Մարսել Պրուստ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Մարսել Պրուստ
ֆր.՝ Marcel Proust
Marcel Proust 1895.jpg
Ծննդյան անուն Վալենտին Լուի-Ժորժ-Էժեն-Մարսել Պրուստ
Ծնվել է հուլիսի 10, 1871({{padleft:1871|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10]
Ծննդավայր Փարիզ, Ֆրանսիա[11]
Վախճանվել է նոյեմբերի 18, 1922({{padleft:1922|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[12][11][2][4][5][6][7][9][10] (51 տարեկանում)
Վախճանի վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[11]
Գրական անուն Bernard d'Algouvres[13], Dominique, Horatio, Marc-Antoine, Écho և Laurence
Մասնագիտություն վիպասան, ակնարկագիր,
քննադատ
Լեզու ֆրանսերեն
Ազգություն ֆրանսիացի
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Կրթություն Կոնդորսե լիցեյ և Փարիզի քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտ
Ժանրեր վեպ և էսսե
Գրական շարժումներ մոդեռնիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Within a Budding Grove, In Search of Lost Time և Jean Santeuil
Աշխատավայր Le Figaro
Պարգևներ Գոնկուրյան մրցանակ և Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ[14]
Համատեղ ապրող Reynaldo Hahn
Marcel Proust signature.svg
Մարսել Պրուստ Վիքիքաղվածքում
Marcel Proust Վիքիպահեստում

Վալանտըն Լուի Ժորժ Ըյոժեն Մարսել Պրուստ (ֆր.՝ Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust, հուլիսի 10, 1871({{padleft:1871|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10], Փարիզ, Ֆրանսիա[11] - նոյեմբերի 18, 1922({{padleft:1922|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[12][11][2][4][5][6][7][9][10], Փարիզ, Ֆրանսիա[11]), ֆրանսիացի նշանավոր վիպասան, ակնարկագիր և քննադատ, մոդեռնիզմի ներկայացուցիչ։ Պրուստի հիմնական երկը «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» (ֆր.՝ À la recherche du temps perdu) 7 վեպից բաղկացած վիպաշարն է (հատորներ 1-16, 1913-1927, վերջին 6 հատորները հրատարակվել են հետմահու), որը համարվում է 20-րդ դարի համաշխարհային գրականության ամենակարևոր ստեղծագործություններից մեկը։

Մարսել Պրուստը ծնվել է կիրթ և բարեկեցիկ կյանքով ապրող ընտանիքում։ Նրա հայրը ականավոր համաճարակաբան էր, ֆրանսիական կառավարության խորհրդական՝ համաճարակների դեմ պայքարի գծով և բժշկական ինստիտուտի պրոֆեսոր էր Փարիզում: Փոքրուց Մարսելը եղել է առողջապես թույլ երեխա և իր ամբողջ կյանքում ունեցել է ասթմայից առաջացած լուրջ շնչառական դժվարություններ: Պատանեկության տարիներին նա հաճախում է արիստոկրատական սալոններ, սրահներ, որտեղ մտերմանում է այնպիսի արտիստների և բանաստեղծների հետ, ովքեր նպաստեցին նրա համաշխարհային համբավի ձևավորմանը: Օգտվելով ֆինանսապես ապահով իր վիճակի ընձեռած հնարավորությունից, նա չի աշխատում և 1895-ին սկսում է գրել մի վեպ, որը մնում է առանձին մասերի բաժանված վիճակում (հրատարակվում է 1952 թվականին իր մահից հետո՝ «Jean Santeuil», «Ժան Սանտոյ» վերնագրով):

1900 թվականին նա թողնում է իր սկսած նախագիծը և ճանապարհորդում դեպի Վենետիկ և Պադուա, որպեսզի բացահայտի արվեստի գործերը՝ հետևելով Ջոն Ռյոսկինի քայլերին: Արդյունքում նա հրատարակում է հոդվածներ և թարգմանում երկու գիրք՝«La Bible d'Amiens»,«Ամիենի Աստվածաշունչը» և «Sésame et les Lys»«Սեզամն ու շուշանները»: 1907 թվականին Մարսել Պրուստը սկսում է գրել իր հայտնի «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» (« A la recherche du temps perdu») ստեղծագործությունը, որի յոթ հատորը («Du côté de chez Swann») հրատարակվել է 1913 թվականին, և իր մահից հետո` 1927 թվականին: Երկրորդ հատորը՝« À l'ombre des jeunes filles en fleurs» արժանացել է Գոնկուրյան մրցանակի /prix Goncourt 1919 թվականին: Մարսել Պրուստը մահացել է 1922 թվականի նոյեմբերի 18-ին բրոնխիտի և դրա բարդացման հետևանք թոքախտի պատճառով: Նա թաղված է Փարիզի Պեռ-Լաշեզ գերեզմանատանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118596799 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Valentin Louis Georges Eugène M Proust ministère de la Culture.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 RKDartists
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Internet Broadway Database — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Nationalencyklopedin — 1999.
  8. 8,0 8,1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Discogs — 2000.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 11,8 Пруст Марсель // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  12. 12,0 12,1 12,2 Le Figaro Paris: 1922. — P. 1. — ed. size: 322497 — ISSN 0182-5852
  13. https://books.google.fr/books?isbn=2368414975
  14. Base Léonore ministère de la Culture.