Տեղ (գյուղ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Tegh.jpg
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիքի
Հիմնադրված է10-րդ դար թ.
Մակերես38,79 կմ²
ԲԾՄ1350 մետր
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն2443 մարդ (2011)
Խտություն65 մարդ/կմ²
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունտղցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Տեղ (գյուղ) (Հայաստան)
Red pog.png

Տեղ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Գորիսից մոտ 12 կմ հյուսիս-արևելք, Գորիս-Ստեփանակերտ մայրուղու վրա, ծովի մակարդակից մոտ 1350-1400 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 101 կմ։

Դըգ անվանումով ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում[1]։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Գորիսի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, 2016 թվականից խոշորացված Տեղ համայնքի կենտրոնն է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ պատմական վկայության, Տեղ գյուղը հիմնել է Սյունիքի թագուհի Շահանդուխտ II-ը՝ X դարում[2]։ Մինչ այդ, Տեղի տարածքում եղել է քարանձավային բնակատեղի, որի մոտակայքում IV-V դդ կառուցվել է սբ. Գևորգ եկեղեցին։ Ուշ միջնադարում Տեղը եղել է մելիքանիստ գյուղ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Տեղի մշտական բնակչությունը կազմել է 2443, առկա բնակչությունը` 2044 մարդ[3]։ Գյուղը պատմության ընթացքում ըստ բոլոր հայտնի տվյալների բնակեցված է եղել բացառապես հայերով[4]։ Տեղի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[5].


Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, պտղաբուծությամբ, կարտոֆիլի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Խորհրդային շրջանում լայն տարածում են ունեցել նաև ծխախոտագործությունը և ճակնդեղի մշակումը[2]։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղում կանգուն Ս. Գևորգ եկեղեցին ունի թաղածածկ դահլիճի հորինվածք և կառուցված է սրբատաշ խոշոր քարերից։ Շենքի տարածքը բաղկացած է 2 մասից։ Հնագույնը՝ արևելյանը, կառուցված է վաղ միջնադարում (IV-V դարերում), իսկ արևմտյան հատվածը կցվել է 1737 թ.-ին։ Տեղից մոտ 3 կմ հարավ-արևելք գտնվում է «Սըռնեզցի» կոչվող եկեղեցին։ Այն կառուցված է սրբատաշ բազալտից և լավ է պահպանվել։ Գյուղի մեջ գտնվում են ուշ միջնադարի հայկական բնակելի ճարտարապետության արժեքավոր հուշարձաններ. Մելիք-Բարխուդարյանների «Ամարաթը» (1783 թ.), «քարե օթախը» (թաղածածկ սենյակներից բաղկացած բնակելի համալիր), մի շարք գլխատներ[2]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 2, էջ 95
  2. 2,0 2,1 2,2 «Տեղ գյուղի էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-01-29-ին։ Վերցված է 2013-08-06 
  3. 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  4. Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  5. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 197»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2014 Հունիսի 28 
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 Հայաստանի Հանրապետության բնակավայրերի բառարան (հայ.)Երևան: 2008. — 184 p.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]