Տագանրոգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
Դրոշ Զինանշան

ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
Հիմնադրված է1698 թ.
Մակերես95 կմ²
ԲԾՄ30 մետր
Բնակչություն249 848 մարդ (հունվարի 1, 2018)[1]
Ժամային գոտիUTC+3
Հեռախոսային կոդ8634
Փոստային դասիչ347900–347960
Պաշտոնական կայքtagancity.ru(ռուս.)
Տագանրոգ (Ռուսաստան)##
Տագանրոգ (Ռուսաստան)

Տագանրոգ (ռուս.՝ Таганрог), քաղաք (1775 թվականից) Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում, նավահանգիստ Ազովի ծովի Տագանրոգ ծոցի ափին։ Ունի երկաթուղային կայարան։ 285 հազար բնակչություն (1983)։ Տագանրոգը ԽՍՀՄ հարավի ինդուստրիալ կարևոր կենտրոնն Է։ Մարզի արդյունաբերական արտադրանքի մոտ 1/6 թվականը բաժին է ընկնում Տագանրոգի ավելի քան 40 արդյունաբերական ձեռնարկություններին։ Զարգացած են մետալուրգիան, մեքենաշինությունը, մետաղամշակումը («Կրասնի կոտելշչիկ», կոմբայնների, նավանորոգման, դարբնոցամամլիչային սարքավորումների և այլ գործարաններ), սննդի, թեթև և շինանյութերի արդյունաբերությունը։ Կան 2 բուհ, մետալուրգիական, մեխանիկական, մեքենաշինական, ծովային սարքաշինության և այլ տեխնիկումներ, բժշկական և երաժշտական ուսումնարաններ, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան, պատկերասրահ։ Հիմնադրել է Պետրոս I-ը, որպես ամրոց, 1698 թվականին։ 18-րդ դարի 80-ական թվականներ եղել է արտաքին առևտրական նավահանգիստ, 1802 թվականից՝ քաղաքապետության կենտրոն։ 1869 թվականին երկաթուղով միացել է Խարկովին և Դոնի Ռոստովին։ 1920-1924 թվականներին եղել է օկրուգային քաղաք ՈւԽՍՀ Դոնեցկի մարզում, 1924-1934 թվականներին՝ Հյուսիս-Կովկասյան, 1934-1937 թվականներին՝ Ազով-Սևծովյան երկրամասերի, 1937 թվականից՝ Ռոստովի մարգի կազմում։ Անտոն Չեխով ծննդավայրն Է, այստեղ է նրա թանգարանը։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնադրել է Պետրոս I1698 թվականին՝ Տագան Ռոգ հրվանդանի վրա, որպես ամրոց և ռուսական Ազովյան ռազմածովային նավատորմի բազա։ Անվանումը ստացել է հրվանդանի անունից, որը կազմված է թյուրքական տագան ՝ «կասկարա, կրակարան» և ռոգ (ռուս.՝ рог)՝ «ելուստ, հրվանդան» բառերից։ Հրվանդանում կասկարայի մեջ կրակ էին վառում, որը ծառայում էր որպես փարոս․ ուստի անվանումն արտահայտում էր «փարոսի հրվանդան» իմաստը[2]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության թվաքանակը
1811[3]1840[3]1856[3]1863[3]1897[4]1914[3]1923[3]
740022 50018 50042 40051 00068 40068 300
1926[4]1931[3]1939[5]1956[6]1959[7]1962[3]1967[3]
86 000120 000188 781189 000202 062220 000245 000
1970[8]1973[3]1975[9]1976[10]1979[11]1982[12]1985[13]
254 154268 000272 000272 000276 444283 000286 000
1986[10]1987[14]1989[15]1990[16]1991[10]1992[10]1993[10]
286 000295 000291 622292 000294 000293 000292 000
1994[10]1995[13]1996[13]1997[17]1998[13]1999[18]2000[19]
291 000291 000290 000291 000289 000287 600284 400
2001[13]2002[20]2003[3]2004[21]2005[22]2006[23]2007[24]
280 900281 947281 900277 300273 000268 600264 400
2008[25]2009[26]2010[27]2011[28]2012[29]2013[30]2014[31]
260 700257 611257 681257 221256 565254 783253 587
2015[32]2016[33]2017[34]
253 040251 050250 287

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаFederal State Statistics Service.
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս» 
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 «Народная энциклопедия «Мой город». Таганрог»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-23-ին։ Վերցված է 2013-10-23 
  4. 4,0 4,1 «Города с численностью населения 100 тысяч и более человек»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-17-ին։ Վերցված է 2013-08-17 
  5. «Великая Отечественная война. Юбилейный статистический сборник. 2015»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-04-23-ին։ Վերցված է 2015-04-23 
  6. «Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство. Москва. 1956»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-26-ին։ Վերցված է 2013-10-26 
  7. «Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу» (ռուսերեն)։ Демоскоп Weekly։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-28-ին։ Վերցված է 2013-09-25 
  8. «Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.» (ռուսերեն)։ Демоскоп Weekly։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-28-ին։ Վերցված է 2013-09-25 
  9. Российский статистический ежегодник, 1998 год
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 «Российский статистический ежегодник. 1994»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-18-ին։ Վերցված է 2016-05-18 
  11. «Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.» (ռուսերեն)։ Демоскоп Weekly։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-28-ին։ Վերցված է 2013-09-25 
  12. Народное хозяйство СССР 1922-1982 (Юбилейный статистический ежегодник)
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 «Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-05-12-ին։ Վերցված է 2015-05-12 
  14. Народное хозяйство СССР за 70 лет : юбилейный статистический ежегодник : [арх. 28 Հունիսի 2016] / Государственный комитет СССР по статистике. — Москва : Финансы и статистика, 1987. — 766 с.
  15. «Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-22-ին 
  16. Российский статистический ежегодник.2002 : Стат.сб. / Госкомстат России. – М. : Госкомстат России, 2002. – 690 с. – На рус. яз. – ISBN 5-89476-123-9 : 539.00.
  17. «Российский статистический ежегодник. 1997 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-22-ին։ Վերցված է 2016-05-22 
  18. «Российский статистический ежегодник. 1999 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-06-14-ին։ Վերցված է 2016-06-14 
  19. «Российский статистический ежегодник. 2000 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-06-13-ին։ Վերցված է 2016-06-13 
  20. «Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-03-ին 
  21. «Российский статистический ежегодник. 2004 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-06-09-ին։ Վերցված է 2016-06-09 
  22. «Российский статистический ежегодник, 2005 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-09-ին։ Վերցված է 2016-05-09 
  23. «Российский статистический ежегодник, 2006 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-10-ին։ Վերցված է 2016-05-10 
  24. «Российский статистический ежегодник, 2007 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-11-ին։ Վերցված է 2016-05-11 
  25. «Российский статистический ежегодник, 2008 год»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-12-ին։ Վերցված է 2016-05-12 
  26. «Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-01-02-ին։ Վերցված է 2014-01-02 
  27. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года. Том 1. Численность и размещение населения Ростовской области
  28. Ростовская область. Оценка численности населения на 1 января 2009-2015 гг.
  29. «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-05-31-ին։ Վերցված է 2014-05-31 
  30. «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов)»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-11-16-ին։ Վերցված է 2013-11-16 
  31. «Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-02-ին։ Վերցված է 2014-08-02 
  32. «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-08-06-ին։ Վերցված է 2015-08-06 
  33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
  34. «Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года»։ 2017-07-31։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-07-31-ին։ Վերցված է 2017-07-31 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 539