Կիև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Մայրաքաղաք
Կիև
Київ
Դրոշ Զինանշան
Դրոշ Զինանշան
Collage of Kiev.png
50°27′00″ հս. լ. 30°30′00″ ավ. ե. / 50.45° հս. լ. 30.5° աե. ե.
Երկիր Ուկրաինա Ուկրաինա
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
Հեռախոսային կոդ (+380) 44
Փոստային ինդեքսներ 01xxx — 06xxx
Ավտոմոբիլային կոդ 11, АА
Պաշտոնական կայք kievcity.gov.ua
##Կիև (Ուկրաինա)
Red pog.png

Կիևը (ուկր.՝ Київ), Ուկրաինայի մայրաքաղաքը, նավահանգիստ Դնեպր գետի ափին։

Անվանում[խմբագրել]

Անվանումը կապում են քաղաքի առասպելական հիմնադիր Կիյի անվան հետ։ Ըստ հնագիտական տվյալների՝ Կիևն առաջացել է 5-րդ դարի վերջին 6-րդ դարի սկզբին որպես պոլյաններ արևելասլավոնական ցեղի կենտրոն։

Միջնադարյան աղբյուրներում հիշատակվում է հաճախ որպես Մանքերման (Մանկերման)[1]։

Պատմական տեղեկագիր[խմբագրել]

Կիև քաղաքը հիմնադրել է հայ իշխան Սմբատ Բագրատունին 585թ, և կրել է Սմբատոս անունը, այդ մասին է վկայում ամրոցը Սմբատոս անունով, որը հիշատակել է բյուզանդացի կայսր Կոնստան VII-ը 948-959թթ[2][3][4]։ Կիև անունը կապվում է քաղաքի արասպելական հիմնադիր Կիյի հետ։ Հիմնադրվել է VI-VII դար։ Մինչև 1132-ին եղել է Կիևյան Ռուսիայի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը։ 1240 թվականին ավերել են մոնղոլ-թաթարները։ 1471-ին եղել է Լիտվական մեծ իշխանութայն Կիևյան վոյեվոդության կենտրոն։ 1569-ին Լյուբլինյան ունիայով անցել է Լեհաստանին։

Ճարտարապետությունը[խմբագրել]

10-րդ դարում Կիևը կազմված էր Վերին (որտեղ Դեսյատիննայա եկեղեցին էր, 989-996) և Ստորին (Պոդոլ) քաղաքներից։ Վերին քաղաքի կոմպոզիցիոն կենտրոնը Սոֆիայի տաճարն է (1037, վերակառուցվել է 17-րդ դարում, որմնանկարները և խճանկարները՝ 11-րդ դար)։ 11-րդ դարում են կառուցվել Կիև-Պեչորյան մայրավանքի և Վիդուբեցկի մենաստանի առաջին կառույցները։

Արտաքին հղում[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ 
  2. http://www.voskres.ru/architecture/kudr.htm
  3. http://via-midgard.info/news/article/21777-armyanskij-sled-v-istorii-rusi.html
  4. http://smbr.ru/sg/ua/kok.htm