Կասպից ծով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Կասպից ծով
ղազ.՝ Каспий теңізі, ռուս.՝ Каспийское море, թուրքմ.՝ Hazar deňzi, պարս․՝ دریای خزر, ադրբ.՝ Xəzər dənizi

Կասպից ծովը տիեզերքից
42°00′00″ հս. լ. 51°00′00″ ավ. ե. / 42° հս. լ. 51° աե. ե.42°00′00″ հս. լ. 51°00′00″ ավ. ե. / 42° հս. լ. 51° աե. ե.
Տեղագրություն Ղազախստան Ղազախստան
Ռուսաստան Ռուսաստան
Թուրքմենստան Թուրքմենստան
Իրան Իրան
Ադրբեջան Ադրբեջան
Ամենաբարձր կետը -28 մ
Ավազանի մակերեսը 371 000 կմ²
Ջրափնյա գծի երկարությունը 7000 կմ
Ամենամեծ խորությունը 1025 մ
Միջին խորությունը 208 մ
Լճի հանքայնությունը թեթև աղահամ
Աղիությունը մինչև 13 ‰
Ջրահավաքի մակերեսը 3 626 000 կմ²
Թափվող գետերը Վոլգա, Ուրալ, Թերեք, Կուր

Կասպից ծովը
##Կասպից ծով (Ռուսաստան)
Red pog.svg

Կասպից ծովը[1] (հին սլավոներեն՝ Хвалийское море, ադրբ.՝ Xəzər dənizi, լակ.՝ Каспи хьхьири, լեզգիներեն՝ Кас гьуьл, ավարերեն՝ Хазар ралъад, դարգ.՝ Каспила урхьу, ղազ.՝ Каспий теңізі, պարս․՝ دریای خزر (Daryâ-ye Xazar), թուրքմ.՝ Hazar deňzi), տարածքով ամենամեծ լիճն է։ Մեծության պատճառով նրան հաճախ ծով են անվանում։ Նրա տարածությունը 371,000 կմ² է, առավելագույն խորությունը՝ 1025 մ։ Կասպից լճին սահմանակից են հինգ երկիրներ՝ Ադրբեջանը, Թուրքմենիստանը, Իրանը, Ռուսաստանը և Ղազախստանը։

Անվանում[խմբագրել]

Այժմյան անվանումը ստացել է Կովկասի արևելյան մասում բնակված Կասպեր (կասպք) հին ցեղերից։ Հնում կոչվել է Հիրկանաց, Խվալինյան (Խվալիսյան), Խազարական՝ նույնպես նրա ափին բնակված հին ժողովուրդների անունով։ Հայտնի է նաև Վրկանց (Վրկանա) անվանումը․ իրանական Վարկանի «գայլերի» (երկիր)[2]։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ "Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում", Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք, 51։ ISBN 99941-56-03-9։ 
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։