Գևորգ Էմին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Գևորգ Էմին
Gevorg Emin.JPG
Ծնվել է հոկտեմբերի 30, 1919({{padleft:1919|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})
Ծննդավայր Աշտարակ
Վախճանվել է հունիսի 11, 1998({{padleft:1998|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (78 տարեկանում)
Վախճանի վայր Երևան
Մասնագիտություն գրող, ճարտարագետ, բանաստեղծ և արձակագիր
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Կրթություն Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան
Անդամակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Կուսակցություն ԽՄԿԿ
Պարգևներ Ստալինյան մրցանակ, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, Հոկտեմբերյան Հեղափոխության շքանշան, Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան և մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ»
Գևորգ Էմին Վիքիքաղվածքում
Gevorg Emin Վիքիպահեստում

Գևորգ Էմին (հոկտեմբերի 30, 1919, Աշտարակ - հունիսի 11, 1998, Երևան), հայ գրող, բանաստեղծ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գևորգ Էմինը (Կառլեն Մուրադյան) ծնվել է 1919 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Աշտարակ գյուղում, ուսուցչի և այգեպանի ընտանիքում։ 1940 թվականին ավարտել է Երևանի Կառլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հիդրոտեխնիկական ֆակուլտետը։ 1940-1942 թթ. աշխատել է Մատենադարանում և Վարդենիսի շրջանում։ 1942-1944-ին ծառայել է խորհրդային բանակում՝ մասնակցելով ԽՍՀՄ Հայրենական Մեծ պատերազմին, որի ժամանակ վիրավորվել է։ 1949-1950 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գրական ինստիտուտին կից հայ գրողների ստուդիայում։ 1951-1954 թվականներին եղել է «Լիտերատուրնայա գազետա» թերթի սեփական թղթակիցը Հայաստանում: 1954-1956 թվականներին ուսանել է ԽՍՀՄ գրողների միությանն առընթեր գրական բարձրագույն դասընթացներում։ 1968-1972 թվականներին եղել է «Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագրի խմբագիրը։ 1973 թվականից որպես ավագ գիտաշխատող աշխատել է ՀԽՍՀ Արվեստի ինստիտուտում։ Գրել է Նախաշավիղ, Խաղաղության ծխամորճը, Նորք, Նոր ճանապարհ, Որոնումներ, Երևանի լույսերը, Մինչև այսօր, Երկու ճամփա, Այս տարիքում, Քսաներորդ դար, Յոթ երգ Հայաստանի մասին, Ելք Եգիպտոսից բանաստեղծությունների, պոեմների և ակնարկների գրքերը։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել և առանձին գրքերով լույս են տեսել ռուսերեն, լատիշերեն, լեհերեն, վրացերեն, կորեերեն, ուզբեկերեն, բելոռուսերեն, ադրբեջաներեն, անգլերեն, ավարերեն, բուլղարերեն, արաբերեն, չեխերեն, հունգարերեն, լիտվերեն և այլ լեզուներով։ Հայֆիլմ կինոստուդիան նրա սցենարով նկարահանել է ,,Յոթ երգ հայաստանի մասին՛՛ կինոնկարը, որը արժանացել է անդրկովկասյան և ուկրաինական ֆիլմերի երևանյան փառատոնի գլխավոր՝ ,,Պրոմեթևս - 69՛՛ և լենինգրադյան համամիութենական փառատոնի երկրորդ մրցանակներին։ Երևանի էքսպերիմենտալ թատրոնը բեմադրել է նրա բանաստեղծությունների մոտիվներով ստեղծված ,,Անձրևի երաժշտություն՛՛ դրաման։ Գ.Էմինը հայերեն է թարգմանել այլազգի հեղինակների, որոնցից լավագույնները ամփոփված են ,,Գիրք թարգմանությանց՛՛ (Երևան, 1984) գրքում։ Գ. Էմինը մահացել է 1998 թ. հունիսի 11-ին Երևանում։

Գևորգ Էմին, Իմ մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

-Այն բանի համար, որ ես այսօր ոչ թե կամուրջներ կամ ջրանցքներ եմ սարքում, այլ գրում եմ գրքեր՝ շնորհակալ եմ դպրոցում ինձ հանդիպած Հայ գրողներից ամենափայլուններից մեկին՝ Եղիշե Չարենցին։ Ես նաև շնորհակալ եմ իմ մասնագիտության համար՝ միայն ճիշտ գիտությունը կարող է օգնել ստեղծագործողին զարգացնել իր մեջ հոգևոր հավասարակշռություն, խուսափելով շատախոսությունից և հաճախակի տասը քայլ անելուց այնտեղ, որտեղ մի քայլը բավական կլիներ։ Ընդհանուր, ես ունեմ տասը սեփական գիրք, երեք որդի և իմ փոքրիկ Հայաստանը, որը հարուստ է իր ձգտումներով, սիրով՝ աշխարհի բոլոր մարդկանց համար։

