Հայնրիխ Ման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Հայնրիխ Ման
Bundesarchiv Bild 183-R98911, Heinrich Mann.jpg
Ծնվել է մարտի 27, 1871({{padleft:1871|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Լյուբեկ, Free and Hanseatic City of Lübeck, Գերմանական կայսրություն[1]
Վախճանվել է մարտի 12, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2][5] (78 տարեկանում) կամ մարտի 11, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[5][6] (78 տարեկանում)
Վախճանի վայր Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1]
Մասնագիտություն գրող, բանաստեղծ, վիպասան, ակնարկագիր, սցենարիստ և կենսագիր
Լեզու գերմաներեն[7]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Կրթություն Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան
Անդամակցություն ԳԴՀ Արվեստների ակադեմիա և Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա
Պարգևներ
ԳԴՀ ազգային մրցանակ
Ամուսին Մարիա Կանովա և Նելի Կրյոգեր
Զավակներ Լեոնիե Ման
Հայնրիխ Ման Վիքիքաղվածքում
Heinrich Mann Վիքիպահեստում

Հայնրիխ Ման (գերմ.՝ Heinrich Mann, մարտի 27, 1871({{padleft:1871|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4], Լյուբեկ, Free and Hanseatic City of Lübeck, Գերմանական կայսրություն[1] - մարտի 12, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2][5] կամ մարտի 11, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[5][6], Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1]), գերմանացի գրող, հասարակական գործիչ։ Թոմաս Մանի եղբայրը։

Սովորել է Բեռլինի համալսարանում։ Վայմարյան հանրապետության ժամանակ եղել է Պրուսիայի Արվեստների ակադեմիայի գրականության բաժանմունքի անդամ (1926 թվականից), ապա՝ նախագահը։ 1933 թվականին տարագրվել է Ֆրանսիա։ 1936 թվականից եղել է Փարիզում ստեղծված գերմանական ժողովրդական ճակատի կոմիտեի նախագահը։ 1940 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում։ ԳԴՀ-ի կազմավորումից հետո, 1949 թ., հեռակա կարգով ընտրվել է Գերմանիայի Արվեստների ակադեմիայի պրեզիդենտ (առաջինը)։ 1900 թվականին լույս է ընծայել «Ավետյաց երկիր» երգիծական, քննադատական վեպը, 1903 թ.՝ դեկադենտիզմի ազդեցությամբ գրված «Աստվածուհիներ» եղերգությունը, 1905 թվականին՝ «Վարժապետ Ունրսոոը» վեպը, որտեղ մերկացրել է պրուս, խստավարժությունը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը (1914-1918) սկսվելուց մեկ ամիս առաջ Մանն ավարտել է «Կայսրություն» եռերգության առաջին գիրքը՝ «Հպատակը» (1914, հրատարակված 1918-ին) վեպը, որտեղ տրված է կայզերական կայսրության բարքերի խորապես ռեալիստական, միաժամանակ սիմվոլիկ-գրոտհսկային պատկերը։ Եռերգության հաջորդ վեպերն են «Չքավորներ» (1917) և «Գլուխը» (1925)։ Մայնը հրապարակախոսական և գրաքննադատական գործունեությունն սկսել է 20-րդ դարի 10-ական թվականների սկզբներին։ 1920-1930-ական թվականներին նա աստիճանաբար հանգել է սոցիալիզմի պատմական դերի ըմբռնմանը, նորովի գիտակցել պրոլետարիատի դերը («Գերմանական բանվորների ուղին»)։ Հիալերիզմի դեմ են ուղղված «Ատելություն» (1933), «Կգա օրը» (1936), «Արիություն» (1939) հոդվածների ժողովածուները։ Մանի մի ուշ շրջանի գեղարվեստական ստեղծագործության բարձրակետն է «Հենրիխ IV-ի պատանեկությունը» (1935) և «Հենրիխ IV-ի հասունությունը» (1938) երկերգությունը։ «Լիդիցե» (1943), «Շնչառություն» (1949) և այլ վեպեր հատկանշված են սոցիալական քննադատության մեծ սրությամբ ն գրական մաներայի խիստ բարդությամբ։ Մանի հրապարակախոսական գործունեության ամփոփումն է «Դարի տեսություն» (1946) ժողովածուն, որտեղ նա տվել է դարաշրջանի քննադատական գնահատականը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 209 CC-BY-SA-icon-80x15.png