Օսիպ Մանդելշտամ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մանդելշտամ (այլ կիրառումներ)
Picto infobox auteur.png
Օսիպ Մանդելշտամ
NKVD Mandelstam.jpg
Ծննդյան անուն Иосиф Эмильевич Мандельштам
Ծնվել է հունվարի 3 (15), 1891[1][2][3]
Ծննդավայր Վարշավա, Լեհական թագավորություն, Ռուսական կայսրություն[1][2]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 27, 1938({{padleft:1938|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][4][3] (47 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վլադիվոստոկ, Պրիմորիեի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[2]
Մասնագիտություն բանաստեղծ, գրող, թարգմանիչ և գրական քննադատ
Լեզու իտալերեն և ռուսերեն[5]
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg ԽՍՀՄ
Ամուսին Նադեժդա Մանդելշտամ
Osip Mandelstam Վիքիպահեստում

Օսիպ Էմիլևիչ Մանդելշտամ (Осип Эмильевич Мандельштам, հունվարի 15, 1891, Վարշավա - դեկտեմբերի 27, 1938, Վլադիվոստոկի մոտ), ռուս բանաստեղծ, թարգմանիչ և գրականագետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորել է ժամանակի լավագույն ուսումնական հաստատություններում, այդ թվում Սորբոնի և Հայդելբերգի համալսարաններում։ Նախապես հանդես է եկել որպես սիմվոլիստ, 1912-ին միացել ակմեիստներին։ Եղել է Հայաստանում, գրել է բանաստեղծություններ, ուղեգրություններ նվիրված Հայաստանին և հայությանը։

Ձերբակալվել է, դարձել անհատի պաշտամունքի զոհ։ Հետմահու արդարացվել է։ Ռուսական բանաստեղծության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա կինն էր՝ Նադեժդա Մանդելշտամը[6]։

Օսիպ Մանդելշտամի բանաստեղծությունները և արձակը հայերեն է թարգմանել Հրաչյա Բեյլերյանը[7]։

Հիշողություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1992 թվականի փետրվարի մեկին Մանդելշտամի հարյուրամյակին նվիրված, Փարիզի Սորբոնի շենքին ամրապնդվեց հուշատախտակ. Քանդակագործ Բորիս Լեժեն
  • 1998 թվականին Վլադիվաստոկում բացվեց Օսիպ Մանդելշտամի հուշարձանը։ Հեղինակ Վալերիհ Նենաժիվին
  • 2007 թվականի հունիսի երեսունին Սանկտ-Պետերբուրգում բացվեց հուշարձան նվիրված Մանդելշտամի հիշատակին։ Հեղինակ Վյաչեսլավ Բուխայև
  • 2008 թվականի սեպտեմբերի չորսին Վորոնեժում բացվեց հուշարձան։ Հեղինակ Լազար Գադաև
  • 2008 թվականի նոյեմբերի քսանութին Մոսկվայի կենտրոնում, Զաբելինա և Ստարոսադսկի խաչմերուկում տեղադրվեց հուշարձան, այն բակում, որտեղ նա հյուրընկալվում էր իր եղբորը՝ Ալեքսանդրին։
  • 2010 թվականի մայիսի քսանհինգին Սանկտ-Պետերբուգում բացվեց հուշարձան նվիրված Օսիպ և Նադեժդա Մանդելշտամներին։
  • 2011 թվականին Մոսկվայի մարզի Ֆրյազինո քաղաքում առաջին անգամ բացվեց Օ. Մանդելշտամի անունով թանգարան։
  • 2011 թվականի դեկտեմբերի տասնհինգին Վորոնեժի գրական թանգարանում բացվեց մշտական այցելության թանգարան, նվիրված պոետի կյանքին և գրական գործունեությանը։
  • Օսիպ Մանդելշտամի անունով է կոչված նաև А330 VQ-BQX ինքնաթիռը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]