Անատոլ Ֆրանս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Անատոլ Ֆրանս
Anatole France 1921.png
Ծննդյան անուն Jacques François-Anatole Thibault
Ծնվել է ապրիլի 16, 1844({{padleft:1844|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[1]
Ծննդավայր Փարիզ[2]
Վախճանվել է հոկտեմբերի 12, 1924({{padleft:1924|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[2][1] (80 տարեկանում)
Վախճանի վայր Սեն-Սիր-սյուր-Լուար
Մասնագիտություն գրող, բանաստեղծ, վիպագիր և գրադարանավար
Լեզու ֆրանսերեն[3]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Կրթություն Փարիզի Ստանիսլասի քոլեջ
Անդանակցություն Ֆրանսիական ակադեմիա և Մարդու իրավունքների լիգա
Պարգևներ Գրականության Նոբելյան մրցանակ
Signature Anatole France.gif
Անատոլ Ֆրանս Վիքիքաղվածքում
Anatole France Վիքիպահեստում

Անատոլ Ֆրանս (ֆր.՝ Anatole France; իսկական անունը՝ Ֆրանսուա Անատոլ Տիբո, François-Anatole Thibault; 1844 թ.ապրիլի 16, Փարիզ - 1924 թ. հոկտեմբերի 12, Սեն-Սիր-սյուր-Լուար), ֆրանսիացի գրող և գրաքննադատ, ակադեմիկոս, գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1921)։

Հեղինակ է բազմաթիվ վեպերի, վիպակների, պատմվածքների, բանաստեղծությունների և պիեսների, այդ թվում՝ «Թայիս» (Thaïs, 1890)[4], «Սագաթաթիկներ թագուհու պանդոկը» (La Rôtisserie de la reine Pédauque, 1892) [4], «Կարմիր շուշան» (Le Lys rouge, 1894) [5], «Պինգվինների կղզի» (L’Île des Pingouins, 1908) վեպերը։

Անատոլ Ֆրանսը և Հայկական հարցը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանդես է եկել ճնշված ժողովուրդների, մասնավորապես Օսմանյան կայսրության հայերի պաշտպանությամբ։ Նախաձեռնել և ոգեշնչել է բազմաթիվ հասարակական միջոցառումներ, որոնց նպատակն էր լայն հասարակությանը տեղեկացնել արևմտահայերի նկատմամբ իրականացվող կամայականությունների, բռնությունների և կրկնվող ջարդերի մասին։ Աբդուլ Համիդի կողմից 1894-96 թթ. կազմակերպված հայերի զանգվածային կոտորածների ժամանակ բողոքի ձայն է բարձրացրել թուրքական իշխանությունների դեմ, կազմակերպել և անձամբ մասնակցել է հայ որբերի համար հանգանակությանը։ Ժան Ժորեսի ու Ֆրեդերիկ դը Պրեսանսեի հետ եղել է Փարիզում հրատարակվող «Պրո Արմենիա» ամսագրի խմբագրության անդամ։ 1903-04 թթ. ակտիվորեն մասնակցել է եվրոպական տարբեր քաղաքներում կազմակերպվող հայերի և մակեդոնացիների եվրոպական տարբեր քաղաքներում պաշտպանության հանրահավաքների և կոնֆերանսների։

Ֆրանսը ցասումով բողոքել է հայերի ցեղասպանության դեմ։ 1916 թ. ապրիլի 9-ին Սորբոնում ելույթի ժամանակ նա հայտարարել է. «Երիտթուրքերը, տիրանալով իշխանությանը, իրենց դաժանությամբ գերազանցեցին Աբդուլ Համիդին... Մեզ սիրող այդ ժողովրդին բնաջնջելու որոշումն ընդունվել է թուրքական կառավարության խորհրդակցություններում... Արյան այն փոքր քանակությունը, որը նա դեռևս պահպանում է, թանկագին արյուն է, որից հերոսական սերունդ է ծնունդ առնելու։ Ժողովուրդ, որը մեռնել չի ուզում, երբեք չի մեռնի»։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 Франс Анатоль, Франс Анатоль // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  3. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11886331w Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  4. 4,0 4,1 թարգմանվել է հայերեն՝ Թայիս : Սագաթաթիկներ թագուհու պանդոկը : Նովելներ / Ա. Ֆրանս; Թարգմ. ռուս.՝ Ա. Խաչատրյան; Խմբ.՝ Ս.Ց. Գասպարյան. - Սագաթաթիկներ թագուհու պանդոկը - Երևան : Հայաստան, 1991. - 455 էջ։
  5. թարգմանվել է հայերեն՝ Կարմիր շուշան / Անատոլ Ֆրանս. - Երևան : Հայպետհրատ , 1946. - 323 էջ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Անատոլ Ֆրանսը նովելիստ / Լ.Վ. Եղիազարյան. - Երևան։ Հայպետհրատ, 1961. - 212 էջ։
  • Անատոլ Ֆրանսը և հայ ժողովուրդը / Ե. Գասպարյան; Խմբ.՝ Լ.Ա. Բարսեղյան; ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանութ. թանգ.-ին-տ. - Երևան։ Նահապետ, 2003. - 124 էջ

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Հայկական հարց» հանրագիտարան, Երևան, 1996։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են