Սոլ Բելլոու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Սոլ Բելլոու
անգլ.՝ Saul Bellow
SaulBellow.jpg
Ծնվել է հունիսի 10, 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Լաչին, Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա
Վախճանվել է ապրիլի 5, 2005({{padleft:2005|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3] (89 տարեկանում)
Վախճանի վայր Բրուքլին, Նորֆոլկ շրջան, Մասաչուսեթս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[5][6]
Մասնագիտություն գրող, վիպասան, համալսարանի պրոֆեսոր, ակնարկագիր և հեղինակ
Լեզու անգլերեն[7]
Ազգություն կանադական ծագումով ամերիկացի և հրեա
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[8][9][10]
Կրթություն Վիսկոնսինի համալսարան Մեդիսոնում, Չիկագոյի համալսարան և Հյուսիսարևմտյան համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներ The Adventures of Augie March, Herzog և Saul Bellow
Անդամակցություն Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա
Աշխատավայր Նյու Յորքի համալսարան և Չիկագոյի համալսարան
Պարգևներ
Ամուսին Alexandra Bellow
Զավակներ Adam Bellow
Saul Bellow signature.svg
Saul Bellow Վիքիպահեստում

Սոլ Բելլոու (անգլ.՝ Saul Bellow, ծննդյան անուն` Սոլոմոն Բելոուս[13] հունիսի 10, 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4], Լաչին, Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա - ապրիլի 5, 2005({{padleft:2005|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3], Բրուքլին, Նորֆոլկ շրջան, Մասաչուսեթս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[5][6]), ծագումով հրեա ամերիկացի գրող, 1976 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, արձակագիր, հայտնի է նաև որպես էսսեների հեղինակ և մանկավարժ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոլ Բելլոուն ծնվել է 1915 թվականի հունիսի 10-ին Լաշին բնակավայրում (այժմ Մոնրեալի կազմում) կանադական Քվեբեկ նահանգում, հրեական Բելլոուս ընտանիքում, որոնք դրանից առաջ գաղթել էին Ռուսաստանից և ամերիկանացրել էին իրենց ազգանունը` դարձնելով Բելլոու: Շուտով ընտանիքը ԱՄՆ է տեղափոխվել և հաստատվել Չիկագոյի աղքատ շրջաններում: Փոքր տարիքում Սոլը շատ էր հիվանդանում և այդ ժամանակահատվածում հակված էր ընթերցանության: 1933 թվականին ավարտել է դպրոցը և ընդունվել է Չիկագոյի համալսարան, երկու տարի անց տեղափոխվել է Հյուսիսարևմտյան համալսարան, որը 1937 թվականին ավարտել է մարդաբանության և սոցոլոգիական գիտությունների բակալավրի աստիճանով: Եղել է Միննեսոտիի, Նյու Յորքի, Բոստոնի և Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր: Լինելով ապագա տրոցկիստ` Սոլ Բելլոուն գնացել էր Մեքսիկա Լև Տրոցկիի հետ հանդիպելու համար, բայց նախքան նրանց հանդիպումը մահափորձ էր կատարվել, և Բելլոուն հեղափոխականին տեսավ արդեն մահճում:

Գրական գործունեությունը Բելլոուն սկսել է գրական ակնարկների հրապարակմամբ և իդիշից թարգմանություններ անելով: Գրողի դեռևս վաղ ստեղծագործությունները նրան փառք բերեցին՝ որպես 20-րդ դարի ամենամեծ ամերիկյան վիպասաններից մեկը:

Նրա առաջին՝ «Երկնքի և երկրի միջև» վեպը նրան արդեն ճանաչում է բերել (1944), որի հիմնական խնդիրը մարդու սեփական «ես»-ի պահպանումն է սոցիալական, ազգային և բարոյական պարտականությունների քաոսի մեջ, որը պարտադրում էր նրան հասարակությունը: Այդ թեման գերակշռում էր Բելլոուի ստեղծագործություններում: «Օգի Մարչի արկածները» (1953) վեպը արժանի է Ազգային մրցանակի, որպես տարվա լավագույն գիրք: «Հերցոգ» վեպը նվիրված է մտավորականության ողբերգության մասին, իրեն տեղ չգտած, ոչ հարազատ բուրժուական աշխարհում:

1976 թվականին Բելլոուն գրականության Նոբելյան մրցանակ է ստացել «ժամանակակից արվեստում մարդկային փոխըմռնման և նուրբ վերլուծության համար, որոնք համադրված են նրա աշխատանքներում»[14]: 1983 թվականին ֆրանսիայի նախագահը Բելլոուին պարգևատրեց Պատվավոր լեգեոնի շքանշանով: 1988 թվականներին արժանացել է արվեստի բնագավառում ԱՄՆ-ի Ազգային մեդալի:

1995 թվականին ուժեղ թունավորվել է ձկով[15]:

Մահացել է 2005 թվականի ապրիլի 5-ին Բրուկլայն քաղաքում (Մասաչուսեթսի նահանգ):

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արձակ ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Երկնքի և երկրի միջև / անգլ.՝ Dangling Man (1944)
  • Զոհը / The Victim (1947)
  • Օգի Մարչի արկածները / The Adventures of Augie March (1953)
  • Որսիր պահը / Seize the Day (1956)
  • Հենդերսոն, անձրևի արքան / Henderson the Rain King (1959)
  • Հերցոգ / Herzog (1964)
  • Մոսբիի հիշողությունները / Mosby’s Memoirs (պատմվածքների հավաքածու) (1968)
  • Պարոն Սամլերի մոլորակը / Mr. Sammler’s Planet (1970)
  • Հումբոլդի նվերը / Humboldt’s Gift (1975) — Պուլիցերյան մրցանակ 1976 года
  • Դեկանի դեկտեմբերը / The Dean’s December (1982)
  • Ապուշի մեկը/ Him with His Foot in His Mouth (պատմվածքների հավաքածու) (1984)
  • Սրտի կաթվածից նորանոր մահեր (1987)
  • Առևանգումը / A Theft (1989)
  • Բելառուզայի կապավորը / The Bellarosa Connection (1989)
  • Ինձնից մի հուշ / Something to Remember Me By (1990)
  • Գործողը (1997)
  • Ռավելսթայն (2000)
  • Ընտիր պատմվածքներ / Collected Stories (2001)

Պիեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Վերջին հետազոտություն»/ The Last Analisis (1964?)

Կենսագրական էսսե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Երուսաղեմ և հետդարձ. անձնական տպավորություններ/«То Jerusalem and Back: A Personal Account» (1976 год)
  • It All Adds Up (1994)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]