Պոլ Վալերի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պոլ Վալերի
ֆր.՝ Paul Valéry
Paul Valéry - photo Henri Manuel.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 30, 1871(1871-10-30)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՍետ[4]
Վախճանվել էհուլիսի 20, 1945(1945-07-20)[5][4][1][…] (73 տարեկան)
Վախճանի վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[4]
ԳերեզմանCimetière Marin, Sète
Մասնագիտությունփիլիսոփա, բանաստեղծ, լրագրող, գրող, ակնարկագիր, պրոֆեսոր և գրական քննադատ
Լեզուֆրանսերեն[1]
Ազգությունֆրանսիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
ԿրթությունԿոնդորսե լիցեյ
ԱնդամակցությունՖրանսիական ակադեմիա[6], Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական ՊԵՆ ակումբ և Q3550275?
ԱշխատավայրԿոլեժ դե Ֆրանս[7] և Le Figaro
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ[8] և Louis Barthou Prize?
ԱմուսինJeannie Valéry?
ԶավակներAgathe Rouart-Valéry?
Firma Valery Paul.jpg
Պոլ Վալերի Վիքիքաղվածքում
Պոլ Վալերի Վիքիդարանում
Paul Valéry Վիքիպահեստում

Պոլ Վալերի (ֆր.՝ Ambroise-Paul-Toussaint-Jules Valéry, 1871-1945), ֆրանսիացի բանաստեղծ։ Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1927)։ Կրթությամբ՝ իրավաբան։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոլ Վալերիի ստեղծագործությունը ձևավորվել է 19-րդ դարի վերջի սիմվոլիստների, գլխավորապես՝ Ստեֆան Մալարմեի ազդեցությամբ։ 90-ական թվականներին հանդես է եկել բանաստեղծություններով («Հին բանաստեղծությունների ալբոմ», 1920, ժողովածու)։ Այնուհետև հրատարակել է էսսեներ՝ պարարվեստի, նկարչության, ճարտարապետության, Մալարմեի, Ստենդալի, Շառլ Բոդլերի մասին, ինչպես նաև «Մի երեկո պր-ն Տեստի հետ» (1896) գրական-փիլիսոփայական ստեղծագործությունը։ Հայտնի է դարձել «Երիտասարդ Պարքը» պոեմով և նույն վերնագիրը կրող բանաստեղծությունների ժողովածուով (1917)։ Այնուհետև տպագրվել են «Ծովային գերեզմանոցը» (1920) պոեմը և «Թովչանքներ» (1922) պոեմների ու բանաստեղծությունների ժողովածուն։ 1941 թվականին հրատարակվել է Վալերիի «Իմ Ֆաուստը» վերջին պոեմը (անավարտ)։ Բանաստեղծի պոեզիայի «ինտելեկտուալիզմը» պատրանքային է․ իշխում է այն միտքը, թե բանականությունն անկարող է թափանցել իրերի էության մեջ։ Պոլ Վալերիի ստեղծած կերպարների և ասոցիացիաների աշխարհը, թեև տրամաբանական պարզ կառուցվածք ունի, բայց փակ է, ծայրահեղ սուբյեկտիվ, գերհագեցած է սիմվոլներով, հնարամիտ փոխաբերություններով։

Հայերեն հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ճանաշյան Մ․, Պոլ Վալերի և իր բանաստեղծությունը, Վենետիկ, 1947։
  • Ծաղկաքաղ ֆրանսիական դասական քնարերգության (ժողովածու), Երևան, «Սովետական գրող», 1976
  • Պարոն Տեստ (էսսե), Երևան, «Աննա և Միքայել», 1996
  • Ոգու քաղաքականություն (էսսեներ), Երևան, «Սարգիս Խաչենց եւ Փրինթինֆո», 2005
  • Էվպալինոս կամ ճարտարապետ (էսսեներ), Երևան, «Սարգիս Խաչենց եւ «Փրինթինֆո», 2011

Առցանց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Պոլ Վալերի հոդվածին
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 232 CC-BY-SA-icon-80x15.png