Ֆրանս Էմիլ Սիլանպյա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրանս Էմիլ Սիլանպյա
ֆին.՝ Frans Eemil Sillanpää
FransEemilSillanpää.jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 16, 1888(1888-09-16)[1][2][3]
Ծննդավայր Hämeenkyrö, Պիրկանմաա, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է հունիսի 3, 1964(1964-06-03)[1][2][3] (75 տարեկանում)
Վախճանի վայր Հելսինկի, Ֆինլանդիա
Մասնագիտություն գրող և վիպասան
Լեզու ֆիններեն[2]
Քաղաքացիություն Ֆինլանդիա
Կրթություն Q18662922?, Q18681772?, Tampereen lyseon lukio և Հելսինկիի համալսարան
Պարգևներ Գրականության Նոբելյան մրցանակ[4][5] և Aleksis Kivi Award
Frans Eemil Sillanpää Վիքիպահեստում

Ֆրանս Էմիլ Սիլանպյա (սեպտեմբերի 16, 1888(1888-09-16)[1][2][3], Hämeenkyrö, Պիրկանմաա, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 3, 1964(1964-06-03)[1][2][3], Հելսինկի, Ֆինլանդիա), ամենահայտնի ֆին գրողներից մեկը, 1939 թվականին դարձել է առաջին ֆին գրողը, ով ստացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակ։ Մրցանակը ստացել է «իր երկրի գյուղացիության կյանքը խոր ըմբռնելու և սքանչելի արվեստի համար, որոնցով նա պատկերել է նրանց կյանքն ու կապը Բնության հետ»[6]:

Վաղ կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆրանս Էմիլ Սիլանպյան ծնվել է գյուղատնտեսությամբ զբաղվող ընտանիքում։ Չնայած աղքատությանը, ծնողները կարողացան նրան Տամպերեում դպրոց ուղարկել։ 1908 թվականին տեղափոխվեց Հելսինկի՝ բժշկություն սովորելու։ Այստեղ ծանոթացել է նկարիչներ Էրո Յարնեֆելտի և Պեկկա Հալոնենի, կոմպոզիտոր Յան Սիբելիուսի և հեղինակ Ահո Յուհանիի հետ[7]:

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հինգ տարի անց՝ 1913 թվականին Սիլանպյան Հելսինկիից տեղափոխվում է իր գյուղ, ամուսնանում և սկսում է գրել[8]:

Իր գործերում նա նկարագրում է հողի հետ միասին ապրող գյուղացի մարդկանց կյանքը[7]:

Միջազգային ճանաչում է ստացել 1931 թվականին հրատարակված «Nuorena nukkunut» վեպով։

1939 թվականին «իր երկրի գյուղացիության կյանքը խոր ըմբռնելու և սքանչելի արվեստի համար, որոնցով նա պատկերել է նրանց կյանքն ու կապը Բնության հետ» ստացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակ[9]:

1941 թվականին Սիլանպյան բաժանվել է կնոջից։ Ալկոհոլիզմի և այլ հիվանդությունների պատճառով ստիպված բուժվել է հիվանդանոցում։ 1943 թվականին վերադարձել է վերադարձել է հանրային կյանք։ Իր ռադիոելույթները, հատկապես 1945-1963 թվականներին Սուրբ Ծննդյան նախօրեի ելույթները, մեծ ժողովրդականություն էին վայելում[10]:

«(1446) Սիլանպա» աստերոիդը, որը 1938 թվականի հունվարի 26-ին հայտնաբերել է ֆին ֆիզիկոս և աստղագետ Իրյո Վյայսյալյաը, կոչվել է Սիլանպյաի անվամբ։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիլանպյան մահացել է 75 տարեկանում՝ 1964 թվականի հունիսի 3-ին, Հելսինկիում։

Աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Sillanpää sitting for the sculptor Mauno Oittinen in 1931.
  • Elämä ja aurinko (1916)
  • Ihmislapsia elämän saatossa (1917)
  • Hurskas kurjuus (1919)
  • Rakas isänmaani (1919)
  • Hiltu ja Ragnar (1923)
  • Enkelten suojatit (1923)
  • Omistani ja omilleni (1924)
  • Maan tasalta (1924)
  • Töllinmäki (1925)
  • Rippi (1928)
  • Kiitos hetkistä, Herra... (1930)
  • Nuorena nukkunut (1931)
  • Miehen tie (1932)
  • Virranpohjalta (1933)
  • Ihmiset suviyössä (1934)
  • Viidestoista (1936)
  • Elokuu (1941)
  • Ihmiselon ihanuus ja kurjuus (1945)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1939/
  5. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  6. "The Nobel Prize in Literature 1939". Nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. Web. 16 Jun 2017.
  7. 7,0 7,1 Liukkonen Petri (2008)։ «Frans Emil Sillanpää (1888-1964)»։ Authors Calendar։ Վերցված է 2016-04-29 
  8. Frans Eemil Sillanpää Encyclopædia Britannica
  9. «Frans Eemil Sillanpää - Biographical»։ Nobelprize.org։ Nobel Media AB։ 2014։ Վերցված է 2016-04-29 
  10. «Sillanpää, Frans Emil (1888 - 1964)»։ The National Biography of Finland։ SKS։ Վերցված է 2016-04-29 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]