Մաքսիմ Գորկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մաքսիմ Գորկի (այլ կիրառումներ)
Picto infobox auteur.png
Մաքսիմ Գորկի
Maxim Gorky authographed portrait 1.jpg
Ծնվել է մարտի 16 (28), 1868[1][2][3][4][5][6][7][8]
Ծննդավայր Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն[2]
Վախճանվել է հունիսի 18, 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][5][4][3][7][8] (68 տարեկանում)
Վախճանի վայր Գորկի-10 (գյուղ, Օդինցովսկի շրջան), Q4414690?, Օդինցովսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Գրական անուն Максим Горький և Иегудиил Хламида
Մասնագիտություն գրող, դրամատուրգ, վիպասան, ինքնակենսագիր, օրագրի հեղինակ, լրագրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ և հրապարակախոս
Լեզու ռուսերեն[9]
Ազգություն ռուս
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg ԽՍՀՄ
Ուշագրավ աշխատանքներ The Mother
Անդամակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Պարգևներ Լենինի շքանշան
Ամուսին Եկատերինա Պեշկովա և Մարիա Անդրեևա
Զավակներ Q4362191?
MaximGorkySignature.svg
Մաքսիմ Գորկի Վիքիքաղվածքում
Մաքսիմ Գորկի Վիքիդարանում
Maxim Gorky Վիքիպահեստում

Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Պեշկով (ռուս.՝ Алексей Максимович Пешков) կամ Մաքսիմ Գորկի (Максим Горький) (մարտի 16 (28), 1868[1][2][3][4][5][6][7][8], Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն[2] - հունիսի 18, 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][5][4][3][7][8], Գորկի-10 (գյուղ, Օդինցովսկի շրջան), Q4414690?, Օդինցովսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս գրող, սոցիալիստական ռեալիզմ գրական ուղղության հիմնադիր և քաղաքական ակտիվիստ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գորկին ծնվել է Նիժնի Նովգորոդում։ 10 տարեկանում որբացել է։ 12 տարեկանում իր տատիկին գտնելու հույսով տնից փախչում է։ Փոքրիկ Գորկուն կրթել ու դաստիարակել է տատիկը։ Տատիկի մահը ծանր է ազդում Գորկու վրա, այդ պատճաոռվ 1887 թ-ի դեկտեմբերին ինքնասպանության փորձ է անում։ Երիտասարդ Գորկին ոտքով ճամփորդում է ռուսական կայսրության տարածքով, ստացած տպավորությունները արտացոլել իր ստեղծագործություններում։

Երբ աշխատակցում էր գավառական լրագրերին, նրա կեղծանունն էր Иегудиил Хламида։ «Գորկի» (բառացիորեն՝ դառը) կեղծանունը սկսեց օգտագործել 1892 թ-ից, երբ աշխատակցում էր Թիֆլիսի «Кавказ» (Կովկաս) թերթին։ Այդ անվանումը արտացոլում էր նրա աճող զայրույթը ռուսաստանյան կյանքից և դառը ճշմարտությունն ասելու վճռականությունը։ Գորկու առաջին գիրքը, «Очерки и рассказы» (Ակնարկներ և պատմվածքներ), 1898 թ–ին սենսացիոն հաջողություն ունեցավ և այդպիսով սկսվեց գրողի նրա կարիերան։ Նա անընդմեջ գրում էր՝ համարելով գրելը ոչ այնքան գեղագիտական զբաղմունք, որքան բարոյական և քաղաքական գործունեություն, որ կարող է փրկել աշխարհը։ Նա նկարագրում էր ամենացածր խավի, աղքատ մարդկանց կյանքը՝ բացահայտելով նրանց դժվարությունները, նրանց նսեմացումը և բիրտացումը, ինչպես նաև նրանց կողմից ցուցաբերվող մարդկայնության նշանները։

Գորկին հրապարակայնորեն հակադրվում էր ցարական վարչակարգին և դրա հետևանքով բազմիցս ձերբակալվել է։ Նա ընկերացել էր մեծ թվով հեղափոխականների հետ, Լենինի մտերիմ ընկերը դարձել 1902 թ-ից, երբ նրանք առաջին անգամ հանդիպեցին։ 1902 թ-ին ընտրվել է գրականության պատվավոր ակադեմիկոս, բայց Նիկոլայ II ցարը այն չեղյալ հայտարարեց։ Ի նշան բողոքի՝ Անտոն Չեխովը և Վլադիմիր Կորոլենկոն լքեցին ակադեմիան։

Լև Տոլստոյը և Գորկին, 1900 թ.
Անտոն Չեխովը և Մաքսիմ Գորկին, 1900 թ., Յալթա
1931 թ. Վորոշիլովը, Գորկին և Ստալինը (ձախից աջ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118639293 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 International Music Score Library Project — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC
  6. 6,0 6,1 Internet Broadway Database — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú Cultural São Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  9. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119054125