Իլյա Ռեպին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Իլյա Ռեպին
ռուս.՝ Илья́ Ефи́мович Ре́пин
REPIN portret REPIN.jpg
Ծնվել է հուլիսի 24 (օգոստոսի 5), 1844[1][2]
Ծննդավայր Չուգուև, Ռուսական կայսրություն[3]
Վախճանվել է սեպտեմբերի 29, 1930({{padleft:1930|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[2][3][4][5][6][7] (86 տարեկանում)
Մահվան վայր Ռեպինո[8]
Ազգություն ռուս
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Կրթություն Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտություն նկարիչ, քանդակագործ և ակնարկագիր
Ոճ ռեալիզմ
Ժանր պատմական գեղանկարչություն, դիմապատկեր և ժանրային նկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներ Barge Haulers on the Volga, Religious Procession in Kursk Province և Զապորոժցիների նամակը թուրք սուլթանին
Պարգևներ
Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան
Անդամակցություն Սերբական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա
Զավակներ Յուրի Ռեպին
ստորագրություն
Repin signature.svg
Ilya Yefimovich Repin Վիքիպահեստում

Իլյա Եֆիմովիչ Ռեպին (ռուս.՝ Илья Ефимович Репин, հուլիսի 24 (օգոստոսի 5), 1844[1][2], Չուգուև, Ռուսական կայսրություն[3] - սեպտեմբերի 29, 1930({{padleft:1930|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[2][3][4][5][6][7], Ռեպինո[8]), ռուս նկարիչ, գեղանկարիչ: Եղել է զինվորի որդի, երիտասարդության տարիներին աշխատել է սրբանկարիչ։ Կրթվել է Նկարչական դպրոցում, Իվան Կրամսկոյի ղեկավարությամբ, ուսումը շարունակել է Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում:

1878 թվականից Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ էր։ Գեղարվեստի Կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս էր։ 1894-1907 թվականներին եղել է արվեստանոցի ղեկավար, պրոֆեսոր, 1898-1899 թվականներին՝ Գեղարվեստի ակադեմիայի ռեկտոր, Տենիշևայի դպրոց-արվեստանոցի ուսուցիչ։ Նրա աշակերտներից են Բորիս Կուստոդիևը, Իգոր Գրաբարը, Իվան Կուլիկովը, Ֆիլիպ Մալյավինը, Աննա Օստրոումովա-Լեբեդևան և Նիկոլայ Ֆեշինը: Վալենտին Սերովի անմիջական ուսուցիչն էր։

Իր ստեղծագործական ուղու հենց սկզբից՝ 1870-ական թվականներից, Ռեպինը դարձավ ռուսական ռեալիզմի առանցքային դեմքերից մեկը։ Նկարչին հաջողվեց լուծել շրջապատող կյանքի ողջ բազմազանությունը գեղարվեստական ստեղծագործության մեջ արտահայտելու խնդիրը, իր արվեստում կարողացավ ներառել ժամանակաշրջանի բոլոր կողմերը, շոշափել հասարակությանը հուզող թեմաներ, արագ արձագանքել օրվա խնդիրներին։ Ռեպինյան գեղարվեստական լեզվին բնորոշ էր ճկունությունը, նա ընդունում էր տարբեր ոճային ուղղություններ՝ սկսած XVII դարի իսպանացիներից ու հոլանդացիներից, մինչև Ալեքսանդր Իվանով և ժամանակակից ֆրանսիական իմպրեսիոնիստներ։

Ռեպին. ինքնանկար (1887 թ.)

Ռեպինի ստեղծագործական ծաղկման շրջանը 1880-ականներն էին։ Նա ստեղծում է ժամանակակիցների դիմանկարների պատկերասրահ, աշխատում է որպես պատմական նկարիչ և կենցաղային պատկերների վարպետ։ Պատմական գեղանկարչության ասպարեզում նրան գրավում էր ներկայացվող իրավիճակի զգացմունքային արտահայտչականության բացահայտման հնարավորությունը։ Նկարչի տարերքն իր ժամանակաշրջանն էր, և, անգամ լեգենդար անցյալի թեմաներով նկարներ ստեղծելիս, նա մնում էր ներկայի կենսաթրթիռ վարպետ՝ կրճատելով դիտողի և իր ստեղծագործությունների հերոսների միջև ընկած հեռավորությունը։ Արվեստաբան Վլադիմիր Ստասովի կարծիքով Ռեպինի արվեստը «բարեփոխվող Ռուսաստանի հանրագիտարան է»: Կյանքի վերջին 30 տարիները Ռեպինը անցկացրել է Ֆինլանդիայում, Կուոկկալայի իր Պենատներ կալվածքում։ Նա շարունակում էր աշխատել, չնայած և ոչ նախկինի պես արդյունավետ։ Կյանքի վերջին տարիներին նա դիմեց աստվածաշնչային սյուժեներին։ Կուոկկալայում Ռեպինը գրեց հուշեր, նրա որոշ ակնարկներ ներառվեցին հիշողությունների «Հեռու մոտիկը» գրքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Репин, Илья Ефимович // Энциклопедический словарь Saint Petersburg: Brockhaus-Efron, 1899. — Vol. XXVIIа. — P. 481.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Репин Илья Ефимович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 4,0 4,1 4,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. 5,0 5,1 5,2 Ilya Efimovich Repin
  6. 6,0 6,1 6,2 Kunstindeks Danmark
  7. 7,0 7,1 7,2 SNAC
  8. 8,0 8,1 8,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11859981X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png