Պոլ Վալերի
Պոլ Վալերի ֆրանսերեն՝ Paul Valéry | |
|---|---|
| Ծննդյան անուն | ֆրանսերեն՝ Ambroise Paul Toussaint Jules Valéry |
| Ծնվել է | հոկտեմբերի 30, 1871[1][2][3][…] |
| Ծննդավայր | Սետ, Էրո, Ֆրանսիա[4][5][6] |
| Վախճանվել է | հուլիսի 20, 1945[7][4][1][…] (73 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Փարիզ, Ֆրանսիա[4][5][6] |
| Գերեզման | Cimetière Marin, Sète |
| Գրական անուն | Doris[8] |
| Մասնագիտություն | փիլիսոփա, բանաստեղծ, լրագրող, գրող, ակնարկագիր, գրական քննադատ, համալսարանի դասախոս և լիբրետիստ |
| Լեզու | ֆրանսերեն[9] |
| Քաղաքացիություն | |
| Կրթություն | Կոնդորսե լիցեյ |
| Ուշագրավ աշխատանքներ | Les principes d’an-archie pure et appliquée? և La Crise de l’esprit? |
| Անդամակցություն | Ֆրանսիական ակադեմիա[10], Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական ՊԵՆ ակումբ, Q3550275? և Société des poètes français? |
| Աշխատավայր | Կոլեժ դե Ֆրանս[11] և Le Figaro |
| Պարգևներ | |
| Ամուսին | Jeannie Valéry?[5] |
| Զավակներ | Agathe Rouart-Valéry?[5] |
| Պոլ Վալերի Վիքիքաղվածքում | |
| Պոլ Վալերի Վիքիդարանում | |
Պոլ Վալերի (ֆրանսերեն՝ Ambroise-Paul-Toussaint-Jules Valéry, հոկտեմբերի 30, 1871[1][2][3][…], Սետ, Էրո, Ֆրանսիա[4][5][6] - հուլիսի 20, 1945[7][4][1][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[4][5][6]), ֆրանսիացի բանաստեղծ։ Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1927)։ Կրթությամբ՝ իրավաբան։
Գործունեություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պոլ Վալերիի ստեղծագործությունը ձևավորվել է 19-րդ դարի վերջի սիմվոլիստների, գլխավորապես՝ Ստեֆան Մալարմեի ազդեցությամբ։ 90-ական թվականներին հանդես է եկել բանաստեղծություններով («Հին բանաստեղծությունների ալբոմ», 1920, ժողովածու)։ Այնուհետև հրատարակել է էսսեներ՝ պարարվեստի, նկարչության, ճարտարապետության, Մալարմեի, Ստենդալի, Շառլ Բոդլերի մասին, ինչպես նաև «Մի երեկո պր-ն Տեստի հետ» (1896) գրական-փիլիսոփայական ստեղծագործությունը։ Հայտնի է դարձել «Երիտասարդ Պարքը» պոեմով և նույն վերնագիրը կրող բանաստեղծությունների ժողովածուով (1917)։ Այնուհետև տպագրվել են «Ծովային գերեզմանոցը» (1920) պոեմը և «Թովչանքներ» (1922) պոեմների ու բանաստեղծությունների ժողովածուն։ 1941 թվականին հրատարակվել է Վալերիի «Իմ Ֆաուստը» վերջին պոեմը (անավարտ)։ Բանաստեղծի պոեզիայի «ինտելեկտուալիզմը» պատրանքային է․ իշխում է այն միտքը, թե բանականությունն անկարող է թափանցել իրերի էության մեջ։ Պոլ Վալերիի ստեղծած կերպարների և ասոցիացիաների աշխարհը, թեև տրամաբանական պարզ կառուցվածք ունի, բայց փակ է, ծայրահեղ սուբյեկտիվ, գերհագեցած է սիմվոլներով, հնարամիտ փոխաբերություններով։
Հայերեն հրատարակություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ճանաշյան Մ․, Պոլ Վալերի և իր բանաստեղծությունը, Վենետիկ, 1947։
- Ծաղկաքաղ ֆրանսիական դասական քնարերգության (ժողովածու), Երևան, «Սովետական գրող», 1976
- Պարոն Տեստ (էսսե), Երևան, «Աննա և Միքայել», 1996
- Ոգու քաղաքականություն (էսսեներ), Երևան, «Սարգիս Խաչենց եւ Փրինթինֆո», 2005
- Էվպալինոս կամ ճարտարապետ (էսսեներ), Երևան, «Սարգիս Խաչենց եւ «Փրինթինֆո», 2011
- Մեր ճակատագիրը և գրականությունը, «Գարուն», 1997, № 2:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- 1 2 Paul Ambroise Valery (նիդերլ.)
- 1 2 Ambroise Paul Toussaint Valery (ֆր.) — ministère de la Culture.
- 1 2 3 4 5 6 Валери Поль // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 3 4 5 6 Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)
- 1 2 3 4 Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
- 1 2 Internet Movie Database — 1990.
- ↑ Chimère (1891-1893)
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118625985 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Paul_Valery
- ↑ Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ
- ↑ http://www2.culture.gouv.fr/public/mistral/leonore_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_1=Cnoms&VALUE_1=valery&FIELD_2=PRENOMS&VALUE_2=paul&FIELD_3=DATE%2dNSS&VALUE_3=&FIELD_4=LIEU%2dNSS&VALUE_4=&FIELD_5=Nom%20de%20jeune%20fille&VALUE_5=&FIELD_6=SEXE&VALUE_6=%20&FIELD_7=COTE&VALUE_7=&NUMBER=1&GRP=0&REQ=%28%28valery%29%20%3aNOM%2cNOM2%2cNOM%2dJF%2cNOM%2dMARI%2cSURNOM%2cNOTES%20%20ET%20%20%28%28paul%29%20%3aPRENOMS%20%29%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4%24%2534P&SPEC=9&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=1&MAX3=100&DOM=All
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Պոլ Վալերի. «Էվպալինոս կամ ճարտարապետ» - Հրապարակ
- պոեզիա և փիլիսոփայություն. պոլ վալերի Արխիվացված 2021-12-17 Wayback Machine
- Էվպալինոս կամ ճարտարապետ - Զանգակ
| Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պոլ Վալերի» հոդվածին։ |
| Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պոլ Վալերի» հոդվածին։ |
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պոլ Վալերի» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||||||

| Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 11, էջ 232)։ |
- Հոկտեմբերի 30 ծնունդներ
- 1871 ծնունդներ
- Ֆրանսիայում ծնվածներ
- Հուլիսի 20 մահեր
- 1945 մահեր
- Փարիզ քաղաքում մահացածներ
- Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
- Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գրողներ այբբենական կարգով
- Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
- 20-րդ դարի փիլիսոփաներ
- 20-րդ դարի բանաստեղծներ
- Ֆրանսիացի իրավաբաններ
- Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
- Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով