Մաքսիմ Գորկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Գորկի, Մաքսիմից)
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մաքսիմ Գորկի (այլ կիրառումներ)
Picto infobox auteur.png
Մաքսիմ Գորկի
Maxim Gorky authographed portrait 1.jpg
Ծնվել է մարտի 28, 1868({{padleft:1868|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8]
Ծննդավայր Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն[2]
Վախճանվել է հունիսի 18, 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][5][4][3][7][8] (68 տարեկանում)
Վախճանի վայր Գորկի Լենինսկիե, Լենինսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ կամ Մոսկվա, ԽՍՀՄ
Գրական անուն Максим Горький և Иегудиил Хламида
Մասնագիտություն գրող, դրամատուրգ, վիպասան, ինքնակենսագիր, օրագրի հեղինակ, սցենարիստ, լրագրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ և հրապարակախոսություն
Լեզու ռուսերեն[9]
Ազգություն ռուս
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg ԽՍՀՄ
Ուշագրավ աշխատանքներ The Mother
Անդամակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Պարգևներ Լենինի շքանշան
Ամուսին Եկատերինա Պեշկովա և Մարիա Անդրեևա
Զավակներ Q4362191?
MaximGorkySignature.svg
Մաքսիմ Գորկի Վիքիքաղվածքում
Մաքսիմ Գորկի Վիքիդարանում
Maxim Gorky Վիքիպահեստում

Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Պեշկով (ռուս.՝ Алексей Максимович Пешков) կամ Մաքսիմ Գորկի (Максим Горький) (մարտի 28, 1868({{padleft:1868|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8], Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն[2] - հունիսի 18, 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][5][4][3][7][8], Գորկի Լենինսկիե, Լենինսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ և Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս գրող, սոցիալիստական ռեալիզմ գրական ուղղության հիմնադիր և քաղաքական ակտիվիստ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գորկին ծնվել է Նիժնի Նովգորոդում։ 10 տարեկանում որբացել է։ 12 տարեկանում իր տատիկին գտնելու հույսով տնից փախչում է։ Փոքրիկ Գորկուն կրթել ու դաստիարակել է տատիկը։ Տատիկի մահը ծանր է ազդում Գորկու վրա, այդ պատճաոռվ 1887 թ-ի դեկտեմբերին ինքնասպանության փորձ է անում։ Երիտասարդ Գորկին ոտքով ճամփորդում է ռուսական կայսրության տարածքով, ստացած տպավորությունները արտացոլել իր ստեղծագործություններում։

Երբ աշխատակցում էր գավառական լրագրերին, նրա կեղծանունն էր Иегудиил Хламида։ «Գորկի» (բառացիորեն՝ դառը) կեղծանունը սկսեց օգտագործել 1892 թ-ից, երբ աշխատակցում էր Թիֆլիսի «Кавказ» (Կովկաս) թերթին։ Այդ անվանումը արտացոլում էր նրա աճող զայրույթը ռուսաստանյան կյանքից և դառը ճշմարտությունն ասելու վճռականությունը։ Գորկու առաջին գիրքը, «Очерки и рассказы» (Ակնարկներ և պատմվածքներ), 1898 թ–ին սենսացիոն հաջողություն ունեցավ և այդպիսով սկսվեց գրողի նրա կարիերան։ Նա անընդմեջ գրում էր՝ համարելով գրելը ոչ այնքան գեղագիտական զբաղմունք, որքան բարոյական և քաղաքական գործունեություն, որ կարող է փրկել աշխարհը։ Նա նկարագրում էր ամենացածր խավի, աղքատ մարդկանց կյանքը՝ բացահայտելով նրանց դժվարությունները, նրանց նսեմացումը և բիրտացումը, ինչպես նաև նրանց կողմից ցուցաբերվող մարդկայնության նշանները։

Գորկին հրապարակայնորեն հակադրվում էր ցարական վարչակարգին և դրա հետևանքով բազմիցս ձերբակալվել է։ Նա ընկերացել էր մեծ թվով հեղափոխականների հետ, Լենինի մտերիմ ընկերը դարձել 1902 թ-ից, երբ նրանք առաջին անգամ հանդիպեցին։ 1902 թ-ին ընտրվել է գրականության պատվավոր ակադեմիկոս, բայց Նիկոլայ II ցարը այն չեղյալ հայտարարեց։ Ի նշան բողոքի՝ Անտոն Չեխովը և Վլադիմիր Կորոլենկոն լքեցին ակադեմիան։

Լև Տոլստոյը և Գորկին, 1900 թ.
Անտոն Չեխովը և Մաքսիմ Գորկին, 1900 թ., Յալթա
1931 թ. Վորոշիլովը, Գորկին և Ստալինը (ձախից աջ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118639293 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 International Music Score Library Project — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC
  6. 6,0 6,1 Internet Broadway Database — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú Cultural São Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  9. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119054125