Երկերի մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Նախաշավիղ (երգերի գիրք), Երևան, 1940, 66 էջ։
  • Խաղաղության ծխամորճը (բանաստեղծություններ), Երևան, 1942, 24 էջ։
  • Նորք (բանաստեղծություններ), Երևան, 1946, 176 էջ։
  • Նոր ճանապարհ (բանաստեղծություններ), Երևան, 1949, 122 էջ։
  • Շաքե (պոեմ), Երևան, 1949, 35 էջ։
  • Շաքե (պոեմ), Երևան, 1951, 44 էջ։
  • Սարյակները, Երևան, 1952, 16 էջ։
  • Խոսիր, Հայաստան, Երևան, 1952, 140 էջ։
  • Նոր ճանապարհ (բանաստեղծություններ), Երևան, 1953, 144 էջ։
  • Որոնումներ (բանաստեղծություններ), Երևան, 1955, 204 էջ։
  • Բալլադներ և պոեմներ, Երևան, 1955, 64 էջ։
  • Երևանի լույսերը (ակնարկներ), Երևան, 1957, 176 էջ։
  • Մինչև այսօր (բանաստեղծություններ, բալլադներ, պոեմներ), Երևան, 1959, 392 էջ։
  • Երկու ճամփա, Երևան, 1962, 320 էջ։
  • Յոթ երգ, Երևան, 1962, 112 էջ։
  • Շաքե (պոեմ), Երևան, 1965, 27 էջ։
  • Այս տարիքում (բանաստեղծություններ), Երևան, 1968, 548 էջ։
  • Հայկական սիմֆոնիա, Երևան, 1969, 28 էջ։
  • Մեր այբուբենը, Երևան, 1970, 10 էջ։
  • Բալլադ ձկնորսի մասին, Երևան, 1970, 20 էջ։
  • Գիրք հայրենաշունչ, Երևան, 1970, 37 էջ։
  • Քսաներորդ դար (բանաստեղծություններ), Երևան, 1970, 112 էջ։
  • Յոթ երգ Հայաստանի մասին։ Գիրք հայրենաշունչ, Երևան, 1974, 304 էջ։
  • Սասունցիների պարը, Երևան, 1975, 20 էջ։
  • Երկերի ժողովածու 2 հատորով, հատոր 1 (բանաստեղծություններ), Երևան, 1975, 460 էջ։
  • Երկերի ժողովածու 2 հատորով, հատոր 2 (բանաստեղծություններ և թարգմանություններ), Երևան, 1977, 428 էջ։
  • Սասունցիների պարը, Երևան, 1978, 24 էջ։
  • Ճամփաբաժան, Երևան, 1979, 272 էջ։
  • Ա՜խ, այս Մասիսը, Երևան, 1980, 156 էջ։
  • Հավերժի ճամփորդը, Երևան, 1980, 32 էջ։
  • Յոթ երգ Հայաստանի մասին։ Գիրք հայրենաշունչ (Վիպակ-էսսե), Երևան, 1981, 462 էջ։
  • Բալլադ ձկնորսի մասին, Երևան, 1984, 20 էջ։
  • Մաշտոցից մինչև մեր օրերը (մտորումներ հայ գրականության մասին), Երևան, 1984, 400 էջ։
  • Գիրք թարգմանությանց, Երևան, 1984, 552 էջ։
  • Զինվորի օրագրից (բանաստեղծություններ և պոեմներ), Երևան, 1985, 144 էջ։
  • Հավերժի ճամփորդը (բանաստեղծություններ և արձակ էջեր), Երևան, 1985, 112 էջ։
  • Երկերի ժողովածու 3 հատորով, հատոր 1. Բանաստեղծություններ։ Բալլադներ։ Դանթեական ափեր, Երևան, 1985, 384 էջ։
  • Երկերի ժողովածու 3 հատորով, հատոր 2. Բանաստեղծություններ։ Փոխադրություններ։ Թարգմանություններ, Երևան, 1985, 320 էջ։
  • Երկերի ժողովածու 3 հատորով, հատոր 3. Յոթ երգ Հայաստանի մասին։ Ակնարկներ։ Դիմանկարներ։ Էսսեներ։ Հուշեր, 1986, 752 էջ։
  • Հավերժի ճամփորդը (էսսե), Երևան, 1987:
  • Ելք Եգիպտոսից (բանաստեղծություններ), Երևան, 1989, 320 էջ։

Պարգևները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության (1984 թ.) և ժողովուրդների բարեկամության (1979 թ.) շքանշաններով։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 4, Երևան, 1978, էջ 44-45:
  • Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատոր 2, Երևան, 1995, էջ 220:
  • Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատոր 1, Երևան, 2005:
  • Հայկ Խաչատրյան, Գրական տեղեկատու, Երևան, 1986, էջ 179-183:
  • Հովակիմյան Վ. Կ., Գևորգ Էմին, Երևան, 1986:
  • Գևորգ Էմին (Կենսամատենագիտություն), Երևան, 1982:
  • Սողոմոնյան Ս., Ժամանակակից հայ բանաստեղծներ, գիրք 2, Երևան, 1967:
  • Դերենիկ Դեմիրճյան, Գ. Էմինի ,,Նոր ճանապարհ՛՛ գիրքը, Երկ. ժող., հատ. XII, Երևան, 1983, էջ 59-65:
  • Պարույր Սևակ, Այն տարիքում, երբ..., Երկ. ժող., հատ. 5, Երևան, 1974, էջ 206-226:
  • Ստեփան Զորյան, Գևորգ Էմին. Նախաշավիղ, Երկ. ժող., հատ. 12, Երևան, 1990, էջ 163-165:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են