Սվետլանա Ալեքսիևիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սվետլանա Ալեքսիևիչ
բելառուս․՝ Святлана Аляксандраўна Алексіевіч
Світлана Алексієвич (Київ, 2016) 08 (cropped).JPG
Ծնվել էմայիսի 31, 1948(1948-05-31)[1][2][3][4][5] (71 տարեկան)
ԾննդավայրԻվանո-Ֆրանկովսկ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1][2][3]
Մասնագիտությունգրող և լրագրող
Լեզուռուսերեն[6] և բելառուսերեն
ԱզգությունԲելառուսներ[7][8]
ՔաղաքացիությունFlag of Belarus.svg Բելառուս
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունQ56314886?[1][9][2][3]
Ժանրերպատում և վիպակ
Գրական ուղղություններվավերագրական գրականություն
Ուշագրավ աշխատանքներՑինկե տղաներ[2][1][3], Չեռնոբիլյան աղոթք[1], Պատերազմը կանացի դեմք չունի[10][2][3], Second-Hand Time? և The Last Witnesses?[1][2][3]
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն[1] և Belarussian PEN Centre?
ՊարգևներՀերդերի մրցանակ[11] Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև[12] «Պատվո նշան» շքանշան[11] Համամիութենական Լենինյան Կոմերիտմիության Մրցանակներ[11][2][3] Կենտրոնական Եվրոպայի «Անգելուս» գրական մրցանակ[13] ԽՍՀՄ Գրողների միության Ն. Օստրովսկու անվան գրական մրցանակ[11] ԽՍՀՄ Գրողների միության Կ. Ֆեդինի անվան գրական մրցանակ[11] Տուխոլսկու մրցանակ[11] Andrei Sinyavsky prize?[11] Տրիումֆ[11] Լեյպցիգի գրքի մրցանակ՝ եվրոպական համերաշխության համար[11] Das politische Buch[11] Oxfam Novib/PEN Award[14] Ryszard Kapuściński Award for literary reportage?[15][16] Գրականության Նոբելյան մրցանակ[17][18] Արվեստի և գրականության շքանշանի սպա Prix Médicis essai?[19] և Բելառուսի Դեմոկրատական Հանրապետության 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ
Svetlana Alexijevich Autograph.jpg
Կայքalexievich.info[9]
Սվետլանա Ալեքսիևիչ Վիքիքաղվածքում
Svetlana Alexievich Վիքիպահեստում

Սվետլանա Ալեքսանդրովնա Ալեքսիևիչ (բելառուս․՝ Святлана Аляксандраўна Алексіевіч, մայիսի 31, 1948(1948-05-31)[1][2][3][4][5], Իվանո-Ֆրանկովսկ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1][2][3]), խորհրդային և Բելառուս գրող, լրագրող։ Գրում է ռուսերեն։ 2015 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրն է[20]։

Առավել հայտնի են Ալեքսիևիչի գեղարվեստավավերագրական ժանրի «Պատերազմը կնոջ դեմք չունի» (ռուս.՝ У войны не женское лицо), «Չեռնոբիլյան աղոթք» (ռուս.՝ Чернобыльская молитва), «Ցինկե տղաներ» (ռուս.՝ Цинковые мальчики), «Սեքնդ-հենդի ժամանակը» (ռուս.՝ Время секонд-хэнд) արձակ գործերը։ Ալեքսիևիչի ստեղծագործությունները ԽՍՀՄ ուշ և հետխորհրդային շրջաններին են նվիրված, տոգորված են տառապանքով և մարդասիրությամբ[20]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1948 թվականի մայիսի 31-ին Արևմտյան Ուկրաինայի Ստանիսլավ (այժմ՝ Իվանո-Ֆրանկովսկ) քաղաքում։ Հայրը բելառուս էր, մայրը ուկրաինուհի։ Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվում է Բելառուս։ 1965 թվականին ավարտել է Գոմելի շրջանի Կոպատկևիչի միջնակարգ դպրոցը։ Աշխատել է դաստիարակ, պատմության և գերմաներենի ուսուցիչ Մոզիրի շրջանում։ Նարովկյայի «Պրիպյացկայա պրայդա» (Прыпяцкая праўда) թերթում լրագրող է աշխատել։ 1972 թվականին ավարտել է Բելառուսի պետական համալսարանի լրագրության բաժինը, սկսել է աշխատել Բրեստի շրջանի Բերյոզա քաղաքի «Կոմունիզմի փարոս» (Маяк коммунизма) թերթում։ 1973-1976 թվականներին աշխատել է«Գյուղական թերթում», 1976-1984 թվականներին ղեկավարել է «Նյոման» ամսագրի ակնարկի և հրապարակախոսության բաժինը։ 1983 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը[21]։

