Նիկոլայ Ֆեդոսեև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նիկոլայ Ֆեդոսեև
Nikolaj Fedoseev.jpg
Ծնվել է մայիսի 9, 1871(1871-05-09)
Ծննդավայր Nolinsk, Q4327157?, Վյատկայի գավառ, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել է հուլիսի 4, 1898(1898-07-04) (27 տարեկանում)
Մահվան վայր Վերխոլենսկ (գյուղ, Կաչուգսկի շրջան), Կաչուգսկի շրջան, Իրկուտսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ[1]
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտություն հեղափոխական

Նիկոլայ Եվգրաֆովիչ Ֆեդոսեև (ռուս.՝ Николай Евгрáфович Федосéев, մայիսի 9, 1871(1871-05-09), Nolinsk, Q4327157?, Վյատկայի գավառ, Ռուսական կայսրություն[1] - հուլիսի 4, 1898(1898-07-04), Վերխոլենսկ (գյուղ, Կաչուգսկի շրջան), Կաչուգսկի շրջան, Իրկուտսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ[1]), Ռուսաստանում մարքսիզմի առաջին պրոպագանդիստներից։

Ծնվել է քննիչի ընտանիքում։ Սովորել է Կատանի գիմնազիայում, ինքնուրույն ուսումնասիրել է մարքսիզմը։ Հեղափոխական պրոպագանդայի համար 1887 թվականին հեռացվել է գիմնազիայից։ 1888 թ.-ից սկսել է կազմակերպել մարքսիստական խմբակներ (1888-ի հոկտեմբերից մինչև 1889-ի մայիսը դրանցից մեկի անդամ է եղել նաև Վլադիմիր Իլյիչ Լենինը)։ 1889 թվականին ձերբակալվել, իսկ 1890 թ. բանտարկվել է Պետերբուրգում։

1892 թ.-ին հեղափոխական աշխատանք է կատարել Վլադիմիրում, կապեր հաստատել այլ քաղաքների մարքսիստների հետ։ 1892 թ. սեպտեմբերին կրկին բանտարկվել Է։ Վլադիմիրի բանտում եղած ժամանակ նամակագրություն է ունեցել Լենինի հետ։ 1893 թ. աքսորվել է Սոլվիչեգոդսկ, 1895 թ. Արևելյան Սիբիր։ Ինքնասպան է եղել։

Նիկոլայ Ֆեդոսեևը մի շարք աշխատությունների հեղինակ Է, որոնցում մարքսիզմի դիրքերից վերլուծել է Ռուսաստանի տնտեսական և քաղաքական զարգացման առանձնահատկությունները, բացահայտել նարոդնիկական հայացքների սնանկությունը, հանդես է եկել լիբերալ նարոդնիկների դեմ։ Պրոլետարական կուսակցության ծրագրի նախագծի հեղինակ է։ Ֆեդոսեևի ծրագրի հիմքում դրված էին․ ինքնակալության դեմ մղվող հեղափոխական պայքարում պրոլետարիատի ղեկավար դերի, գյուղացիությանը որպես բանվոր դասակարգի գլխավոր դաշնակցի ճանաչման, որպես հեղափոխական պայքարի միջոց անհատական տեռորի ժխտման դրույթները։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Федосеев Николай Евграфович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png