Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն
գերմ.՝ Rudolf Christoph Eucken
գերմ.՝ Rudolf Eucken
Rudolf Christoph Eucken.jpg
Ծնվել էհունվարի 5, 1846(1846-01-05)[1][2][3][4][5]
ԾննդավայրԱուրիխ, Aurich, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա[6]
Վախճանվել էսեպտեմբերի 15, 1926(1926-09-15)[7][4][5] (80 տարեկանում)
Վախճանի վայրԵնա, Thuringia, Վայմարյան Հանրապետություն[6]
Մասնագիտությունփիլիսոփա, գրող, համալսարանի պրոֆեսոր և արձակագիր
Լեզուգերմաներեն[1]
Ազգությունգերմանացի
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիա
Flag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Վայմարյան Հանրապետություն
ԿրթությունԳյոթինգենի համալսարան
ԱնդամակցությունԷրֆուրտի կիրառական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա և Լինչեի ազգային ակադեմիա
ԱշխատավայրԵնայի համալսարան, Հարվարդի համալսարան և Բազելի համալսարան
ՊարգևներԳրականության Նոբելյան մրցանակ[8][9]
ԶավակներՎալտեր Օյքեն
Rudolf Eucken (signature).jpg
Rudolf Eucken Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Քրիստոֆ Էյքեն (գերմ.՝ Rudolf Christoph Eucken, հունվարի 5, 1846(1846-01-05)[1][2][3][4][5], Աուրիխ, Aurich, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա[6] - սեպտեմբերի 15, 1926(1926-09-15)[7][4][5], Ենա, Thuringia, Վայմարյան Հանրապետություն[6]), գերմանացի գրող և փիլիսոփա: 1908 թվականին նրան շնորհվել է գրականության Նոբելյան մրցանակ՝ «ճշմրատության նրա անկեղծ փնտրտուքների համար, նրա մտքի թափանցող ուժի և նրա լայն մտահորիզոնի և ոճային այն տաք և հզոր ներակայացման համար որոնց շնորհիվ իր ստեղծագործություններում նա զարգացրել է կյանքի իդեալիստական փիլիսոփայությունը»:

Ծնվել է 1846 թվականի հունվարի 5-ին Աուրիխում: Նրա հայրը՝ Ամո Էյքեն մահացել է, երբ նա դեռ երեխա էր, և նրան միայնակ դաստիարակել է իր մայրը՝ Իդա Մարիան: Նա սովորել է Աուրիխում որտեղ նրա ուսուցիչներից մեկը եղել է դասական բանասեր և փիլիսոփա Լյուդվիգ Վիլհելմ Մաքսիմիլիան Ռոյթերը (1803–1881)[10]: Հետագայում նա իր ուսումը շարունակել է Գյոթինգենի համալսարանում, որտեղ նրա դասախոսներից է եղել Հերման Լոթցեն, իսկ ավելի ուշ նա սովորել է Հումբոլդտի համալսարանում: Էյքենը դոկտորական է ստացել դասական բանասիրության և անտիկ պատմության բնագավառում Գյոթինգենի համալսարանում 1866 թվականին:

1871 թվականին, այն բանից հետո, երբ հինգ տարի աշխատեց որպես ուսուցիչ Բեռլինի, Հուսումի և Ֆրանկֆուրտի դպրոցներում, նրան նշանակեցին Բազելի համալսարանի փիլիսոփայության դասախոս, այդ պաշտոնում նա փոխարինեց իր նախկին դասախոսներից մեկին՝ Գուստավ Թայշմյուլլերին: Նա աշխատեց այնտեղ մինչև 1874 թվականը մինչև որ նման մի պաշտոն ստանձնեց Ենայի համալսարանում: Նա աշխատեց այնտեղ մինչև 1920 թվականը, 1920 թվականին Էյքենը անցավ թոշակի:

Էյքենը մահացել է՝ 1926 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, 80 տարեկան հասակում Ենայում:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jens Aden: Rudolf Christoph Eucken: Grundlinien einer neuen Weltanschauung. In Walter Jens (Hrsg.): Kindlers neues Literaturlexikon. 1988 ff., Bd. 5.
  • Wolfgang Beutin: Rudolf Eucken. In: Preisgekrönte: Zwölf Autoren und Autorinnen von Paul Heyse bis Herta Müller. Ausgewählte Werke, sprachkritisch untersucht. Peter Lang Verlag, Frankfurt am Main 2012, ISBN 978-3-631-63297-0, S. 55–76.
  • Peter Hoeres: Der Krieg der Philosophen. Die deutsche und britische Philosophie im Ersten Weltkrieg. Schöningh, Paderborn 2004, ISBN 3-506-71731-6.
  • Michael Schäfer: Kapitalismus und Kulturkrise. Walter Eucken und die Philosophie Rudolf Euckens. In: Swen Steinberg, Winfried Müller (Hrsg.): Wirtschaft und Gemeinschaft. Konfessionelle und neureligiöse Gemeinsinnsmodelle im 19. und 20. Jahrhundert (= Histoire. Bd. 43). Transcript, Bielefeld 2014, ISBN 3-83-7624064, 303−318.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]