Եվգենի Պատոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եվգենի Պատոն
ուկր.՝ Євген Патон
ռուս.՝ Евгений Патон
Евгений Оскарович Патон 1910-е.jpg
Ծնվել էմարտի 4 (16), 1870
Նիս[1]
Մահացել էօգոստոսի 12, 1953(1953-08-12)[1] (83 տարեկանում)
Կիև, ԽՍՀՄ[1]
ԳերեզմանԲայկովո գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ռուսական կայսրություն
Flag of Russia.svg Ռուսական հանրապետություն
Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետություն
Ուկրաինական ԽՍՀ
Ազգությունռուս[2]
Մասնագիտությունքաղինժեներ, ճարտարագետ, համալսարանի պրոֆեսոր և քաղաքական գործիչ
Հաստատություն(ներ)Կիևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, Երկաթգծային հաղորդակցության Մոսկվայի պետական համալսարան և E. O. Paton Electric Welding Institute
Գործունեության ոլորտԵռակցում, Q30891689? և Շինարարական մեխանիկա
Պաշտոն(ներ)ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր
ԱնդամակցությունՈւկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԴրեզդենի տեխնիկական համալսարան
Գիտական աստիճանտեխնիկական գիտությունների դոկտոր
Եղել է գիտական ղեկավարQ4287869?
Հայտնի աշակերտներQ55107122?
ՊարգևներState Stalin Prize, 1st degree Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Կարմիր Աստղի շքանշան Ուկրաինական ԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ Լենինի շքանշան «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան և Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Երեխա(ներ)Բորիս Պատոն և Volodymyr Paton
Ստորագրություն
Evgeny Paton Signature 1915.png
Evgeny Paton Վիքիպահեստում


Եվգենի Պատոն (անգլ.՝ Євген Оскарович Патон, ռուս.՝ Евгений Оскарович Патон, 1870 թ. մարտի 4[3][4], Ֆրանսիա, Նիցցա- 1953 օգոստոսի 12, Կիև), խորհրդային գիտնական, մեխանիկ-ինժեներ, աշխատել է եռակցման բնագավառում, նախագծելով կամուրջներ։ Եղել է Եռակցման համալսարանի (ռուս.՝ Институт сварки) ղեկավար, այդ համալսարանը կրում է Եվգենի Պատոնի անունը, խորհրդային աշխատավորների հերոս (1943), խորհրդային մրցանակների դափնեկիր։ Եվգենի Պատոնը հայտնի է երկաթյա կամուրջների շինարարության բնագավառում։ Հեղինակ է մոտ 50-ից ավելի երկաթյա շղթայական կամուրջների նախագծի։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվգենի Պատոնի արձանը Կիևում

Ծնվել ե Ֆրանսիայի Նիցցա քաղաքում, ռուս հյուպատոսի ընտանիքում, հայրը՝ Օսկարը նախկին գվարդիական գնդապետ էր։ Պատոնի ընտանիքում ապրում էին 5 եղբայր և 2 քույր։ 1894 թ. վերջացնում է Դրեզդենի ճարտարագիտական համալսարանը (Գերմանիա), իսկ 1896 թ.` Տրանսպորտական ճարտարապետների համալսարանը (Սանկտ-Պետերբուրգ)։ Դասավանդել է Մոսկովյան ինժեներական կապի քոլեջում (1899-1904) և Կիևյան ճարտարագիտական համալսարանում (1904-19251934 թ. Կիևում ստեղծում է էլեկտրաեռակցման համալսարան Ուկրաինայի ԳԱԱ-ում, որը տնօրինում է մինչև կյանքի վերջ։ 1946-1954 թթ. նա եղել է պատգամավոր ՍՍՀՄ վերին խորհրդում։ Մահացել է 1953 թ. օգոստոսի 12-ին, թաղված է Կիևում, Բայկալի գերեզմանական հուշահամալիրում։

Մասնագիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվգենի Բոշի անվան կամուրջ, Կիև

1925 նրա նախագծով Կիևում կառուցվել է Եվգենի Բոշի անվան կամուրջ։ 1929 թ. Կիևում նա հիմնադրում է եռակցման լաբորատորիա և էլեկտրաեռակցման կոմիտե (ղեկավարել է 1928-1933 թթ.), որի հիմքով ստեղծվել է էլեկտրաեռակցման համալսարանը։ 1929-1938 թթ. անցկացրել է մի շարք առաջնային գիտահետազոտություններ եռակցվող կառույցների ամրության և շահագործման հուսալիության նպատակով։ Նա ձևակերպել է աղեղավոր եռակցման հիմնական դիրքերը։ 1941-1943 թթ. Պատոնը շահագործման է ենթարկում եռակցման տեխնոլոգիան հատուկ պողպատներով։ Ուսումնասիրել է ֆիզիկական հիմքերը, օքսիդալուծիչ աղեղի և մետաղների զոդելիությունը, ղեկավարել է եռակցման խողովակների, անոթների ստեղծման աշխատանքները, ստեղծել է տարբեր նշանակությունների մեքենաներ։ Նա մեծ ներդրում ունի տանկերի աճող արտադրությունում, մասնավորապես «Т-34» տեսակի տանկերի որակը բարձրացնելու ուղղությամբ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Патон Евгений Оскарович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.], [30 cilddə] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. ինքնակենսագրություն
  3. Статья о Евгении Оскаровиче Патоне в Большой советской энциклопедии.
  4. Биография Евгения Патона на сайте «Солдаты XX века»