Շիշկերտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շիշկերտ (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Շիշկերտ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիքի
ԲԾՄ1820 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն213 մարդ (2004)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունշիշկերտցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Շիշկերտ (Հայաստան)
Red pog.png

Շիշկերտ, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Խուստուփ լեռան լանջին, Ծավ գետի ձախակողմյան Շիշկերտ վտակի ձախ ափին, Ծավ գյուղից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը շրջապատված է խիտ անտառներով, որտեղից սկիզբ է առնում Բասուտա գետը, որը հոսում է Ծավ - Հանդ գյուղերով, հասնում է մինչև ադրբեջանական ազատագրված տարածքները և թափվում է Արաքս գետը։

Գյուղը Տաթևի վանքի հարկատու գյուղերից էր և վճարում էր 10 միավոր հարկ։ Հետագայում գյուղը կոչվել է Շիշկերտ կամ Շկետ։ Վերջին անունը ավելի շատ հնչում է տեղացիների կողմից։ Շիշկերտը հիշատակվում է Ղուկաս Սեբաստացու «Դավիթ Բեկի» պատմության մեջ, որի համաձայն գյուղը հանդիսացել է Դավիթ Բեկի զորակայաններից մեկը։

Տեղացիները հաղթական մարտեր են մղել խանական ուժերի դեմ՝ ամուր պահելով թե գյուղի, և թե այն ժամանակ Չավնդուր կոչվող գավառի տարածքը։ Այստեղ՝ գյուղի հին գերեզմանատանն է թաղված Դավիթ Բեկի քաջ զորավար Մեղրեցի Առաքելը, ով ավանդության համաձայն եղել է Շիշկերտ գյուղի փեսա։

Հին գերեզմանատան ստորին մասում, ձորի պռնկին աչքի է ընկնում մի տապանաքար, որի վրա գուրզ է քանդակված։ Դա Առաքելի տապանաքարն է։

Գյուղի պատմությունը ունի անհայտ էջեր։ Ըստ զրույցների եղել է ժամանակ, երբ բնակչությունը հեռացել է և հաստատվել հեռավոր վայրերում։ Կա վարկած որ գյուղը վերաբնակեցրել են Մեղրու Լիճք գյուղից այստեղ եկած հովիվները։ Նրանք նկատել են քեղի և մացառուտների մեջ թաղված եկեղեցին ու ավերակ շինություններ։ Նրանք այստեղ են տեղափոխել իրենց ընտանիքները, ապա հրավիրել Շիշկերտում ապրել ցանկացողներին և շունչ տվել ավերակներին։ Դա տեղի է ունեցել ռուս-պարսկական 1826-1828 թվականների պատերազմից առաջ։ Ահա թե ինչու 1832 թվականի Ցարական Ռուսաստանի անցկացրած կամերալ (ծխական) նկարագրության մեջ գյուղն ունեցել է 82 բնակիչ։ Հետագայում բնակչությունն աճել է։ Շիշկերտում նախապես բնակություն են հաստատել նշանավոր Մելիք-Օհանջանյանները, որոնք որոշ ժամանակ այստեղ ապրելուց հետո տեղափոխվել են Մեղրու Կալեր գյուղ։ 1840 փվականի կամերալ նկարագրության մեջ Մելիք-Օհանջանյանները հաշվառված են Շիշկերտ գյուղում։

Լեռնային այս գյուղը աչքի է ընկել առանձնապես Զանգեզուրի գոյամարտի տարիներին։ Նրանք բազմաթիվ հաղթական կռիվներ են մղել մուսավաթական ուժերի և Կարմիր բանակի դեմ։ Զանգեզուրի գոյամարտի շիշկերտցի նվիրյալներին բարձր է գնահատել Գարեգին Նժդեհը։

Շիշկերտը ամենահարուստ կոլեկտիվ տնտեսությունն է եղել խորհրդային ժամանակներում։ Գյուղը հացով ու կարտոֆիլով կերակրել է շրջանի սովյալներին, ինչպես նաև թուրք բնակչությանը։ 1968 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժից հետո բնակչության պահանջով գյուղը տեղափոխվեց ներկայիս Ծավ գյուղի Խաչտափ տարածքը։ Սակայն տեղացիները շարունակում էին աշխատել Շիշկերտի բնական ռեսուրսներով հարուստ տարածքում։ Խնդիր դրվեց վերականգնել գյուղը։ Խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը սկսեց վերականգնման աշխատանքները։ Կառուցվեցին բնակելի տներ, սակայն շինարարությունը կիսատ մնաց արցախյան պատերազմի պատճառով։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շիշկերտի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[1]

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 82 334 586 598 636 341 336 262 342 213

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շիշկերտի շրջակայքում պահպանվել են XVII-XVIII դարերի եկեղեցիներ և XVII դարի գյուղատեղիներ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 158»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2014 Հուլիսի 25