Օրհան Փամուկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Օրհան Փամուկ
Orhan Pamuk3.jpg
Ծնվել է հունիսի 7, 1952({{padleft:1952|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1] (64 տարեկան)
Ծննդավայր Ստամբուլ, Թուրքիա
Մասնագիտություն գրող, վիպագիր, սցենարիստ, ակնարկագիր և լրագրող
Լեզու թուրքերեն[2]
Քաղաքացիություն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Ուշագրավ աշխատանքներ Սպիտակ ամրոց, Սև գիրք, Նոր կյանք, Իմ անունը Կարմիր է, Ձյունը, Սթամբուլ. հիշողությունների քաղաք և Անմեղության թանգարան
Անդամակցություն Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա
Աշխատավայր Կոլումբիայի համալսարան
Պարգևներ Գրականության Նոբելյան մրցանակ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա, Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև, Prix du Meilleur Livre Étranger, Independent Foreign Fiction Prize, International Antalya Golden Orange Film Festival Award for Best Original Screenplay, Grinzane Cavour Prize, International IMPAC Dublin Literary Award, Մեդիչի մրցանակ, Ovid Prize, Norman Mailer Prize և արտասահմանյան գրականության Մեդիչիի մրցանակ
Կայք orhanpamuk.net
Օրհան Փամուկ Վիքիքաղվածքում
Orhan Pamuk Վիքիպահեստում

Ֆերիտ Օրհան Փամուկ (թուրք.՝ Ferit Orhan Pamuk, 20 հունիսի, 1952 թ., Ստամբուլ, Թուրքիա) - չերքեզական ծագմամբ թուրք գրող, հասարակական գործիչ, միջազգային մի շարք հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր։ 2006 թ. արժանացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի՝ Նոբելյան հանձնախմբի հետևյալ ձևակերպմամբ. «Նրան, որն իր քաղաքի մելանխոլիկ հոգու որոնումներում հայտնագործել է մշակույթների բախման և խաչաձևման նոր խորհրդանիշեր»։ Գրողի ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի ավելի քան 50 լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն։ Հայտնի է Հայոց ցեղասպանության և Քրդական հարցի վերաբերյալ իր քաղաքացիական դիրքորոշմամբ, որը հակասում է թուրքական պաշտոնական դիրքորոշմանը։ Փամուկն այն սակավաթիվ թուրքերից մեկն է, որը 1915 թ. դեպքերի առնչությամբ կիրառել է «ցեղասպանություն» բառը։

Իր հայացքների պատճառով Փամուկը ենթարկվել է հալածանքների, տարագրվել, վերադարձել։ Ներկայումս բնակվում է ԱՄՆ-ում։

Փամուկի գրականության հիմնական թեման Թուրքիայի ներքին կյանքն է, թուրք ժողովուրդը և թուրք մարդը, Արևելքի և Արևմուտքի, իսլամի և քրիստոնեության, ավանդապահության, հետամնացության և առաջադիմության հակամարտությունը։ Իր ստեղծագործություններում Փամուկն օգտագործում է արևմտյան գեղագիտական ու փիլիսոփայական կոնցեպտներ, արևելյան գեղարվեստական սկզբունքներ, դիմում սուֆի միստիկների, այլաբանությունների, համեմատում, հակադրում և փորձում ընդհանրացնել իսլամի և քրիստոնեության, Արևմուտքի և Արևելքի կրոնափիլիսոփայական, գեղագիտական և կենսահայեցողական մոտեցումներն ու սկզբունքները։

Համառոտ մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1979 - «Ջևդեթ բեյը և նրա որդիները» / Cevdet Bey ve Oğulları
  • 1983 - «Լռության տուն» / Sessiz Ev
  • 1985 - «Սպիտակ ամրոց» / Beyaz Kale
  • 1990 - «Սև գիրք» / Kara Kitap
  • 1994 - «Նոր կյանք» / Yeni Hayat
  • 1998 - «Իմ անունը Կարմիր է» / Benim adım Kırmızı
  • 1999 - «Ուրիշ գույներ» / Öteki Renkler
  • 2002 - «Ձյունը» / Kar , հիմնական գործողությունները տեղի են ունենում Կարսում, և բազմաթիվ են հիշատակումները հայերի մասին, կա նաև անդրադարձ Ցեղասպանությանը, թարգմանվել է հայերեն[3])
  • 2003 - «Ստամբուլ. հիշողությունների քաղաք» / İstanbul: Hatıralar ve Şehir
  • 2008 - «Անմեղության թանգարան» / Masumiyet Müzesi,

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Internet Movie Database Ստուգված է հոկտեմբերի 16-ին 2015:
  2. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12093134m Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. http://granish.org/snow/ Վեպի թարգմանությունը նախաձեռնել և հրատարակությունը իրականացրել է Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը։ Թարգմանությունը ռուսերենից կատարել է Հակոբ Սողոմոնյանը, խմբագիրը Ֆելիքս Մելոյանն է

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Օրհան Փամուկ հոդվածին