Հրով ու սրով (վեպ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox book.png
Հրով ու սրով
Ogniem i mieczem
Henryk Sienkiewicz-Ogniem i mieczem (1901) t.1.djvu
Հեղինակ Հենրիկ Սենկևիչ
Տեսակ գիրք
Ժանր պատմավեպ
Բնօրինակ լեզու լեհերեն
Ստեղծման տարեթիվ 1883
Շարք The Trilogy
Երկիր Flag of Poland.svg Լեհաստան
Հրատարակման տարեթիվ 1884
Ogniem i mieczem Վիքիպահեստում

Հրով ու սրով (լեհ.՝ Ogniem i mieczem), լեհ գրող Հենրիկ Սենկևիչի պատմավեպը: Առաջին անգամ հրատարակվել է «Ազգի ընկեր» ամսագրում 1884 թվականին: Նույն թվականին հրատարակվեց որպես առանձին գիրք: «Հրով ու սրով»-ը գրողի առաջին պատմավեպն է, մինչ այդ հրատարակվել էին մի քանի պատմվածքներ: Վեպը բացեց Սենկևիչի պատմական եռաշարքը, այնտեղ զետեղված են «Ջրհեղեղը» և «Պան Վոլոդիովսկին» վեպի գործողությունները տեղի է ունենում 1647-ից մինչև 1651 թվականը, նկարագրվում են Բոգդան Խմելնիցկու ապստամբության իրադարձությունները: Ինչպես ամբողջ եռաշարքի, այնպես էլ այս գրքի նպատակը, գրողի խոսքով, եղել է լեհերի «սրտերի ամրապնդում»՝ երկրի համար ծանր, անջատողական ու ազգային ապստամբությունների պարտության ժամանակաշրջանում: Վեպը միանգամից մեծ ճանաչում ձեռք բերեց:

1999 թվականին լեհ ռեժիսոր Եժի Գոփմանը գրքի հիման վրա ֆիլմ նկարեց: Չնայած նրան, որ գիրքը բացում է եռագրությունը, այն էկրանավորվեց վերջինը. «Պան Վոլոդիովսկին» և «Ջրհեղեղ»-ն էկրանավորվել էին 1969-1974 թվականներին:

Բովանդակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրքի երկրորդ հրատարակության պատկերազարդումը

Վեպը մանրամասնորեն նկարագրում է Բոգդան Խմելնիցկու գլխավորությամբ ուկրաինացի կազակների ապստամբությունը Ռեչ Պոսպոլիտայի դեմ: Նկարագրվում է Ժովտի Վոդիի ճակատամարտը, հիշատակվում են Կորսի և Պիլյավցամիի կռիվները, որոնք ավարտվեցին ապստամբների հաղթանակով: Գրքում մեծ ուշադրություն են դարձնում լեհերի միջև տեղի ունեցող պայքարին, որն ընթանում էր ըմբոստությունը խաղաղեցնել փորձող «խաղաղության խմբավորման» (գրքի էջերում այն ներկայացնում է սենատոր Ադամ Կիսելը), և «պատերազմի խմբավորման» միջև, որի գաղափարական ղեկավարը Իշխան Երեմյա Վիշնևցկին էր:

Վերջինիս կերպարը, որը վեպի գլխավոր հերոսներից մեկն է, գրքում իդեալականացվում է: Մանրամասնորեն նկարագրվում է Խմելնիցկու զորքերի կողմից Զբառաժայի պաշարումը: Գրքում նկարագրվում է Բերեստեչկի ճակատամարտը, որը ավարտվեց կազակների զորքի լիակատար պարտությամբ:

Կերպարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրքում գործում է ինչպես մտացածին հերոսներ, օրինակ գրքի գլխավոր հերս Յան Շետուսկին, նրա սիրեցյալը` Ելենա Կուցևիչը, նրա սպասավոր Րեդզյանը, Լոնգին Պոբիյատկան, այնպես էլ` իրական պատմական դեմքեր:

Գործող անձիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Երեմյա Վիշնիևսկի Իշխան, լեհական սեփականատեր, Խմելիցկու գլխավոր զինվորական հակառակորդը
  • Բոգդան Խմիլնիցկի, ապստամբության ղեկավարը
  • Յան Կազիմիր, լեհական թագավոր
  • Տուգայ-Բեյ, թաթարական մուրզա, Խմելնիցկու դաշնակիցը
  • Ադամ Կիսել, լեհական սենատոր, խաղաղ խմբավորման ղեկավարը
  • Իվան Բոգուն, կազակների գնդապետ
  • Իվան Վիգովսկի, Զապորոժսկյան զորքերի գլխավոր գրագիր
  • Մաքսիմ Կրիվոնոս, կազակների հրամանատար
  • Յանուշ Տիշկեվիչ, կիեվյան վոեվոդ:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Հրով և սրով» litportal.ru կայքում