Օրհան Փամուկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Օրհան Փամուկ
Orhan Pamuk3.jpg
Ծնվել է հունիսի 7, 1952({{padleft:1952|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1] (63 տարեկան)
Ծննդավայր Ստամբուլ
Մասնագիտություն գրող, վիպագիր, սցենարիստ, ակնարկագիր և լրագրող
Լեզու թուրքերեն[2]
Քաղաքացիություն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Ուշագրավ աշխատանքներ Սպիտակ ամրոց, Սև գիրք, Նոր կյանք, Իմ անունը Կարմիր է, Ձյունը, Սթամբուլ. հիշողությունների քաղաք և Անմեղության թանգարան
Անդանակցություն Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Աներիկյան արվեստի և գրականության ակադեմիա
Աշխատավայր Կոլումբիայի համալսարան
Պարգևներ Գրականության Նոբելյան մրցանակ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա, Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև, Q3405838?, Q1526823?, Q15139266?, Q430541?, Q1362723?, Մեդիչի մրցանակ, Q7114118?, Q7052565? և արտասահմանյան գրականության Մեդիչիի մրցանակ
orhanpamuk.net
Օրհան Փամուկ Վիքիքաղվածքում
Orhan Pamuk Վիքիպահեստում

Ֆերիտ Օրհան Փամուկ (թուրք.՝ Ferit Orhan Pamuk, 20 հունիսի, 1952 թ., Ստամբուլ, Թուրքիա) - չերքեզական ծագմամբ թուրք գրող, հասարակական գործիչ, միջազգային մի շարք հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր։ 2006 թ. արժանացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի՝ Նոբելյան հանձնախմբի հետևյալ ձևակերպմամբ. «Նրան, որն իր քաղաքի մելանխոլիկ հոգու որոնումներում հայտնագործել է մշակույթների բախման և խաչաձևման նոր խորհրդանիշեր»։ Գրողի ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի ավելի քան 50 լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն։ Հայտնի է Հայոց ցեղասպանության և Քրդական հարցի վերաբերյալ իր քաղաքացիական դիրքորոշմամբ, որը հակասում է թուրքական պաշտոնական դիրքորոշմանը։ Փամուկն այն սակավաթիվ թուրքերից մեկն է, որը 1915 թ. դեպքերի առնչությամբ կիրառել է «ցեղասպանություն» բառը։

Իր հայացքների պատճառով Փամուկը ենթարկվել է հալածանքների, տարագրվել, վերադարձել։ Ներկայումս բնակվում է ԱՄՆ-ում։

Փամուկի գրականության հիմնական թեման Թուրքիայի ներքին կյանքն է, թուրք ժողովուրդը և թուրք մարդը, Արևելքի և Արևմուտքի, իսլամի և քրիստոնեության, ավանդապահության, հետամնացության և առաջադիմության հակամարտությունը։ Իր ստեղծագործություններում Փամուկն օգտագործում է արևմտյան գեղագիտական ու փիլիսոփայական կոնցեպտներ, արևելյան գեղարվեստական սկզբունքներ, դիմում սուֆի միստիկների, այլաբանությունների, համեմատում, հակադրում և փորձում ընդհանրացնել իսլամի և քրիստոնեության, Արևմուտքի և Արևելքի կրոնափիլիսոփայական, գեղագիտական և կենսահայեցողական մոտեցումներն ու սկզբունքները։

Համառոտ մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1979 - «Ջևդեթ բեյը և նրա որդիները» / Cevdet Bey ve Oğulları
  • 1983 - «Լռության տուն» / Sessiz Ev
  • 1985 - «Սպիտակ ամրոց» / Beyaz Kale
  • 1990 - «Սև գիրք» / Kara Kitap
  • 1994 - «Նոր կյանք» / Yeni Hayat
  • 1998 - «Իմ անունն է Կարմիր» / Benim adım Kırmızı
  • 1999 - «Ուրիշ գույներ» / Öteki Renkler
  • 2002 - «Ձյունը» / Kar , հիմնական գործողությունները տեղի են ունենում Կարսում, և բազմաթիվ են հիշատակումները հայերի մասին, կա նաև անդրադարձ Ցեղասպանությանը, թարգմանվել է հայերեն[3])
  • 2003 - «Սթամբուլ. հիշողությունների քաղաք» / İstanbul: Hatıralar ve Şehir
  • 2008 - «Անմեղության թանգարան» / Masumiyet Müzesi,

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Internet Movie Database Ստուգված է հոկտեմբերի 16-ին 2015:
  2. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12093134m Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. http://granish.org/snow/ Վեպի թարգմանությունը նախաձեռնել և հրատարակությունը իրականացրել է Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը։ Թարգմանությունը ռուսերենից կատարել է Հակոբ Սողոմոնյանը, խմբագիրը Ֆելիքս Մելոյանն է

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են