Նելլի Զաքս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նելլի Զաքս
գերմ.՝ Nelly Sachs
Nelly Sachs 1910.jpg
Ծննդյան անունգերմ.՝ Leonie Sachs
Ծնվել էդեկտեմբերի 10, 1891(1891-12-10)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10]
ԾննդավայրՇյոնեբերգ, Տեմպլսհոֆ Շյոնեբերգ, Բեռլին, Գերմանական կայսրություն
Վախճանվել էմայիսի 12, 1970(1970-05-12)[1][2][3][4][6][7][11][8][9][10] (78 տարեկանում)
Վախճանի վայրHögalid Parish, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա[3]
Մասնագիտությունբանաստեղծ, դրամատուրգ, թարգմանիչ և գրող
Լեզուգերմաներեն[2]
Ազգությունհրեա
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Sweden.svg Շվեդիա[3]
ԱնդամակցությունԼեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիա և Բավարիայի գեղարվեստի ակադեմիա
ՊարգևներԳրականության Նոբելյան մրցանակ[12][13][3] Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև Droste-Preis? և Մելլի Զաքսի մրցանակ
Nelly Sachs Signature.jpg
Nelly Sachs Վիքիպահեստում

Նելլի Զաքս (գերմ.՝ Nelly Sachs, դեկտեմբերի 10, 1891(1891-12-10)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10], Շյոնեբերգ, Տեմպլսհոֆ Շյոնեբերգ, Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - մայիսի 12, 1970(1970-05-12)[1][2][3][4][6][7][11][8][9][10], Högalid Parish, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա[3]), գերմանացի բանաստեղծուհի, գրականության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (Շմուել Յոսեֆ Ագնոնի հետ միասին,1966

Կենսագրություն և ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1891 թվականի դեկտեմբերի 10-ին հրեական ընտանիքում։ Վաղ շրջանում նրա գրած նեո-ռոմանտիկական ոգով բանաստեղծությունները, տիկնիկային թատրոնի համար նախատեսված պիեսները, հրատարակած լեգենդների և պատմվածքների ժողովածուն կանխորոշեցին իր ստեղծագործությունների զարգացման հետագա ուղին։ Միայն 1933 թվականից հետո նա սկսեց հետաքրքրվել քրիստոնեության և հուդայականության ընդհանուր արմատներով։

1940 թվականին արտագաղթել է Շվեդիա: Նրա բանաստղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1947 Արևելյան Բեռլինում՝ «Մահվան դարպասները» (In den Wohnungen des Todes) վերնագրով։ Այդ բանաստեղծություններում, ինչպես նաև «Էլի» (Eli, 1943) պիեսում ներկայացված բոլոր թեմաները հետագա զարգացում են ստացել «Աստղային խավարում» (Sternverdunkelung, 1949), «Եվ ոչ ոք չգիտի գալիքը» (Und niemand weiss weiter, 1957) և «Փախուստ և վերափոխում» (Flucht und Verwandlung, 1957) ժողովածուներում։

Մահացել է իր մտերիմ ընկերոջ՝ Պաուլ Ցելանի թաղման օրը։ Թաղված է Ստոկհոլմի հյուսիսում գտնվող Norra begravningsplatsen գերեզմանատանը։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զաքսն ստացել է գրական բազմաթիվ մրցանակներ ու պարգևներ, 1966 թվականին արժանացել գրականության բնագավառի Նոբելյան մրցանակի (Շմուել Յոսեֆ Ագնոնի հետ միասին)։

Գերմաիայում (Դորտմունդ) 1961 թվականից շնորհվում է Նելլի Զաքսի անվան գրական մրցանակ։ Ֆրանսիայում 1988 թվականից տրվում է Նելլի Զաքսի անվան մրցանակ թարգմանություննրի համար[14]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Fritsch-Vivié G. Nelly Sachs: mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1993

Ռուսերեն հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118604627 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Leonie (Nelly) Sachs — 1917.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 Nationalencyklopedin — 1999.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Discogs — 2000.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 https://frankfurter-personenlexikon.de/node/976 — 2014.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Brockhaus Enzyklopädie
  11. 11,0 11,1 11,2 FemBio
  12. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1966/sachs-facts.html
  13. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  14. Զաքսի անվան մրցանակ