2000-ական թվականների սկզբից ապրել է Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում[22]։ 2003 թվականից ապրում է Բելառուսում[23]։

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սվետլանա Ալեքսիևիչն իր ուսուցիչներ է համարում Ալես Ադամովիչին և Վասիլ Բիկովին[24]։ Բանաստեղծ Վլադիմիր Նիկլյաևը ասել է, որ եթե ողջ ռուսական գրականությունը դուրս է եկել Գոգոլի «Շինելից», ապա Ալեկսիևիչի ստեղծագործությունները՝ Ալես Ադամովիչի «Յանկա Բրիլ» և Վլադիմիր Կոլեսնիկի «Ես բոցավառվող գյուղից եմ» (Я из огненной деревни)[25] վավերագրական գրքերից։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հերդերի մրցանակ[26],
  • Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև,
  • «Պատվո նշան» շքանշան[27][26],
  • Համամիութենական Լենինյան Կոմերիտմիության մրցանակներ[26][28],
  • Կենտրոնական Եվրոպայի «Անգելուս» գրական մրցանակ[29],
  • ԽՍՀՄ գրողների միության Ն. Օստրովսկու անվան գրական մրցանակ (1984)[26],
  • ԽՍՀՄ գրողների միության Կ. Ֆեդինի անվան գրական մրցանակ[26],
  • Տուխոլսկու մրցանակ[26],
  • Գրականության Նոլբելյան մրցանակ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Кто есть кто в Республике БеларусьBiałystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — P. 14. — 313 p. — ISBN 978-83-913780-0-7
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — АршынМінск: 1996. — Vol. 1. — P. 243. — 552 p. — ISBN 978-985-11-0036-7
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Энцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах. Том 1Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993. — P. 100. — ISBN 978-5-85700-074-8
  4. 4,0 4,1 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 FemBio
  6. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт — 2006. — P. 42, 124–125. — 258 p. — ISBN 978-83-89406-77-4
  8. Цяжкі час — Працяг. Канцэпцыя новага Беларускага Адраджэньня, кн. 3, артыкулы і матэр’ялы (2003−2010)Warsaw, New York City, Vilnius: (untranslated), (untranslated), 2010. — Iss. 1. — P. 767. — 464 p. — ISBN 978-9955-578-12-3
  9. 9,0 9,1 Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт — 2006. — P. 249. — 258 p. — ISBN 978-83-89406-77-4
  10. Кто есть кто в Республике БеларусьBiałystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — P. 1985. — 313 p. — ISBN 978-83-913780-0-7
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 11,8 11,9 Кто есть кто в Республике БеларусьBiałystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — P. 15. — 313 p. — ISBN 978-83-913780-0-7
  12. http://alexievich.info/premiiRu.html
  13. Białoruska pisarka zdobyła nagrodę Angelusa
  14. Oxfam Novib/PEN Award for Freedom of Expression
  15. Nagroda im. Kapuścińskiego dla Aleksijewicz i Czecha
  16. Trzeci komunikat Jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za Reportaż Literacki
  17. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2015/
  18. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  19. Czasy Secondhand
  20. 20,0 20,1 «Нобелевскую премию по литературе получила Светлана Алексиевич»։ Газета.Ru։ 2015-10-08։ Վերցված է 2015-10-08 
  21. Алексіевіч Святлана // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік (բելառուս.)
  22. Интервью для Радио Свобода (27.07.2011)
  23. ««Ты рядом с котлеткой по значимости и не мечтай встать»: Интервью писательницы Светланы Алексиевич — Meduza» (ru-RU)։ Meduza։ Վերցված է 2015-10-08 
  24. Алексиевич: это победа не только моя, но и нашей культуры и страны
  25. Някляеў: Шанцы Беларусі на Нобелеўскую прэмію як ніколі высокія
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 26,4 26,5 Kto jest kim w Białorusi, Białystok, 2000, 83-913780-0-4
  27. Сергей Чупринин: Русская литература сегодня: Зарубежье. М.: Время, 2008 г. 978-5-9691-0292-7
  28. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын — С. 243
  29. http://www.polskieradio.pl/75/921/Artykul/492445,Bialoruska-pisarka-zdobyla-nagrode-Angelusa

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են