Հենրիկ Սենկևիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Հենրիկ Սենկևիչ
լեհ.՝ Henryk Sienkiewicz
Henryk Sienkiewicz.PNG
Ի ծնե անուն Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz
Ծնվել է մայիսի 51846
Ծննդավայր Վոլյա Օկշեյսկա, Լեհաստան Լեհաստան
Վախճանվել է նոյեմբերի 15, 1916 (70 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վեվա, Շվեյցարիա Շվեյցարիա
Մասնագիտություն գրող
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Գրական ոճեր պատմական վեպեր, բելետրիստիկա
Ուշագրավ աշխատանքներ Q11719936?, Q927292?, Q2635106?, Q2389340?, Յո՞ երթաս, Խաչակիրներ և Q2981270?
Նշանակալի պարգևներ Գրականության Նոբելյան մրցանակ (1905)
Signature of Henryk Sienkiewicz.jpg
Henryk Sienkiewicz Վիքիպահեստում

Հենրիկ Սենկևիչ (լեհ.՝ Henryk Sienkiewicz, լրիվ անունը՝ Հենրիկ Ադամ Ալեքսանդր Պիուս Սենկևիչ, լեհ.՝ Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz, 1846թ. մայիսի 5, Վոլյա-Օկշեյսկա, Պոդլյաշիե, Լեհաստան, Ռուսական կայսրություն1916թ. նոյեմբերի 15, Վեվե, Շվեյցարիա), լեհ գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1905 թ)։

Գրել է բազմաթիվ պատմական վեպեր, այդ թվում «Կրակով և թրով» (1883-1884), «Ջրհեղեղ» (1884-1886), «Պան Վոլդիևսկի» (1887-1888) եռագրությունը (վերաբերվում է 17-րդ դարի երկրորդ կեսի Լեհաստանի և հարևան երկրների պատմությանը)։ «Յո՞ երթաս» («Quo vadis», 1894-1896) էպիկական վեպում պատկերվում են մ.թ. I դարի քրիստոնյաների նկատմամբ Ներոն կայսեր հալածանքները։ «Խաչակիրներ» վեպը (1897-1900) նվիրված է XIV-րդ դարի վերջին – XV-րդ դարի սկզբին Տևտոնյան միաբանության ծավալապաշտական նկրտումների դեմ լեհերի և լիտվացիների պայքարին։

Հենրի Սենկևիչի մի շարք երկեր թարգմանվել են հայերեն։ 1890-ականներից սկսած Սենկևիչի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունները լույս են տեսել «Արձագանք» («Հաղթող Բարդեկը», 1893, թիվ 82-91, «Յանկո երաժիշտը», 1894, «Երթանք նրա ետևից», 1894, թիվ 2-8, թարգմանությունը՝ Ք. Նարթամյանցի), «Մուրճ» («Առանց դավանանքի», 1891-1892, թարգմանությունը՝ Տիգրան Հովհաննիսյանի), «Տարազ» («Եղիր օրհնված», 1893, թիվ 22, թարգմանությունը՝ Ավետիք Իսահակյանի, «Աղբյուրի մոտ», 1893, թիվ 21-22, թարգմանությունը՝ Հ. Կարապետյանի), «Մշակ» («Սախեմ», 1899, թիվ 143, թարգմանությունը՝ Տ. Հովհաննիսյան) պարբերականներում և առանձին հրատարակությամբ («Պոզնանի ուսուցչի օրագրից», Շուշի, 1881, թարգմանությունը՝ Տ. Նազարյանի, «Յո երթաս», 1898, թարգմանությունը՝ Ստ. Լիսիցյանի)։ Հետագայում տպագրվել են Ա. Գոնտաքճյանի («Սրով և հրով», հ. 1-4, 1906-1907, «Ջրհեղեղ», 1913, «Պան Վոլոդրյովսկի», 1914, եռերգություն), Ստեփան Զորյանի («Երաժիշտ Յանկոն», Ե., 1955), Հ. Հարությունյանի («Խաչակիրները», 1957) և այլոց թարգմանությունները։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Բ. Բարսեղյան, Հենրիկ Սենկևիչը և հայ գրականությունը, Ե., 1978։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]