Ռեյկյավիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մայրաղաք
Ռեյկյավիկ
իսլ.՝ Reykjavík
Դրոշ Զինանշան
Flag of Reykjavík.png Reykjavík COA.PNG

Reykjavik seen from Hallgrimskirkja.jpg
Ռեյկյավիկի համայնապատկերը Հալթգրիմսկիրկյա լյութերական եկեղեցուց
Կոորդինատներ: 64°9′0″ հս․ լ. 21°53′0″ ամ. ե. / 64.15000° հս․. լ. 21.88333° ավ. ե. / 64.15000; 21.88333
Երկիր Իսլանդիա Իսլանդիա
Ենթարկում Մայրաքաղաք
Մակերես 274,5 կմ²
Բնակչություն 118 861 մարդ (2008)
Ժամային գոտի UTC+0
Հեռախոսային կոդ +354
Փոստային ինդեքսներ 101—155
Պաշտոնական կայք rvk.is(իսլանդ.) (թայ.) (լեհ.) (անգլ.)
##Ռեյկյավիկ (Իսլանդիա)
Red pog.png

Ռեյկյավիկ (իսլ.՝ Reykjavík, բառացի՝ «ծխացող ծովախորշ»), Իսլանդիայի մայրաքաղաքը, երկրի տնտեսական և մշակութային հիմնական կենտրոնը։ Աշխարհի ամենահյուսիսային մայրաքաղաքը։ Բնակչության թիվն է 118 861 մարդ (2008 թ.)։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումը իսլանդերեն բառացի նշանակում է «ծխացող խորշ» («ծխացող» մակդիրն այստեղ օգտագործվել է «գոլորշու» իմաստով, այսինքն՝ «գոլորշու խորշ»․ քաղաքի մոտերքում կան շատ գեյզերներ՝ տաք աղբյուրներ, որոնք օդում գոյացնում են ծուխ հիշեցնող գոլորշի)[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն առաջացել է 874 թվականին Իսլանդիայում նորվեգական առաջին վերաբնակիչների հաստատվելուց հետո։ Մինչև 12-րդ դարը Ռեյկյավիկի տեղում եղել է ագարակ, 17-18-րդ դարերին՝ ավան։ 1786 թվականին (համարվում է քաղաքի հիմնադրման թվականը) Ռեյկյավիկին տրվել է քաղաքի իրավունք։

Մինչև 10-րդ դարի սկիզբը Ռեյկյավիկը աճել է դանդաղ։ 1845 թվականից այն Իսլանդիայի ալտինգի (խորհրդարան), 1904 թվականից ինքնավար Իսլանդիայի կառավարության նստավայրն է։ 1920 թվականից պաշտոնապես հաստատվել է Իսլանդիայի թագավորության, 1944 թվականից՝ Իսլանդիայի Հանրապետության մայրաքաղաք։

Աշխարհագրություն և կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Ֆախսաֆլոուի ծոցում, Սելտյադնարնես թերակղզու վրա։ Բարձրությունը մինչև 150 մ է։

Կլիման մերձարկտիկական ծովային է։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը տրանսպորտային հանգույց է, ձկնարդյունագործության և ձկնառևտրի կենտրոն։ Կան ձկնավերամշակման ձեռնարկություններ, նավաշինության, նավանորոգման, ձկնորսական ցանցերի ու սարքավորումների արտադրություն, սննդի, թեթև արդյունաբերություն։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռեյկյավիկի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 10.6
(51.1)
9.9
(49.8)
12.4
(54.3)
14.7
(58.5)
20.6
(69.1)
24.4
(75.9)
26.2
(79.2)
24.8
(76.6)
18.5
(65.3)
16.6
(61.9)
13.3
(55.9)
12.0
(53.6)
26.2
(79.2)
Միջին բարձր °C (°F) 3.3
(37.9)
3.6
(38.5)
4.5
(40.1)
7.3
(45.1)
10.3
(50.5)
13.4
(56.1)
15.2
(59.4)
14.6
(58.3)
11.8
(53.2)
7.8
(46)
4.9
(40.8)
3.8
(38.8)
8.4
(47.1)
Միջին օրական °C (°F) 0.9
(33.6)
0.7
(33.3)
1.6
(34.9)
4.0
(39.2)
6.9
(44.4)
10.3
(50.5)
12.0
(53.6)
11.5
(52.7)
9.0
(48.2)
5.1
(41.2)
2.4
(36.3)
1.1
(34)
5.5
(41.9)
Միջին ցածր °C (°F) −1.3
(29.7)
−1.8
(28.8)
−0.9
(30.4)
1.3
(34.3)
4.0
(39.2)
7.6
(45.7)
9.4
(48.9)
8.9
(48)
6.6
(43.9)
2.8
(37)
0.1
(32.2)
−1.2
(29.8)
3.0
(37.4)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −24.5
(−12.1)
−19.4
(−2.9)
−16.4
(2.5)
−16.4
(2.5)
−7.7
(18.1)
−0.7
(30.7)
1.0
(33.8)
−0.4
(31.3)
−4.4
(24.1)
−10.6
(12.9)
−15.1
(4.8)
−16.8
(1.8)
−24.5
(−12.1)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 80.6
(3.173)
85.9
(3.382)
81.4
(3.205)
56.0
(2.205)
52.8
(2.079)
44.2
(1.74)
52.7
(2.075)
68.6
(2.701)
71.8
(2.827)
74.3
(2.925)
79.5
(3.13)
94.3
(3.713)
841.9
(33.146)
Միջին ամսական արևային ժամ 20.0 59.6 109.3 164.2 200.8 173.8 168.1 155.1 119.7 93.0 41.0 21.6 1 326,2
աղբյուր: Iceland Met Office[2]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան, Աշխարհագրական անունների բառարան, «Լույս», Երևան, 1987: ISBN 5-545-00020-1
  2. «Iceland Met office: Monthly Averages for Reykjavik»։ Iceland Met Office։ 2012  Retrieved on 4 January 2013.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png