Գիտելիք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Գիտելիք (այլ կիրառումներ)

Գիտելիք, ծանոթություն, Իրազեկում, կամ հասկանալ ինչ որ մեկին կամ ինչ որ մի բան՝ փաստեր, տեղեկատվություն, նկարագրություններ, կամ փորձի միջոցով ձեռք բերված ունակություններ, կամ ընկալման, բացահայտման կամ սովորելու միջոցով՝ կրթություն։

Գիտելիքը կարող է վերաբերել առարկայի հասկանալուն՝ տեսական կամ պրակտիկ։ Այն կարող է լինել անուղղակի (ինչպես պրակտիկ հմտություն կամ փորձառություն); այն կարող է լինել քիչ կամ շատ ձևական կամ համակարգված։[1] Փիլիսոփայության մեջ, գիտելիքի ուսումնասիրությունը կոչվում է Իմացաբանություն; փիլիսոփա Պլատոնի հայտնի գիտելիքի հայտնի սահմանումն է՝ "արդարացված ճշմարիտ հավատք[2]

Գիտելիքի ձեռքբերումը պայմանավորված է բարդ ճանաչողական գործընթացներով՝ ընկալում, Հաղորդակցություն և հիմնավորում;[3] գիտելիքը նաև վերաբերվում է մարդկանց ճանաչողության ունակությանը։[4]

Գիտելիքի տեսություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

[[Պատկերe:Knowledge-Reid-Highsmith.jpeg|thumb|right|Ռոբերտ Ռեյդ, Գիտելիք (1896). Թոմաս Յեֆերսոն, շենք, Վաշինգտոն]]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Իմացաբանություն
Aquote1.png Փիլիսոփայության տարանջատումը գիտությունից հնարավոր դարձավ հետևյալ հասկացությամն՝ փիլիսոփայությունը "գիտելիքի տեսության" հիմքն է, տարբեր է գիտությունից, քանի որ այն գիտության բոլոր ճյուղերի հիմքն է... Առանց "գիտելիքի տեսության" այս գաղափարի, դժվար է պատկերացնել "փիլիսոփայությունը" կլինի արդի գիտության դարաշրջանում։ Aquote2.png

Գիտելիքի սահմանումը իմացաբանությամբ զբաղվող փիլիսոփաների բանավեճերի մշտական հարցն է։ Պլատոնի կողմից նկարագրված, բայց վերջնականապես չհաստատված դասական սահմանումը[5] նշում է, որ պնդումը, որպեսզի գիտելիք համարվի, այն պետք է երեք չափանիշերի բավարարի՝ այն պետք է արդարացված, ճշմարիտ և համոզիչ լինի։ Ոմանք հայտարարում են, որ այս պայմանները բավարար չեն, ինչպես Գետյերի դեպքի օրինակները ենթադրաբար ցույց են տալիս։ There are a number of alternatives proposed, including Robert Nozick's arguments for a requirement that knowledge 'tracks the truth' and Simon Blackburn's additional requirement that we do not want to say that those who meet any of these conditions 'through a defect, flaw, or failure' have knowledge. Richard Kirkham suggests that our definition of knowledge requires that the evidence for the belief necessitates its truth.[6]

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան գիտելիքների տարբեր տեսակներ և մակարդակներ՝

  • փորձնական
  • տեսական

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Նալչաջյան Ա․ Ա․ (1984 թ.)։ Հոգեբանական բառարան (Լույս ed.)։ Երևան։ էջ 240 էջ 
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Գիտելիք հոդվածին
  1. «knowledge: definition of knowledge in Oxford dictionary (American English) (US)»։ oxforddictionaries.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2010-07-14-ին 
  2. Paul Boghossian (2007), Fear of Knowledge: Against relativism and constructivism, Oxford, UK: Clarendon Press, https://global.oup.com/academic/product/fear-of-knowledge-9780199230419?cc=us&lang=en& , Chapter 7, pp. 95–101.
  3. Dekel Gil։ «Methodology»։ Վերցված է 3 July 2006 
  4. Stanley Cavell, "Knowing and Acknowledging", Must We Mean What We Say? (Cambridge University Press, 2002), 238–66.
  5. In Plato's Theaetetus, Socrates and Theaetetus discuss three definitions of knowledge: knowledge as nothing but perception, knowledge as true judgment, and, finally, knowledge as a true judgment with an account. Each of these definitions is shown to be unsatisfactory.
  6. Kirkham Richard L. (October 1984)։ «Does the Gettier Problem Rest on a Mistake?»։ Mind, New Series 93 (372)։ Oxford University Press on behalf of the Mind Association։ էջեր 501–13։ JSTOR 2254258  jstor Կաղապար:Subscription(չաշխատող հղում)