Գնդապետ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Գնդապետ (գունդ և պետ բառերից - գնդի պետ, գնդի հրամանատար), աշխարհի երկրների մեծ մասի զինված ուժերի և այլ ուժային գերատեսչությունների սպայական և հրամանատարական կազմի ներկայացուցիչներին շնորհվող ռազմական կոչում, ռազմական աստիճան, ռազմական պաշտոն:

Տերմինի բացատրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ «Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի» հիմնարար բառարանի՝ գնդապետը բացատրվում է որպես՝ «պետ գնդի զօրուն, զօրապետ միոյ գնդի, նաև՝ սպարապետ, գնդապետ, հազարապետ»[1]:

Տերմինի կիրառումը տարբեր երկրներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գնդապետները զանազան երկրներում կոչվում են հետևյալ կերպ.

Հայաստանի Հանրապետության, Ռուսաստանի Դաշնության, ինչպես նաև մի շարք այլ պետությունների զինված ուժերում արդի ժամանակաշրջանում «Գնդապետ» զինվորական կոչումը շնորհվում է Պաշտպանության նախարարի հրամանով:

Համաձայն Զինվորական ծառայություն անցնելու մասին ՀՀ օրենքի՝ Գնդապետ կոչում ստացած զինծառայողները դասվում են ավագ սպայական կազմի շարքում։[2]

Գնդապետները սովորաբար գլխավորում են գնդերը (զորագնդերը), սակայն հաճախ կարող են նշանակվել նաև բրիգադի, և նույնիսկ դիվիզիայի հրամանատարի պաշտոնին, իսկ որոշ բանակներում՝ նաև բանակային կորպուսի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնին։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարբեր ժամանակաշրջանների գնդապետներ, 18-20-րդ դարեր
Ռուսաստանի կայսերական լեյբ-գվարդիայի (արքայական թիկնազորի) գնդապետ Ե. Վ. Դավիդովը. 19-րդ դարի սկիզբ
Ռուսաստանի վերջին կայսր Նիկոլայ II Ռոմանովը՝ լեյբ-գվարդիայի գնդապետի համազգեստով. 1896 թվական
Գնդապետ Ժեբրակ-Ռուսանովիչ Ա., Ռուսաստանի կայսերական բանակ, 1910-ական թվականներ
Գնդապետ Ն.Ա.Պոպով, ԽՍՀՄ 12-րդ տանկային դիվիզիայի շտաբի պետ, 1930-ական թվականների կես
Խորհրդային բանակի գնդապետներ, հրետանային զորքեր, մոտ 1980 թվական

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի, Հայր Գաբրիէլ Աւետիքեան, Հայր Խաչատուր Սիւրմէլեան, Հայր Մկրտիչ Աւգերեան - %D5%A3%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%BF|Հայր»։ www.nayiri.com։ Վերցված է 2015-12-02 
  2. «Legislation: National Assemly of RA»։ www.parliament.am։ Վերցված է 2015-12-02 
  3. Яков фон Люде:Изображение мундиров|6|Полковник Карабинерных Полков