Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն
գերմ.՝ Rudolf Christoph Eucken
Rudolf Christoph Eucken.jpg
Ծնվել է հունվարի 5, 1846({{padleft:1846|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Աուրիխ, Aurich, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա[4]
Վախճանվել է սեպտեմբերի 15, 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) (80 տարեկանում) կամ սեպտեմբերի 14, 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[4] (80 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ենա, Thuringia, Վայմարյան Հանրապետություն[4]
Մասնագիտություն փիլիսոփա, գրող և համալսարանի պրոֆեսոր
Լեզու գերմաներեն[5]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Կրթություն Գյոթինգենի համալսարան
Անդամակցություն Էրֆուրտի կիրառական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա և Լինչեի ազգային ակադեմիա
Աշխատավայր Ենայի համալսարան, Հարվարդի համալսարան և Բազելի համալսարան
Պարգևներ
Զավակներ Վալտեր Օյքեն
Rudolf Eucken (signature).jpg
Rudolf Eucken Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն (գերմ.՝ Rudolf Christoph Eucken, հունվարի 5, 1846({{padleft:1846|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3], Աուրիխ, Aurich, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա[4] - սեպտեմբերի 15, 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) կամ սեպտեմբերի 14, 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[4], Ենա, Thuringia, Վայմարյան Հանրապետություն[4]), գերմանացի գրող և փիլիսոփա: 1908 թվականին նրան շնորհվել է գրականության Նոբելյան մրցանակ՝ «ճշմրատության նրա անկեղծ փնտրտուքների համար, նրա մտքի թափանցող ուժի ր նրա լայն մտահորիզոնի և ոճային այն տաք և հզոր ներակայացման համար որոնց շնորհիվ իր ստեղծագործություններում նա զարգացրել է կյանքի իդեալիստական փիլիսոփայությունը»:

Ծնվել է 1846 թվականի հունվարի 5-ին Աուրիխում: Նրա հայրը՝ Ամո Էյքեն մահացել է երբ նա դեռ երեխա էր, և նրան միայնակ դաստիարակել է իր մայրը՝ Իդա Մարիան: Նա սովորել է Աուրիխում որտեղ նրա ուսուցիչներից մեկը եղել է դասական բանասեր և փիլիսոփա Լյուդվիգ Վիլհելմ Մաքսիմիլիան Ռոյթերը (1803–1881):[8]Հետագայում նա իր ուսումը շարունակել է Գյոթինգենի համալսարանում, որտեղ նրա դասախոսներից է եղել Հերման Լոթցեն, իսկ ավելի ուշ նա սովորել է Հումբոլդտի համալսարանում: Էյքենը դոկտորական է ստացել դասական բանասիրության և անտիկ պատմության բնագավառում Գյոթինգենի համալսարանում 1866 թվականին:

1871 թվականին, այն բանից հետո, երբ հինգ տարի աշխատեց որպես ուսուցիչ Բեռլինի, Հուսումի և Ֆրանկֆուրտի դպրոցներում, նրան նշանակեցին Բազելի համալսարանի փիլիսոփայության դասախոս, այդ պաշտոնում նա փոխարինեց իր նախկին դասախոսներից մեկին՝ Գուստավ Թայշմյուլլերին: Նա աշխատեց այնտեղ մինչև 1874 թվականը մինչև որ նման մի պաշտոն ստանձնեց Ենայի համալսարանում: Նա աշխատեց այնտեղ մինչև 1920 թվականը, 1920 թվականին Էյքենը անցավ թոշակի:

Էյքենը մահացել է՝ 1926 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, 80 տարեկան հասակում Ենայում:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jens Aden: Rudolf Christoph Eucken: Grundlinien einer neuen Weltanschauung. In Walter Jens (Hrsg.): Kindlers neues Literaturlexikon. 1988 ff., Bd. 5.
  • Wolfgang Beutin: Rudolf Eucken. In: Preisgekrönte: Zwölf Autoren und Autorinnen von Paul Heyse bis Herta Müller. Ausgewählte Werke, sprachkritisch untersucht. Peter Lang Verlag, Frankfurt am Main 2012, ISBN 978-3-631-63297-0, S. 55–76.
  • Peter Hoeres: Der Krieg der Philosophen. Die deutsche und britische Philosophie im Ersten Weltkrieg. Schöningh, Paderborn 2004, ISBN 3-506-71731-6.
  • Michael Schäfer: Kapitalismus und Kulturkrise. Walter Eucken und die Philosophie Rudolf Euckens. In: Swen Steinberg, Winfried Müller (Hrsg.): Wirtschaft und Gemeinschaft. Konfessionelle und neureligiöse Gemeinsinnsmodelle im 19. und 20. Jahrhundert (= Histoire. Bd. 43). Transcript, Bielefeld 2014, ISBN 3-83-7624064, 303−318.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]