Կոռնիձոր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Կոռնիձոր
Սբ. Հովհաննես եկեղեցի.jpg
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի
Կոորդինատներ: 39°32′53″ հս․ լ. 46°31′52″ ավ. ե. / 39.54806° հս․. լ. 46.53111° ավ. ե. / 39.54806; 46.53111
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիքի
ԳյուղապետԱրկադյա Խաչատրյան
Մակերես24,18 կմ²
ԲԾՄ1190 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն1326 մարդ (2010)
Խտություն55 մարդ/կմ²
Ազգային կազմՀայեր,
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունկորնիձորցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Կոռնիձոր (Հայաստան)
Red pog.png

Կոռնիձոր, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, մարզկենտրոնից 23 կմ հյուսիս-արևելք, Հագարի գետի աջ զառիթափ լանջին։

Աշխարհագրական դիրքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոռնիձոր գյուղը գտնվում է Գորիսի ենթաշրջանի հարավ-արևմտյան մասում: Նա ընկած է Արգավանդ կոչվուղ հարթավայրի վրա: Կոռնիձոր գյուղին հյուսիսից և արևելյան մասից սահմանակցում է Տեղ գյուղ, իսկ արևելյանից Քաշաթաղի գյուղերը: Արևելյան սահմանով, մոտ 9 կմ երկարությամբ, հոսում է Հագարու գետը:

Կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոռնիձորի մակերևույթը հարթավայրային է: Հյուսիս-արևմտյան մասը բարձրադիր է իսկ արևելյանը թեք քանի որ այտեղ հոսում է Հագարու գետը և տարածքը իջնում է: Հարավ-արևմտյան մասը թեք ուղղությամբ իջնում է Քաշաթաղի շրջան՝ հատկապես Ջեջիմլի և Ղազուլու կոչվող գյուղերի սահմանները:

Պատմական անցյալը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմական Սյունիքի հնագույն բնակատեղերից է Կոռնիձոր գյուղը: Գյուղը չորս անգամ անվանափոխվել է: Ամենահին գյուղի անվանումը եղել է Խորեա (Խորանա) կամ Խորեայ, որի անվանումը մինչ այսօր պահպանվում է: Դա իրենից ներկայացնում է մի կիրճ, որտեղ 80-100 մետր բարձրության վրա փռված են քարանձավներ, մոտ 40 հատ: Քարանձավը միջին չափսի է, ամեն մի քարնձավում կարող են տեղավորվել 20-25 մարդ:

Կոռնիձորը Հայրենական Մեծ Պատերազմի տարիներին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դարերի հետ. խոր-խոր ձորերում ապրել է Կոռնիձորը: Դարերի հետ կնճիռներ են գոյացել նրա դեմքին, արցունք է կաթել նրա «աչքերից» ու բարձրացել խավարը: Դարը փոխվել էր, եկել էր նորը և նրա շառաչն միախառնվել էր նաև Կոռնիձորի շունչը: Գյուղը դարձել էր նոր կյանքի համար մարտնչողների ճամբար, որի մեջ կոփվում էր կոռնիձորցու պատիվն ու հպարտությունը: 1941 թվականի հունիսի 22-ին սկսեց պատերազմը: Պատերազմը սկսվեց գյուղի ոչ հետու, բայց լուրը շատ արագ հասավ գյուղի բնակիչներին: Ռազմաճակատ գնացին և՛ կամավորներ, և՛ զինկոմիսարիատից եկածներ: Դրանից հետո վերջացավ Կոռնիձորի խաղաղ կյանքը: Պատերազմական տարիների ընթացքում միայն կոլտնտեսություը ռազմաջակատ էր ուղարկել 52000 տոննա հացահատիկ, 2800 ցենտներ միս, 350 ցենտներ բուրդ և 1 միլիոն 750 000 ռուբլի դրամ:

Կոռնիձորը հետպատերազմյան տարիներին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արդեն վերջացել էր Հայրենական մեծ պատերազմը: Սկսվել էր վիրավոր կոռնիձորցիների խաղաղ աշխատանքը: 1949 թվականին ստալինյան տխրահռչակ բռնադատմանը ենթարկվեցին Մինաս Գյուլջհանանցի, Մուխան Զանքունցի, Սարգիս Զռահանանցի, Կոլյա Մաբաբունցի ընտանիքները և Աքսորվեցին Ալթա: Սակայն նրանք հետո արդարացվեցին և վերադարձան գյուղ, արդեն Ստալինի մահից հետո՝ 1965 թվականին յոթամյակի վերջին տարում, կոլտնտեսությունը (նոր թղթադրամով) ստացավ 337000 ռուբլ դրամական պարգև: 1967 թվականին գյուղը գազ էր մատակարարում, նաև սկսեց տարածվել հեռախոսայինցանցը: Արդեն իսկ սկսեց գործել հեռուստացույցը: Անբասիր աշխատանք կատարելու համար մի շարք մարդիկ արժանացան մեծ պարգևների: Նրանք էին՝ Հարություն Մայիլյանը, Անդրանիկ Սրապյանը, Վաղարշակ Սիմոնյանը, Հովսեփ Հարությունյանը, Հայրապետ Բաբաջանյանը, Սիրան Մայիլյանը, Ռուբեն Սիմոնյանը, Արսեն Գալստյանը, Խաչատուր Բաբայանը, Լևոն Դավթյանը, Բագում Հովհաննիսյանը, Ռաֆիկ Բալյանը, Շամխալ Սահակյանը, Անդրանիկ Սողոմոնյանը:

Գյուղի հոգևոր կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տաղանդներով հարուստ է ցանկացած ժողովուրդ բայց ինչքան տաղանդավոր մարդիկ են կորել դարերի ընթացքում՝ չունենալով զարգանալու հնարավորություն: Ժողովրդի հոգևոր կյանքը զարգացնելու համար պայմաններ են հարկավոր: Սակայն՝ ցավող այդպիսի պայմաններ չեն եղել և Կոռնիձորի մարդիկ դարեր շարունակ զրկված են եղել դրանից: 1971 թ, Կոռնիձորում կառուցվեց դպրոցի մի նոր շենք, որտեղ սովորում էին շուրջ 421 աշակերտ, իսկ 1973 թվականին արդեն շահագործվեց ուսուցչի տունը: 1975 թվականին կառուցվեց հսկա մշակույթի պալատը՝ իր գրադարանային բաժանմունքով[1]:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոռնիձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[2]

Տարի 1873 1897 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 491 1228 981 1049 1022 1279 1252 1147 1072 1207

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ, պտղաբուծությամբ, դաշտավարությամբ, խաղողագործությամբ, բանջարանոցային և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոռնիձորի Սբ. Հովհաննես եկեղեցին XVIII-XIX դարերի կառույց է։ Կոռնիձորի շրջակայքում պահպանվել են քարայր-կացարաններ և գյուղատեղիներ

Հասարակական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անհայտ զինվոր.jpg

Գյուղն ունի դպրոց, ակումբ, գրադարան, բուժկայան, մսուր-մանկապարտեզ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Սիմոնյան Ս. «Կոռնիձոր»: Պատմափաստագրական վեպ.- Երևան «Գրիգոր Տաթևացի» հրատարակչություն, 2006.- 136 էջ
  2. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 113»։ Վերցված է 2014 Հունիսի 20