[խմբագրել]

10-րդ դարում Կիևը կազմված էր Վերին (որտեղ Դեսյատիննայա եկեղեցին էր, 989-996) և Ստորին (Պոդոլ) քաղաքներից։ Վերին քաղաքի կոմպոզիցիոն կենտրոնը Սոֆիայի տաճարն է (1037, վերակառուցվել է 17-րդ դարում, որմնանկարները և խճանկարները՝ 11-րդ դար)։ 11-րդ դարում են կառուցվել Կիև-Պեչորյան մայրավանքի և Վիդուբեցկի մենաստանի առաջին կառույցները։

Արտաքին հղում[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։