Իվան Շմալգաուզեն (կենսաբան)

Իվան Շմալգաուզեն; Иван Шмальгаузен
Ծնվել է	ապրիլի 11 (23), 1884; Կիև, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է	հոկտեմբերի 7, 1963 (79 տարեկան); Մոսկվա, ԽՍՀՄ
Գերեզման	Նովոդեվիչյան գերեզմանոց
Բնակության վայր(եր)	Կիև և Մոսկվա
Քաղաքացիություն	Ռուսական կայսրություն, Ռուսական հանրապետություն, Խորհրդային Ռուսաստան և ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն	կենդանաբան
Հաստատություն(ներ)	I. I. Schmalhausen Institute of Zoology?, Շևչենկոյի անվան համալսարան, Մոսկվայի պետական համալսարան, ՌԳԱ Ա. Ն. Սևերցովի անվան էկոլոգիայի և էվոլյուցիայի խնդիրների ինստիտուտ և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի կենդանաբանության ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտ	կենսաբանություն, Էվոլյուցիոն կենսաբանություն, կենդանաբանություն և Մորֆոլոգիա
Անդամակցություն	Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Լեոպոլդինա
Ալմա մատեր	Institute of biology of the Taras Shevchenko National University of Kyiv? և Սուրբ Վլադիմիրի անվան կայսերական համալսարան
Գիտական աստիճան	կենսաբանական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներին	ռուսերեն
Գիտական ղեկավար	Ալեքսեյ Սևերցով
Եղել է գիտական ղեկավար	Boris Balinsky?, Mikhail Kirpichenko? և Gilyarov, Mercury Sergeevich?
Հայտնի աշակերտներ	Boris Balinsky?, Panteleimon Sit'ko?, Oleksandr Markevych? և Gilyarov, Mercury Sergeevich?
Պարգևներ	և A. O. Kovalevsky Prize?
Հայր	Իվան Շմալգաուզեն (բուսաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իվան Շմալգաուզեն (այլ կիրառումներ)

Իվան Իվանովիչ Շմալգաուզեն (ռուս.՝ Иван Иванович Шмальгаузен, ապրիլի 11 (23), 1884, Կիև, Ռուսական կայսրություն^[1] - հոկտեմբերի 7, 1963(1963-10-07)^[1], Մոսկվա, ԽՍՀՄ^[1]), խորհրդային կենսաբան, էվոլյուցիոն ուսմունքի տեսաբան։ ԽՍՀՍ ԳԱ (1935) և ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ (1922) ակադեմիկոս։ Ուկրաինական ԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1935)։

Ի․Ֆ․ Շմալգաուզենի որդին է։

Կենսագրություն

Ավարտել է Կիևի համալսարանը (1907), աշակերտել Ա․ Սևերցովին։ Եղել է Վորոնեժի (1918), Կիևի (1921) և Մոսկվայի (1939-1948) համալսարանների պրոֆեսոր։ 1930-1941 թվականներին Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ կենդանաբանության և կենսաբանության, 1936— 1948 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ էվոլյուցիոն մորֆոլոգիայի համալսարանների տնօրեն։ Շմալգաուզենի գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են կենդանիների համեմատական անատոմիայի ու սաղմնաբանության, էվոլյուցիոն մորֆոլոգիայի և այլքան, ինչպես նաև էվոլյուցիայի գործոնների ու օրինաչափությունների կենսակիբեռնետիկայի հարցերին։ Շմալգաուզենը ուսումնասիրել է օրգանիզմի ամբողջականությունը անհատական, պատմական զարգացման ընթացքում և տվել կայունացնող ընտրության տեսությունը, հետազոտել ինչպես էվոլյուցիոն պրոցեսի, այնպես էլ անհատական զարգացման մեխանիզմները, որպես ինքնակարգավորող համակարգեր։ Դրանով Շմալգաուզենը հարստացրել է Չ․ Դարվինի էվոլյուցիոն մատերիալիստական տեսությունը։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, ԽՍՀՄ ԳԱ Ի․ Մեչնիկովի անվան ոսկե և գերմանացի բնագետների «Լեոպոլդինա» ակադեմիայի Դարվինի անվանական մեդալով։

Ծանոթագրություններ

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 ^1,5 ^1,6 ^1,7 ^1,8 Шмальгаузен Иван Иванович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Колчинский Э. И. Советские юбилеи Ч. Дарвина и лысенкоизм, Darwin’s Jubilee in the USSR and Lysenkoism (ռուս.) // Историко-биологические исследования — 2015. — Т. 7, вып. 2. — С. 10—52. — ISSN 2076-8176; 2500-1221
↑ Е.С. Левина, К.О. Россиянов Новые материалы о судьбе лаборатории Э.С. Бауэра в Академии наук СССР, New Documents about the Fate of Erwin Bauer’s Laboratory in the USSR Academy of Sciences (ռուս.) // Историко-биологические исследования — 2025. — Т. 17, вып. 2. — С. 124—136. — ISSN 2076-8176; 2500-1221
↑ ^4,0 ^4,1 Гельтман Д. В. История неполучения заслуженной учёной степени: Документы о попытке присуждения Н.В. Тимофееву-Ресовскому учёной степени доктора биологических наук без защиты диссертации в 1957 г., The Story of Non-awarding of the Deserved Degree: Documents on the Attempt to Award a Doctor of Science Degree in Biology without Defense of a Thesis to N.V. Timofeyeff-Resovskii in 1957 (ռուս.) // Историко-биологические исследования — 2018. — Т. 10, вып. 3. — С. 89—108. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2018-11968
↑ CONOR.Sl

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 8, էջ 525)։

[_d2ed442cdfb7f21b-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 ^1,5 ^1,6 ^1,7 ^1,8 Шмальгаузен Иван Иванович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

[_0142fff03f8e1759-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Колчинский Э. И. Советские юбилеи Ч. Дарвина и лысенкоизм, Darwin’s Jubilee in the USSR and Lysenkoism (ռուս.) // Историко-биологические исследования — 2015. — Т. 7, вып. 2. — С. 10—52. — ISSN 2076-8176; 2500-1221

[_14f7c11270cfcacc-3] Е.С. Левина, К.О. Россиянов Новые материалы о судьбе лаборатории Э.С. Бауэра в Академии наук СССР, New Documents about the Fate of Erwin Bauer’s Laboratory in the USSR Academy of Sciences (ռուս.) // Историко-биологические исследования — 2025. — Т. 17, вып. 2. — С. 124—136. — ISSN 2076-8176; 2500-1221

[_baa8a75348db3fa3-4] 4,0 ^4,1 Гельтман Д. В. История неполучения заслуженной учёной степени: Документы о попытке присуждения Н.В. Тимофееву-Ресовскому учёной степени доктора биологических наук без защиты диссертации в 1957 г., The Story of Non-awarding of the Deserved Degree: Documents on the Attempt to Award a Doctor of Science Degree in Biology without Defense of a Thesis to N.V. Timofeyeff-Resovskii in 1957 (ռուս.) // Историко-биологические исследования — 2018. — Т. 10, вып. 3. — С. 89—108. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2018-11968

[_68a91db19c7cbae6-5] CONOR.Sl

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]