Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան
Megertich Beshigtashlian.jpg
(բանաստեղծ)
Ծնվել է օգոստոսի 18, 1828
Ծննդավայր Կոստանդնուպոլիս (Թուրքիա)
Մահացել է նոյեմբերի 29 1868
Մահվան վայր Կոստանդնուպոլիս, (Թուրքիա)
Մասնագիտություն բանաստեղծ, դրամատուրգ, դերասան, ռեժիսոր և հասարակական գործիչ

Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան (օգոստոսի 18 1828, Կոստանդնուպոլիս - նոյեմբերի 29 1868, Կոստանդնուպոլիս), արևմտահայ բանաստեղծ, դրամատուրգ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

1834-1839 թվականներին սովորել է Բերայի Մխիթարյան դպրոցում, 1839-1845 թվականներին` Իտալիայի Պադուա քաղաքի Մուրադյան վարժարանում, որտեղ աշակերտել է դրամատուրգ Պետրոս Մինասյանին, Արսեն Բագրատունուն:

1845 թվականին վերադարձել է Կ.Պոլիս, ծավալել մանկավարժական-հասարակական լայն գործունեություն: Եղել է ժամանակի նշանավոր մանկավարժներից մեկը: Հայոց լեզու և գրականություն, ֆրանսերեն է դասավանդել Թարգմանչաց, Լուսավորչյան և Հռիփսիմյանց վարժարաններում: Մեծ դեր է խաղացել օտարախոս հայ մանուկներին մայրենի լեզու ուսուցանելու գործում: Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի ջանքերով է հայերեն սովորել ապագա վիպասանուհի Սրբուհի Տյուսաբը: 1846 թվականին Պեշիկթաշլյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է Համազգյաց ընկերությունը, որի գաղափարական ղեկավարն է եղել: Եղել է հայ նոր քնարերգության և արևմտահայ կանոնավոր մշտական թատրոնի հիմնադիրը:

1856 թվականին Օրթագյուղի Լուսավորչական վարժարանի սրահում տրվել են նրա կազմակերպած թատերախմբի առաջին ներկայացումները` Պեշիկթաշլյան` «Կոռնակ», Մետաստազիո` «Թեմիստոկլես», Պետրոս Մինասյան` «Խոսրով Մեծ»:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել]

Պատմական ողբերգություններ

  • «Կոռնակ»
  • «Արշակ»
  • «Վահե»
  • «Վահան»

Թարգմանական պիեսներ

  • Վոլտերի «Մահ կեսարու»
  • Վ. Ալֆիերիի «Սավուղ», «Բրուտոս Ա»

Երաժշտական կատակերգություններ

  • «Կատակերգություն երից քաջաց»
  • «Կատակերգություն ավազակաց» (1909)

Բանաստեղծություններ

  • «Զբոսանք Արտաշեսի Առաջնո» (1849, տպագրվել է«Բազմավեպ»-ում)
  • «Հրավեր ի մարտ Խոսրովու Մեծի»
  • «Ի նահատակություն Վարդանանց»
  • «Դյուցազունք հայոց»
  • «Գիշեր»
  • «Առ Հ. Ղևոնդ Ալիշան»
  • «Եղբայր եմք մենք»
  • «Գարուն»
  • «Ալ զեփյուռն Ալեմտաղիի»
  • «Ճեմք ի լյառն Հսկային»
  • «Հնացեք իմ տաղք»
  • «Աշուն»
  • «Քնար կուսին»
  • «Քնար և շիրիմ»

Զեյթունյան երգաշար

  • «Հայ քաջորդին»
  • «Մահ քաջորդվույն»
  • «Թաղումն քաջորդվույն»
  • «Հայ քաջուհին»

Գրքեր Պեշիկթաշլյանի մասին[խմբագրել]

  • «Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան։ Կյանքը և ստեղծագործությունը», Վաչե Սաֆարյան

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Վիքիդարանը
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