Ջոն Գոլսուորսի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ջոն Գոլսուորսի
John Galsworthy 2.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 14, 1867({{padleft:1867|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Q32508?
Վախճանվել է հունվարի 31, 1933({{padleft:1933|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})[1][2] (65 տարեկանում)
Վախճանի վայր Լոնդոն[2]
Մասնագիտություն դրամատուրգ, գրող և վիպագիր
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Կրթություն Հերոու դպրոց
Ալմա մատեր Հերոու դպրոց
Նշանակալի պարգևներ Գրականության Նոբելյան մրցանակ
Autograph Galsworthy.svg
John Galsworthy Վիքիպահեստում

Ջոն Գոլսուորսի (անգլ.՝ John Galsworthy; 1867 թ. օգոստոսի 14 , Քինգսթոն Հիլլում, Սուրեյ կոմսություն - 1933 թ. հունվարի 31, Լոնդոն), անգլիացի արձակագիր և դրամատուրգ, «Ֆորսայթների պատմությունը» (The Forsyte Saga, 1906-1921) վիպաշարի հեղինակ։ Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1932

Կյանք[խմբագրել]

Ջոն Գոլսուորսին ծնվել է Քինգսթոն Հիլլում, Անգլիա։ Ծնողներն էին Ջոն և Բլանշե Բեյլեյ Գոլսուորսիները։ Ծնվել է մեծահարուստի ընտանիքում։ Հաճախել է Հերրոու և Նյու Քոլեջը Օքսֆորդում։ Սովորել է փաստաբանի մասնագիտություն։ 1890 թվականին հրավիրվում է դատարանում աշխատելու։ Սակայն նա ոգեշնչված չէր իրավաբանության ոլորտում աշխատելու մտքով։ Նա փոխարենը ճանապարհորդում էր արտասահման՝ ընտանեկան բեռնափոխադրումների բիզնեսը կառավարելու։ Այս ճանապարհորդությունների ընթացքում Ջոնը հանդիպում է Ժոզեֆ Քոնրեյդին։ Ապագա նովելիստները դառնում են մոտ ընկերներ։ 1895 թվականին Գոլսուորսին սիրային կապի մեջ է մտնում Ադա Կուպերի (1864–1956) հետ։ Վերջինս Ջոնի զարմիկի կինն էր։ Ադայի ամուսնալուծությունից տաս տարի անց՝ 1905 թվականի սեպտեմբերի 23-ին նրանք ամուսնանում են և միասին են ապրում մինչև Ջոնի մահը (1933

Գոլսուորսիի կարճ պատմությունների առաջին հավաքածուն լույս է տեսել 1897 թվականին։ Սա և դրան հաջորդող մի շարք աշխատանքներ հրատարակվել են Ջոն Սինջոն կեղծանվան տակ։ Նա սկսել է իր սեփական անունով տպագրել գրքերը 1904 թվականին լույս տեսած "Կղզու Փարիսեցիները"-ից հետո։ Նրա առաջին երկար վեպը (Ջոսելին) հրատարակվել է Ջոն Սինջոն անվան տակ. ավելի ուշ նա չցանկացավ վերահրատակել այն իր անվան տակ։ Գոլսուորսիի առաջին պիեսը "Ոսկյա տուփ"-ն է, որը լույս է տեսել 1906 թվականին։</ref> Հաջողություն ունենալուց հետո նա գրում է "Սեփականության մարդը" (1906). այն Ֆորսայթների եռագրության առաջին մասն է։ Նա գրում է և վեպեր և պիեսներ, սակայն ավելի հայտնի դարձավ իր պիեսների շնորհիվ։ Հիմա Գոլսուորսին ավելի շատ հայտնի է իր նովելներով՝ մասնավորապես "Ֆորսայթների պատմությունը" վիպաշարով։ Այն վեց վեպից և երկու եռերգությունից բաղկացած վիպաշար է միանուն ընտանիքի և միմյանց հետ կապված կյանքերի մասին։ Այս գրքերում նկարագրվում է հասարակական դասակարգը, հատկապես վերին-միջին դասին պատկանող մարդիկ։

Նա համարվում է Էդվարդ թագավորի ժամանակակից գրողներից մեկը, ով մարտահրավեր նետեց Վիկտորիայի Անգլիային նախորդող գրականությունում նկարագրվող հասարակության իդեալներին։

Իր գրվածքներով Գոլսուորսին տարբեր խնդիրների մասին էր բարձրաձայնում՝ բարեփոխումներ բանտի համակարգում, կանանց իրավունքներ, կենդանիների բարեկեցություն և գրաքննության հակադրություն։ Համաշխարհային Առաջին Պատերազմի ընթացքում նա աշխատում էր Ֆրանսիայում՝ հիվանդանոցում, քանի որ տարիքն անց էր պատերազմին մասնակցելու համար։ 1921 թվականին ընտրվում է "Փեն" գրական ակումբի նախագահ։ 1932 թվականին արժանանում է նոբելյան մրցանակի։ Շատ թույլ զգալու պատճառով ի վիճակի չի լինում ներկա գտնվել մրցանակաբաշխությանը, իսկ դրանից վեց շաբաթ անց մահանում է կաթվածից։

Գոլսուորսին կյանքի վերջին 7 տարիները անցկացրել է Բըրիում։ Մահացել է ուղեղի ուռուցքից իր լոնդոնյան տանը։ Համաձայն կտակի՝ նրա աճյունը պետք է դիակեզվեր, իսկ մոխիրը պետք է շաղ տային ինքնաթիռից Սաութ Դաունի տարածքում։ [3] Ջոնի մահից հետո նրա գրականության ժողովրդականությունը նվազեց, սակայն 1967 թվականին արված "Ֆորսայթների սագայի" հաջող ադապտացիայից հետո նորից հետաքրքրություն ցուցաբերվեց նրա աշխատանքներին։

Ջոն Գոլսուորսիի կողմից գրված մի շարք նամակներ և թղթեր պահվում են Բըրմինգհեմ համալսարանի հատուկ հավաքածուներում։ 2007 թվականին Քինգսթոն համալսարանը նոր մասնաշենք է բացում և անվանում նրա անունով։ Նրա անունով է նաև կոչվում Քինգսթոնում Գոլսուորսիի ճանապարհը։

Ադապտացիաներ[խմբագրել]

"Ֆորսայթների պատմությունը" բազմիցս էկրանավորվել է. "Ֆորսայթներից այդ կինը" (1949) -ռեժիսոր Կոմփթոն Բեննեթ ԲիԲիՍիի հեռուստատեսային դրաման (1967) , որի ռեժիսորներն են Ջեյմս Սելլան Ջոնսը և Դեյվիդ Գայսը։ Գրանադայի հեռուստատեսային դրաման(2002)- ռեժիսոր Քրիստոֆեր Մենաուլ "Մաշկային խաղ"-ը ադապտացվել և նկարահանվել է ռեժիսոր Ալֆրեդ Հիթչկոկի կողմից 1931 թվականին։ "Փախուստ"-ը նկարահանվել է 1930 և 1948 թվականներին։ "Գետի վրայով" աշխատանքի հիման վրա 1934 թվականին նկարահանվել է "Եվս մեկ գետ" ֆիլմը. ռեժիսորն է Ջեյմս Վեյլը։ "Առաջինն ու վերջին"-ը կարճ պիեսը ադապտացվել է "21 օր" ֆիլմի։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 Record #118689371 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 Գրականագիտական համառոտ հանրագիտարան — Т. 2.
  3. Geoffrey Harvey, Galsworthy, John (1867–1933), Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, May 2006, accessed 29 July 2012