Ղրիմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Ղրիմի թերակղզի
ուկր.՝ Крим, Кримський півострів
ռուս.՝ Крым, Кры́мский полуо́стров
Ղրիմի թաթարերեն՝ Qırım, Qırım yarımadası, Къырым, Къырым ярымадасы

45°17′01″ հս․. լ. 34°17′29″ ավ. ե. / 45.2836° հս․. լ. 34.2914° ավ. ե. / 45.2836; 34.2914Կոորդինատներ: 45°17′01″ հս․. լ. 34°17′29″ ավ. ե. / 45.2836° հս․. լ. 34.2914° ավ. ե. / 45.2836; 34.2914
Ողողող ջրեր Սև ծով
Ազովի ծով
Երկիր Ռուսաստան Ռուսաստան
Ուկրաինա Ուկրաինա[Ն 1]
Վարչատարածքային բաժանում Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետություն

Ղրիմի թերակղզի
##Ղրիմ (Ուկրաինա)
Red pog.svg

Ղրիմի թերակղզի կամ Ղրիմ[1] (ուկր.՝ Крим, Кримський півострів, ռուս.՝ Крым, Кры́мский полуо́стров, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qırım, Qırım yarımadası, Къырым, Къырым ярымадасы), արևմտահայ աղբյուրներում՝ Խրիմ, թերակղզի Ուկրաինայի հարավում։ Թերակղզում է գտնվում Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և Սևաստոպոլ քաղաքը։ Տարածությունը 25,5 հազար քառակուսի կմ է։ Արևմուտքում և հարավում ողողվում է Սև, արևելքում՝ Ազովի ծովերով։ Արևելաեվրոպական հարթավայրին է միանում Պերեկոպի նեղ (մինչև 8 կմ) պարանոցով։ Ղրիմի արևելքում գտնվում են Կերչ, արևմուտքում՝ Թարխանկուտ․ թերակղզիները, հյուսիս-արևելյան ամբողջ ծովեզերքի երկայնքով ձգվում է Սիվաշը։

Ղրիմում է ծնվել հանրահայտ հայ ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկին։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումը ստուգաբանվում է մի քանի կերպ․ ոմանք գտնում են, որ այն առաջացել է խանության հին մայրաքաղաք Հին Ղրիմի անունից, ոմանք էլ այն կարծիքին են, որ այն առաջացել է թուրքերեն կրըմ ― «խրամ, պատնես» բառից (թերակղզին անջատող նեղ պարանոցի լայնքով խրամատ է փորված)։ Այնտիկ դարաշրջանում թերակղզին կոչվել է Տավրիկե (տավրեր ցեղանունից), իսկ ավելի վաղ՝ Կիմերիա (կիմերներ ցեղանունից)։ Միջին դարերում՝ այստեղ գոյություն ունեցած հունական գաղութի անունով, կոչվել է Խերսոնես (հայկական աղբյուրներում Քեոսոնես, Քեոսոն)[2]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ղրիմի թերակղզին ներկայումս դե ֆակտո հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության, իսկ դե յուրե՝ Ուկրաինայի տարածքի մի մասը

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006). «Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում». Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու. Երևան: 9-րդ հրաշալիք. էջ 51. ISBN 99941-56-03-9. http://issuu.com/5420/docs/texekatu?e=3902245/2725897. 
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս».