Աշոտավան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Աշոտավան
Հացավանի բերդ.jpg
Աշոտավան գյուղը և Հացավանի բերդը
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիքի
ԳյուղապետԱրմեն Բեգլարյան (2007)
Մակերես17.16 կմ²
ԲԾՄ1680 մետր
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն589[1] մարդ (2011)
Տեղաբնականունաշոտավանցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Աշոտավան (Հայաստան)
Red pog.png

Աշոտավան (նախկինում նաև Աղքենդ, Կիրակոսիկ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 4-5 կմ հարավ-արևմուտք։ Գտնվում է Որոտանի աջակողմյան վտակ Սիսիան գետի ձախ օժանդակ Կամրջակ գետակի ստորին հոսանքի շրջանում, Տոլորսի ջրամբարի արևմտյան ափին, ծովի մակերևույթից 1660-1700 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 109 կմ։

Նախկինում Աղքենդ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում[2]։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախկինում կոչվել է Հին Կիրակոսիկ։ Խորհրդային Միության մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանի առաջարկությամբ 1948 թվականին գնդապետ Աշոտ Սարգսյանի հիշատակին վերանվանվել է Աշոտավան։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դարեր շարունակ գոյություն ունեցող հին գյուղը մնացել է Տոլորսի ջրամբարի տակ, որը կառուցվել է 1971-1972 թվականներին։ Ջրի մակարդակի տատանումների հետևանքով ժամանակ առ ժամանակ գյուղի որոշ շինություններ, մասնավորապես՝ եկեղեցին, սկսում են երևալ։ Նոր Աշոտավանը կառուցվել է 1970-1971 թվականներին՝ հին գյուղից վերև, այդ իսկ պատճառով ժողովուրդը այն անվանում է Քաշի (ներքևի, ցած գտնվող) գյուղ։ Նոր Աշոտավանի եկեղեցին կառուցվել է բնակիչների ջանքերով 21-րդ դարում։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Աշոտավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 589, առկա բնակչությունը` 497 մարդ[1]։ Գյուղում բնակվել են և շարունակում են բնակվել հայեր[3], որոնց նախնիների մի մասը 1828-1829 թթ. գաղթել է Պարսկահայաստանի Խոյի և Սալմաստի շրջաններից[4]։ Աշոտավանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[4].

Տարի 1831 1873 1908 1919 1931 1959 1970 1979 1989 2001 2011
Բնակիչ 18 293 390 803 557 497 455 448 584[5] 623[6] 589[1]

Շինություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղն ունի 1903 թվականին կառուցված եկեղեցի, որի ավերակները կանգուն են Տոլորսի ջրամբարի ջրերում։ Քիչ հեռու Հացավանի բերդն է։ Ծայրամասերում նշմարվում են հին «Կիրակոսիկի» և «Խնոքի» ավերակները։ Տոլորսի ջրամբարի կառուցման պատճառով գյուղը տեղափոխվել է մոտ 500 մ հեռու։

Գյուղն ունի 120 բնակելի տուն, դպրոց, մանկապարտեզ։ Ապահովված է ջրամատակարարմամբ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տոլորսի ջրամբար.jpg
Աշոտավանի նոր եկեղեցին.jpg
Աշոտաանի հին եկեղեցին.jpg
Սիսիանի քաղաքապետարան.jpg
Տոլորսի ջրամբար Աշոտավանի նոր եկեղեցին Աշոտավանի հին եկեղեցին Սիսիանի քաղաքապետարան

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 203
  3. Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  4. 4,0 4,1 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հ. 5, էջ 116
  5. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 5, էջ 556
  6. 2001 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 488 CC BY-SA icon 80x15.png