Վանեք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Վանեք
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիքի
Համայնք Կապանի
Այլ անվանումներՂարատղա
Մակերես2.06 կմ²
ԲԾՄ1240 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն61[1] մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունվանեքցի
Ժամային գոտիUTC+4
Հեռախոսային կոդ+374 (285)
##Վանեք (Հայաստան)
Red pog.png
##Վանեք (Սյունիքի մարզ)
Red pog.png

Վանեք (նախկին անվանումը` Ղարատղա), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում։ Ընդգրկված է Կապան համայնքի կազմում[2][3][4]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակավայրը տեղակայված է Աճանան գետի վերին հոսանքի աջ ափին[4]։ Ծովի մակարդակից բարձր է 1225-ից[4] 1240 մ[2][3]։ Սյունիքի մարզի մարզկենտրոն Կապան քաղաքից հեռու 23 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք[2][3]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնում ներկայիս Վանեք գյուղի մոտակայքում եղել է Վանիգ բնակավայրը[3]

Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 19-րդ դարի սկզբները գյուղի բնակչությունը եղել են հայեր, որից հետո այն հայաթափվել է[3]։

Կարադիգյա անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում[5]։

Խորհրդային ժամանակաշրջան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում գյուղը գտնվել է Խորհրդային Հայաստանի Ղափանի շրջանում և ընդգրկված է եղել Նորաշենիկի գյուղխորհուրդի կազմում։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, ովքեր հեռացել են 1988 թվականին։ 1989-ից թվականից Վանեքը վերաբնակեցվել է Խորհրդային Ադրբեջանից բռնագաղթված և Կապանի տարածաշրջանի բնակավայրերից այստեղ տեղափոխված հայերով[2]։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վանեք գյուղի տարածքում առկա պատմամշակութային հուշարձաններից պետության կողմից հաշվառվել է հանրապետական նշանակության երկու միավոր։ Վանեքից 1 կմ հարավ պահպանվել են Հոռոմանց (Հռոմանց) գյուղի ավերակները։ Այն թվագրվում է 17-ից 20-րդ դարերով։ Բնակիչները հեռացել են 1926 թվականից հետո։ Գյուղում է գտնվում 17-րդ դարով թվագրվող եկեղեցի[6][4], գերեզմանոց[4]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Վանեքի մշտական բնակչությունը կազմել է 61, առկա բնակչությունը` 30 մարդ[1]։ Մինչև 1989 թ. գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով[7][8],այնուհետ` հայերով։ Վանեքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[4].

Տարի 1831 1873 1897 1926 1939 1959 1979 1989 2001 2011
Բնակիչ 25 200[7] 213 65 172 98 149 - 83 61[1]

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Վանեք գյուղի մասին տեղեկություններ Սյունիքի մարզպետարանի կայքում, Archived 2014-01-29 at the Wayback Machine.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Տեղեկություններ Վանեքի գյուղի մասին Սյունիքի մարզպետարանի կայքում, (արխիվացված 14․11․2021թ․
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին։ Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 20 
  5. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 2, էջ 984
  6. Հայաստանի կառավարության որոշում N 2322-Ն, 29 դեկտեմբերի 2005 թ․, (արխիվացված 15․11․2021թ․):
  7. 7,0 7,1 Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  8. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 3, էջ 542