Թուրքերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Թուրքերեն
Türk dili,Türkçe
Տեսակ լեզու և Կցական լեզուներ
Ենթադաս Q494600?
Մասն է Թյուրքական լեզվախումբ
Երկրներ Թուրքիա Թուրքիա
Կիպրոսի Հանրապետություն Կիպրոս
Բուլղարիա Բուլղարիա
Մակեդոնիայի Հանրապետություն Մակեդոնիա
Ռումինիա Ռումինիա
Հունաստան Հունաստան
Իրաք Իրաք
Սիրիա Սիրիա
Ադրբեջան Ադրբեջան
Ալբանիա Ալբանիա
Գերմանիա Գերմանիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Ղազախստան Ղազախստան
Պաշտոնական կարգավիճակ Թուրքիա Թուրքիա
Հյուսիսային Կիպրոս Հյուսիսային Կիպրոս
Մակեդոնիայի Հանրապետություն Մակեդոնիա[փա՞ստ]
Խոսողների քանակ 83 000 000
Վերահսկող կազմակերպություն Q1569712?
Լեզվակիրների ընդհանուր թիվը ~65 մլն.
Գրերի համակարգ Լատինական այբուբեն
IETF tr
ԳՕՍՏ 7.75–97 тур 693
ISO 639-1 tr
ISO 639-2 tur

Map of Turkish Language.png

     Երկրներ, որտեղ թուրքերենը պաշտոնական լեզու է

     Երկրներ, որտեղ այն ճանաչված է որպես փոքրամասնության լեզու
Turkish language Վիքիպահեստում

Թուրքերեն (ինքնանվանում՝ Türkçe Թյուրքչէ), թուրքերի (Թուրքիայի Հանրապետության հիմնական բնակչության) պետական լեզուն է։ Պատկանում է թյուրքական լեզվաընտանիքի արևմտախունական ճյուղի օղուզական խմբին։ Խոսողների թվաքանակը մոտ 80 միլիոն է։ Իբրև գրական լեզու ձևավորվել է բավականին ուշ (այն փոխարինել է հին օսմաներենին 19-րդ դարի կեսերին)։ Հնչյունական համակարգում կա 8 ձայնավոր՝ a, ı, o, u, i, ö, ü։ A, o, e, ö - ձայնավորները (ըստ բերանի բացվածքի աստիճանի) լայն են, իսկ - ı, u, i, ü - ձայնավորները՝ նեղ։

Թուրքերենում բաղաձայնները 21-ն են։ Բաղաձայնները լինում են ձայնեղ (b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z(13)) և խուլ (ç, f, h, s, ş, t (8))։

Թուրքերենին բնորշ է ձայնավորների ներդաշնակությունը։

Հնչյուններ[խմբագրել]

Ձայնավորներ[խմբագրել]

Թուրքերենն ունի ութ ձայնավոր՝ a, ı, o, u, e, i, ö, ü։

A, o, e, ö - ձայնավորները (ըստ բերանի բացվածքի աստիճանի) լայն են, իսկ - ı, u, i, ü - ձայնավորները՝ նեղ։

Բաղաձայններ[խմբագրել]

Հնչունային համակարգ[խմբագրել]

Տառ ՄՀԱ Հայերեն մոտավոր
արտասանություն
Տառ ՄՀԱ Հայերեն մոտավոր
արտասանություն
A a /a/ ա M m /m/ մ
B b /b/ բ N n /n/ ն
C c /dʒ/ ջ O o /o/ օ
Ç ç /tʃ/ չ Ö ö /ø/ քմային օ
D d /d/ դ P p /p/ պ կամ փ
E e /e/, /æ/ է R r /ɾ/ ր
F f /f/ ֆ S s /s/ ս
G g /ɡ/, /ɟ/ գ Ş ş /ʃ/ շ
Ğ ğ /ɰ/ ղ T t /t/ տ կամ թ
H h /h/ հ U u /u/ ու
I ı /ɯ/ ը Ü ü /y/ քմային ու
İ i /i/ ի V v /v/ վ
J j /ʒ/ ժ Y y /j/ յ
K k /k/, /c/ կ կամ ք Z z /z/ զ
L l /ɫ/, /l/ լ

Տես նաև[խմբագրել]

Վիքիպեդիա

Վիքիպեդիան ունի բաժին
Թուրքերեն լեզվով