Դարբաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դարբաս (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Դարբաս
Darbas53.jpg
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիքի
ԳյուղապետՄայիս Միրզոյան (զոհված)
Առաջին հիշատակում844
Մակերես28,09 կմ²
ԲԾՄ1500 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն556[1] մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր,
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունդարբասցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Դարբաս (Հայաստան)
Red pog.png

Դարբաս (նախկին անվանումը` Դարաբազ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 11 կմ հարավ-արևելք, Լորաձոր գետի ձախ ափին, ծովի մակարդակից մոտ 1500-1600 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 112 կմ։

Դարաբազ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում[2]։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Դարբաս է վերանվանվել 1946 թ.[3]: 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, կազմել է մեկ համայնք Շամբ գյուղի հետ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Դարբասի մշտական բնակչությունը կազմել է 556, առկա բնակչությունը` 524 մարդ[1]։ XIX դարում գյուղում համատեղ ապրել են հայեր և ադրբեջանցիներ (ըստ XIX դարի աղբյուների` թաթարներ)։ Վերջիններս լքել են գյուղը 1918-1920 թթ. բախումների ընթացքում[4]։ Դարբասի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[4][3].

Տարի 1831 1873 1897 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2011
Բնակիչ 253 771 971 662 879 873 965 806 759 698[5] 556[1]

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դարբասի մասին առաջին հիշատակությունները վերագրվում են 844 թ.-ին։ Ըստ պատմական աղբյուրների՝ գյուղը XV դարում ունեցել է 7 եկեղեցի և 700 ծուխ։

Դարբասը հարուստ է պատմական հնություններով. այստեղ գտնվում են Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու ավերակները։ Եկեղեցին կառուցված է եղել XIII դարի երկրորդ կեսին՝ Սյունաց իշխան Տարսայիճ Օրբելյանի և կնոջ՝ Մամախաթունի կողմից։ Գյուղի խաչքարները վերագրվում են XIV-XV դարերին։ Հայտնի կոթող է նաև 1675 թվականին կառուցված կամուրջը, որը տեղացիները կոչում են Արզումանի կամուրջ։

2010 թվականին Շամբ գյուղում կառուցվում են ջրերի արտադրության և պահածոների գործարաններ՝ մոսկվայաբնակ և ծնունդով դարբասցի գործարարների կողմից, ովքեր նաև իրենց միջոցներն են ներդնում Դարբասի [6]Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու կառուցման համար։

Հայտնի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 2, էջ 48-49
  3. 3,0 3,1 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հ. 2, էջ 58
  4. 4,0 4,1 Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  5. 2001 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  6. «Դարբասի Սուրբ Ստեփանոս Եկեղեցի»։ Պատմական Հետք (hy-AM)։ Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 29 
  7. ««Ռազմաճակատ մեկնող ավտոբուսում զոհվածների թվում են Դարբասի և Ախլաթյանի գյուղապետերը»»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 7-ին։ Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 7 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]