Կիև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կիև (այլ կիրառումներ)
Մայրաքաղաք
Կիև
Київ
Դրոշ Զինանշան
Flag of Kyiv Kurovskyi.svg COA of Kyiv Kurovskyi.svg

Collage of Kiev.png
Կոորդինատներ: 50°27′00″ հս․ լ. 30°30′00″ ավ. ե. / 50.45000° հս․. լ. 30.50000° ավ. ե. / 50.45000; 30.50000
Երկիր Ուկրաինա Ուկրաինա
Ներքին բաժանում Հոլոսիվսկի ռայոն, Դարնիցկի ռայոն, Դեսնյանսկի ռայոն, Դնիպրովսկի ռայոն, Պեչերսկի ռայոն, Օբոլոնսկի ռայոն, Սոլոմենսկի ռայոն, Սվյատոշինսկի ռայոն, Շևչենկովսկի ռայոն և Պոդոլսկի ռայոն
Հիմնադրված է 482 թ.
Մակերես 839 կմ²
ԲԾՄ 179±1 մետր
Բնակչություն 2․888․710 մարդ (2015)
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
Հեռախոսային կոդ (+380) 44
Փոստային ինդեքսներ 01xxx — 06xxx
Ավտոմոբիլային կոդ 11, АА
Պաշտոնական կայք kievcity.gov.ua
##Կիև (Ուկրաինա)
Red pog.png

Կիև (ուկր.՝ Київ), Ուկրաինայի մայրաքաղաքը, նավահանգիստ Դնեպր գետի ափին։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումը կապում են քաղաքի առասպելական հիմնադիր Կիյի անվան հետ։ Ըստ հնագիտական տվյալների՝ Կիևն առաջացել է 5-րդ դարի վերջին 6-րդ դարի սկզբին որպես պոլյաններ արևելասլավոնական ցեղի կենտրոն։

Միջնադարյան աղբյուրներում հիշատակվում է հաճախ որպես Մանքերման (Մանկերման)[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիև անունը կապվում է քաղաքի առասպելական հիմնադիր Կիյի հետ։ Հիմնադրվել է VI-VII դար։ Մինչև 1132 թվականը եղել է Կիևյան Ռուսիայի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը։ 1240 թվականին ավերել են մոնղոլ-թաթարները։ 1471-ին եղել է Լիտվական մեծ իշխանութայն Կիևյան վոյեվոդության կենտրոն։ 1569 թվականին Լյուբլինյան ունիայով անցել է Լեհաստանին։ 1654 թվականին Ուկրաինայի վերամիավորումը Ռուսաստանին պատմական մեծ նշանակություն է ունեցել նաև Կիևի համար։ XIX դարում զարգացել է արդյունաբերությունը, բացվել են բուհեր (1834 թվականին՝ համալսարանը, 1898 թվականին՝ պոլիտեխնիկական ինստիտուտը և այլն)։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

10-րդ դարում Կիևը կազմված էր Վերին (որտեղ Դեսյատիննայա եկեղեցին էր, 989-996) և Ստորին (Պոդոլ) քաղաքներից։ Վերին քաղաքի կոմպոզիցիոն կենտրոնը Սոֆիայի տաճարն է (1037, վերակառուցվել է 17-րդ դարում, որմնանկարները և խճանկարները՝ 11-րդ դար)։ 11-րդ դարում են կառուցվել Կիև-Պեչորյան մայրավանքի և Վիդուբեցկի մենաստանի առաջին կառույցները։

Արտաքին հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս».