Խասինտո Բենավենտե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Խասինտո Բենավենտե
իսպ.՝ Jacinto Benavente
Jacinto Benavente y Martinez.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 12, 1866({{padleft:1866|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Մադրիդ, Իսպանիա[5]
Վախճանվել է հուլիսի 14, 1954({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[6][1][2][7][7][3][4] (87 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մադրիդ, Իսպանիա[5] կամ Գալապագար, Մադրիդ, Իսպանիա
Մասնագիտություն դրամատուրգ, լրագրող, գրող և քաղաքական գործիչ
Լեզու իսպաներեն[6]
Ազգություն Իսպանացի
Քաղաքացիություն Իսպանիա
Կրթություն Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան
Ժանրեր Դրամատուրգիա և թատրոն
Անդամակցություն Իսպանիայի արքայական ակադեմիա
Պարգևներ Գրականության Նոբելյան մրցանակ[8][9] Mariano de Cavia Award և Hijo Predilecto de Madrid[10]
Jacinto Benavente Վիքիպահեստում

Խասինտո Բենավենտե ի Մարտինես (իսպ.՝ Jacinto Benavente y Martínez,օգոստոսի 12, 1866({{padleft:1866|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2][3][4], Մադրիդ, Իսպանիա[5] - հուլիսի 14, 1954({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[6][1][2][7][7][3][4], Մադրիդ, Իսպանիա[5] և Գալապագար, Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի դրամատուրգ «98 թվականի սերունդ», 1922 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, «փայլուն վարպետության համար, որով նա շարունակում է իսպանական դրամայի մեծանուն ավանդույթները»[11]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1866 թվականի օգոստոսի 12-ին Մադրիդում, բժշկի ընտանիքում: Ընտանիքը շատ կրթված էր և բավականին ունևոր: Նրա հայրը սիրում էր թատրոնը և ուներ լավ տնային գրադարան, բուժել է այդ ժամանակի շատ հայտնի մարդկանց: Մինչև 16 տարեկանը Խասինտոն արդեն գիտեր մի քանի լեզուներ և զբաղվում էր ինքնագործունեությամբ: 1882 թվականին նա ընդունվեց Մադրիդի համալսարան` սովորելու իրավաբանություն: Հոր մահից երկու տարի անց թողեց համալսարանը: Նա բարեկեցիկ կյանք էր վարում և եղել էր այն բուրժուական կազմակերպության անդամը, որը նկարագրում էր իր պիեսների մեծ մասում: Ճանապարհորդություններ է կատարել Անգլիայում, Ֆրանսիայում և Ռուսաստանում: Վերադառնալով Իսպանիա` կրկեսի կազմակերպմամբ է զբաղվել, բայց հետո նվիրվեց թատրոնին:

Բենավենտեի առաջին պիեսների հավաքածուն թողարկվել է 1892 թվականին, առաջին ներկայացումը երկու տարի անց է կայացել: 1899 թվականին դրամատուրգի գլխավորությամբ Մադրիդում բացվեց Գեղարվեստական թատրոն: Այդ թվականին էլ «Գրական կյանք» թերթի խմբագիր դարձավ, որը «1898 թվականի սերունդ»-ի գաղափարներն էր հրապարակում:

1908-1912 թվականներին «Անկողմնապահ» թերթում բաժին էր վարում և զբաղվում գրականության քննադատությամբ:

1912 թվականին դրամատուրգը ընտրվել է իսպանական լեզվի Թագավորական ակադեմիա, իսկ վեց տարի անց` խորհրդարան: Նա պարգևատրվել է Նոբելյան մրցանակով այն ժամանակ, երբ գտնվում էր Միացյալ Նահանգներում, որտեղ դասախոսություններ էր կարդում:

1920 թվականին դարձավ «Էսպանյոլ» մադրիդյան թատրոնի ռեժիսոր և առաջադրվել է Խորհրդարանի պատգամավորական ընտրություններին, բայց պարտություն է կրում:

1924 թվականին պարգևատրվել է ավելի հեղինակավոր Իսպանիայի Ալֆոնս Իմաստունի Մեծ խաչ մրցանակով և դարձել Մադրիդի պատվավոր քաղաքացի:

1933 թվականին Բենավենտեն մասնակցել է ԽՍՀՄ Ընկերների Միության ստեղծմանը և նույնիսկ ռուս հեղափոխականների կյանքի մասին պիես է գրել: Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ նա մնացել է հանրապետականների կողմում, հաղթանակից հետո Ֆրանկոն Արգենտինա գնաց, բայց մի քանի տարուց վերադարձել է և սկսել պաշտպանել նոր իշխանությունը[12]:

Բենավենտեն ամուսնացած չի եղել: Բայց խոսակցություններ կային, որ նա երիտասարդ տարիքում սիրավեպ է ունեցել մի մարմնամարզուհու հետ[13], ժամանակակից հետազոտողները հակված են այն կարծիքին, որ գրողը համասեռամոլ է եղել[12]:

Բենավենտեն մահացել է Մադրիդում 1954 թվականի հուլիսի 14-ին 88 տարեկանում` գրելով և բեմադրելով 172 պիեսներ:

Հիմնական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Rosas de otoño (1905).
  • Los Intereses creados (1907).
  • Señora ama (1908).
  • El Nietecito (1910).
  • La malquerida (1913).
  • La ciudad alegre y confiada (1916).
  • Campo de armiño (1916).
  • Lecciones de buen amor (1924).
  • La mariposa que voló sobre el mar (1926).
  • Pepa Doncel (1928).
  • Vidas cruzadas (1929).
  • Aves y pájaros (1940).
  • La honradez de la cerradura (1942).
  • La infanzona (1945).
  • Titania (1946).
  • La infanzona (1947).
  • Abdicación (1948).
  • Ha llegado Don Juan (1952).
  • El alfiler en la boca (1954).

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Малиновская Н. Р. У истоков «мыльной оперы» // Драматурги — лауреаты Нобелевской премии. — М., 1998. — C. 193—197.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Spanish Biographical Dictionary Real Academia de la Historia, 2009.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Discogs — 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118655280 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Internet Broadway Database — 2000.
  8. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1922/
  9. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  10. http://hemerotecadigital.bne.es/issue.vm?id=0003249123&page=5
  11. «1922 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակ» (անգլերեն)։ Նոբելյան հիմնադրամ։ Վերցված է 2008-10-17 
  12. 12,0 12,1 García Garzón J. I. La paradoja del comediógrafo // ABC
  13. Nebot V. Teatro fantástico de Jacinto Benavente en la dramaturgia modernista